Działania niepożądane
Itopryd

Itopryd w dawce 50 mg (chlorowodorek) wykazuje dobry profil bezpieczeństwa, z częstością działań niepożądanych wynoszącą 2,4% (19 zdarzeń u 14 z 572 pacjentów). Najczęstsze objawy to biegunka (0,7%), ból głowy (0,3%) oraz ból brzucha (0,3%). W zakresie hematologicznym obserwowano leukopenię u 0,7% pacjentów oraz podwyższone stężenie prolaktyny u 0,3%. Działania niepożądane klasyfikowane są zgodnie z terminologią MedDRA, z leukopenią i trombocytopenią wymagającymi monitorowania parametrów hematologicznych i przerwania terapii w przypadku nieprawidłowości. Reakcje anafilaktyczne, choć rzadkie, stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji ratunkowej.

Działania niepożądane itoprydu

Itopryd, stosowany w formie chlorowodorku w dawce 50 mg w preparatach takich jak Itokin, Predox, Prokit i Zirid, wykazuje określony profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Badania kliniczne wskazują na ogólnie dobrą tolerancję substancji, przy czym częstość występowania działań niepożądanych wyniosła 2,4% (19 zdarzeń u 14 z 572 pacjentów).1

Wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych występujących u więcej niż jednego pacjenta wymienia się: biegunkę (0,7%), ból głowy (0,3%) oraz ból brzucha (0,3%). Podczas badań klinicznych odnotowano również nieprawidłowe wyniki badań krwi, w tym zmniejszenie liczby białych krwinek (leukocytopenia) w 0,7% przypadków oraz podwyższone stężenie prolaktyny w 0,3% przypadków.2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane itoprydu zostały uszeregowane według terminologii MedDRA, zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania:<sup data-drug="Itokin" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały uszeregowane według terminologii MedDRA, zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do 3 <sup data-drug="Predox" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały uszeregowane według terminologii MedDRA, zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do 4 <sup data-drug="Prokit" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały uszeregowane według terminologii MedDRA, zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do 5 <sup data-drug="Zirid" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane itoprydu, podzielone na grupy zgodnie z terminologią MedDRA i częstością ich występowania: bardzo często (≥1/10); często (1/100 do <1/10); niezbyt często (1/1000 do <1/100); rzadko (1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (6

  • bardzo często (≥1/10)
  • często (≥1/100 do <1/10)
  • niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
  • rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • bardzo rzadko (≤1/10 000)
  • nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

<sup data-drug="Itokin" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały uszeregowane według terminologii MedDRA, zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do 7

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych itoprydu

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W zakresie wpływu na układ krwiotwórczy itopryd może powodować leukopenię, która występuje niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100). Z nieustaloną częstością występowania może dochodzić również do trombocytopenii. W trakcie leczenia itoprydem należy uważnie monitorować parametry hematologiczne pacjentów. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości wymagane jest przerwanie leczenia.8 9

Zaburzenia układu immunologicznego

W zakresie zaburzeń immunologicznych, z nieznaną częstością występowania mogą pojawić się reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne. Występowanie tego typu reakcji odnotowano w charakterystykach produktów leczniczych zawierających itopryd.10 11 12 13

Zaburzenia endokrynologiczne

Stosowanie itoprydu może prowadzić do zaburzeń endokrynologicznych, w tym hiperprolaktynemii (niezbyt często) oraz ginekomastii (częstość nieznana). W przypadku wystąpienia objawów takich jak mlekotok lub ginekomastia, zaleca się przerwanie lub zakończenie leczenia z wykorzystaniem itoprydu.14 15 16

Zaburzenia psychiczne

W zakresie zaburzeń psychicznych niezbyt często obserwuje się drażliwość jako skutek uboczny terapii itoprydem.17 18 19 20

Zaburzenia układu nerwowego

Itopryd może powodować niezbyt często występujące zaburzenia układu nerwowego, do których zalicza się: ból głowy, zaburzenia snu oraz zawroty głowy. Z nieznaną częstością występowania może pojawić się również drżenie.21 22 23 24

Zaburzenia żołądka i jelit

Do niezbyt często występujących zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych z przyjmowaniem itoprydu należą: biegunka, zaparcia, ból brzucha oraz nadmierne wydzielanie śliny. Z nieznaną częstością występowania mogą pojawiać się nudności.25 26 27 28

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Z nieznaną częstością występowania zarejestrowano przypadki żółtaczki związanej z przyjmowaniem itoprydu.29 30 31 32

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Do rzadko występujących zaburzeń skóry i tkanki podskórnej należą: wysypka, rumień oraz świąd.33 34 35 36

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Niezbyt często podczas stosowania itoprydu pacjenci mogą zgłaszać ból w klatce piersiowej lub ból pleców.37 38 39 40

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

W zakresie zaburzeń nerek i dróg moczowych niezbyt często obserwuje się zwiększenie stężenia azotu mocznikowego (BUN) oraz kreatyniny.41 42 43

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Niezbyt często podczas leczenia itoprydem może występować zmęczenie.44 45 46 47

Zaburzenia w badaniach diagnostycznych

Z nieznaną częstością występowania odnotowuje się zmiany w wynikach badań biochemicznych, takie jak zwiększenie aktywności AspAT, AlAT, GGTP i fosfatazy alkalicznej oraz zwiększenie stężenia bilirubiny.48 49 50 51

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi itoprydu

Podczas stosowania itoprydu należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne niebezpieczeństwa związane z występującymi działaniami niepożądanymi, które mogą wymagać modyfikacji leczenia lub jego całkowitego przerwania.

Zaburzenia hematologiczne

Jednym z poważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem itoprydu są zaburzenia hematologiczne – leukopenia i trombocytopenia. W trakcie leczenia należy uważnie monitorować parametry hematologiczne pacjentów. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości zaleca się przerwanie terapii itoprydem.52 53 54

Reakcje nadwrażliwości

Stosowanie itoprydu może prowadzić do wystąpienia reakcji anafilaktycznych lub rzekomoanafilaktycznych. Są to stany zagrażające życiu, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania ratunkowego.55 56 57 58

Zaburzenia hormnonalne

Terapia itoprydem może prowadzić do zaburzeń endokrynologicznych, w tym hiperprolaktynemii i ginekomastii. W przypadku wystąpienia objawów takich jak mlekotok lub ginekomastia, zaleca się przerwanie lub zakończenie leczenia.59 60 61

Zaburzenia wątrobowe

U pacjentów leczonych itoprydem może dochodzić do nieprawidłowości w funkcjonowaniu wątroby, manifestujących się jako żółtaczka lub zmiany w parametrach biochemicznych (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych: AspAT, AlAT, GGTP, fosfatazy alkalicznej oraz bilirubiny). Konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby podczas terapii, szczególnie u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami wątrobowymi.62 63

Zaburzenia czynności nerek

Podczas terapii itoprydem może dochodzić do zwiększenia stężenia azotu mocznikowego (BUN) i kreatyniny w surowicy, co wskazuje na potencjalne zaburzenia czynności nerek. Wskazane jest monitorowanie parametrów nerkowych, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności nerek.64 65 66

Tabela działań niepożądanych itoprydu

Klasyfikacja układowo-narządowa Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i postępowanie
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia Niezbyt często Zmniejszenie liczby białych krwinek. Wymaga monitorowania parametrów hematologicznych; w przypadku nieprawidłowości należy przerwać leczenie.
Trombocytopenia Nieznana Zmniejszenie liczby płytek krwi. Wymaga monitorowania parametrów hematologicznych; w przypadku nieprawidłowości należy przerwać leczenie.
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje anafilaktyczne/rzekomoanafilaktyczne Nieznana Ciężkie reakcje nadwrażliwości. Wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiedniego postępowania ratunkowego.
Zaburzenia endokrynologiczne Hiperprolaktynemia Niezbyt często Zwiększenie stężenia prolaktyny. W przypadku wystąpienia mlekotoku należy przerwać lub zakończyć leczenie.
Ginekomastia Nieznana Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn. Wymaga przerwania lub zakończenia leczenia.
Zaburzenia psychiczne Drażliwość Niezbyt często Zwiększona drażliwość i podatność na irytację u pacjentów.
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Niezbyt często Dolegliwości bólowe głowy o różnym nasileniu.
Zaburzenia snu Niezbyt często Problemy z zasypianiem, utrzymaniem snu lub jego jakością.
Zawroty głowy Niezbyt często Uczucie wirowania, niestabilności, zaburzenia równowagi.
Drżenie Nieznana Mimowolne, rytmiczne ruchy kończyn lub innych części ciała.
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Niezbyt często Luźne stolce o zwiększonej częstotliwości. Najczęściej zgłaszane działanie niepożądane (0,7%).
Zaparcia Niezbyt często Trudności w oddawaniu stolca, rzadsze wypróżnienia.
Ból brzucha Niezbyt często Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej. Jeden z częściej występujących objawów (0,3%).
Nadmierne wydzielanie śliny Niezbyt często Zwiększone wytwarzanie i wydzielanie śliny.
Nudności Nieznana Uczucie dyskomfortu w górnej części przewodu pokarmowego, z chęcią wymiotowania.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Żółtaczka Nieznana Zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówek oczu. Wymaga przerwania leczenia i konsultacji specjalistycznej.
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Rzadko Zmiany skórne o charakterze plamistym, grudkowym lub innym.
Rumień Rzadko Zaczerwienienie skóry w wyniku rozszerzenia naczyń krwionośnych.
Świąd Rzadko Nieprzyjemne odczucie skórne powodujące chęć drapania.
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból w klatce piersiowej lub ból pleców Niezbyt często Dolegliwości bólowe w obszarze klatki piersiowej lub pleców o różnym nasileniu.
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększenie stężenia azotu mocznikowego (BUN) i kreatyniny Niezbyt często Nieprawidłowe wyniki badań wskazujące na potencjalne zaburzenia czynności nerek. Wymaga monitorowania funkcji nerek.
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Zmęczenie Niezbyt często Uczucie znużenia, wyczerpania, osłabienia.
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności AspAT, AlAT, GGTP, fosfatazy alkalicznej oraz stężenia bilirubiny Nieznana Nieprawidłowe wyniki badań wskazujące na potencjalne uszkodzenie wątroby. Wymaga monitorowania funkcji wątroby.

<sup data-drug="Itokin" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane zostały uszeregowane według terminologii MedDRA, zgodnie z następującą klasyfikacją częstości występowania: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do 67 68 <sup data-drug="Zirid" data-section="Działania niepożądane" title="W poniższej tabeli przedstawiono działania niepożądane itoprydu, podzielone na grupy zgodnie z terminologią MedDRA i częstością ich występowania: bardzo często (≥1/10); często (1/100 do <1/10); niezbyt często (1/1000 do <1/100); rzadko (1/10 000 do < 1/1000); bardzo rzadko (69

Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych itoprydu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, gdyż umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.70 71 72 73

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:74

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: +48 22 49 21 301
  • Faks: +48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

75 76 77 78

Należy pamiętać, że działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.79 80 81 82

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl