Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Klozapina
Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania klozapiny u kobiet w ciąży są ograniczone, jednak badania na modelach zwierzęcych nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego teratogennego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu czy porodu. Szczególną ostrożność zaleca się przy podawaniu klozapiny w trzecim trymestrze ciąży, gdyż noworodki matek stosujących ten lek mogą wykazywać objawy neurologiczne i oddechowe, takie jak pobudzenie psychoruchowe, zmiany napięcia mięśniowego, drżenia, senność, niewydolność oddechową oraz trudności w karmieniu. Objawy te mogą mieć różne nasilenie i czas trwania, a w niektórych przypadkach wymagają intensywnej opieki medycznej i hospitalizacji. Zaleca się staranne monitorowanie noworodków po porodzie, w tym ocenę neurologiczną, funkcji oddechowych oraz zdolności do przyjmowania pokarmu, a także edukację pacjentek o konieczności zgłaszania niepokojących objawów. Klozapina przenika do mleka matki, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią podczas terapii tym lekiem ze względu na potencjalne ryzyko dla niemowląt. W przypadku konieczności leczenia klozapiną u kobiet karmiących, należy zalecić przerwanie karmienia piersią i rozważyć alternatywne metody żywienia dziecka. Dane dotyczące wpływu klozapiny na płodność u ludzi są ograniczone i niejednoznaczne, jednak badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 40 mg/kg masy ciała. Kobiety w wieku rozrodczym stosujące klozapinę powinny stosować skuteczną antykoncepcję, zwłaszcza że terapia klozapiną może przywrócić prawidłowe miesiączkowanie, zwiększając ryzyko zajścia w ciążę. Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką konieczność stosowania antykoncepcji oraz potencjalne zmiany w cyklu menstruacyjnym podczas leczenia.
Wpływ klozapiny na ciążę
Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania klozapiny u kobiet w ciąży są ograniczone. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego szkodliwego wpływu substancji na przebieg ciąży, rozwój zarodka lub płodu, przebieg porodu ani na rozwój pourodzeniowy.123
Podczas przepisywania klozapiny (leków Ayupil, Clopizam, Clozapine Aristo, Clozapine Hasco, Klozapol lub Symcloza) kobietom w ciąży zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko dla rozwijającego się płodu.456
Ryzyko dla noworodków eksponowanych na klozapinę w trzecim trymestrze ciąży
Szczególne ryzyko związane jest z przyjmowaniem klozapiny przez kobiety w trzecim trymestrze ciąży. U noworodków matek przyjmujących leki przeciwpsychotyczne, w tym klozapinę, istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po porodzie.78
Do najczęściej zgłaszanych objawów niepożądanych występujących u noworodków należą:910
- Pobudzenie psychoruchowe
- Wzmożone napięcie mięśniowe
- Obniżone napięcie mięśniowe
- Drżenie
- Senność
- Niewydolność oddechowa
- Trudności w karmieniu lub zaburzenia odżywiania
11
Objawy te mogą mieć zróżnicowane nasilenie – od łagodnych do ciężkich i mogą się utrzymywać przez różny czas po porodzie. W niektórych przypadkach objawy ustępują samoistnie, ale w innych dzieci mogą wymagać intensywnej opieki medycznej i przedłużonej hospitalizacji.1213
Zalecenia dotyczące monitorowania noworodków
Ze względu na ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych u noworodków, których matki przyjmowały klozapinę w trzecim trymestrze ciąży, noworodki te wymagają starannego monitorowania po porodzie.14151617
Lekarz powinien poinformować kobietę w ciąży przyjmującą klozapinę o konieczności szczególnej obserwacji dziecka po porodzie i natychmiastowego zgłaszania personelowi medycznemu jakichkolwiek niepokojących objawów występujących u noworodka. Monitoring powinien obejmować regularną ocenę stanu neurologicznego dziecka, funkcji oddechowych oraz zdolności do przyjmowania pokarmu.
Wpływ klozapiny na karmienie piersią
Badania na modelach zwierzęcych wskazują, że klozapina przenika do mleka samic i może wywierać wpływ na karmione piersią potomstwo.181920
Ze względu na potencjalne ryzyko wpływu klozapiny na organizm noworodka/niemowlęcia, kobiety przyjmujące leki zawierające klozapinę (Ayupil, Clopizam, Clozapine Aristo, Clozapine Hasco, Klozapol, Symcloza) nie powinny karmić piersią.212223242526
Lekarz powinien jednoznacznie poinformować pacjentkę o przeciwwskazaniu do karmienia piersią podczas terapii klozapiną. W przypadku konieczności zastosowania leczenia klozapiną u kobiety karmiącej piersią, należy zalecić przerwanie karmienia piersią i rozważyć alternatywne sposoby karmienia niemowlęcia.
Wpływ klozapiny na płodność
Dostępne dane dotyczące wpływu klozapiny na płodność u ludzi są ograniczone i niejednoznaczne.272829
Badania na zwierzętach wykazały, że klozapina podawana w dawce do 40 mg/kg masy ciała (co odpowiada dawce dla ludzi 6,4 mg/kg masy ciała lub około 1/3 maksymalnej dopuszczalnej dawki dla osoby dorosłej) nie miała wpływu na płodność zarówno samców, jak i samic szczurów.30313233
Konieczność stosowania antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym
Kobiety w wieku rozrodczym stosujące klozapinę powinny stosować odpowiednią metodę antykoncepcji.343536
Jest to szczególnie istotne, ponieważ w wyniku zamiany terapii z innego leku przeciwpsychotycznego na leczenie klozapiną może nastąpić powrót prawidłowego miesiączkowania.37383940
Lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentką w wieku rozrodczym konieczność stosowania skutecznej metody antykoncepcji podczas leczenia klozapiną. Należy również wyjaśnić pacjentce możliwość powrotu do prawidłowego miesiączkowania po rozpoczęciu terapii klozapiną, co może zwiększać prawdopodobieństwo zajścia w ciążę.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania