Przeciwwskazania stosowania
Itopryd

Itopryd, dostępny w postaci chlorowodorku w tabletkach powlekanych o dawce 50 mg (preparaty: Itokin, Predox, Prokit, Zirid), jest prokinetykiem stosowanym w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest szczegółowa analiza przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na substancję czynną lub składniki pomocnicze, zwłaszcza laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi od 58,7 mg (Itokin, Predox) do 90 mg (Zirid). U pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy stosowanie itoprydu wymaga ostrożności ze względu na ryzyko nietolerancji laktozy.

Wprowadzenie do przeciwwskazań stosowania itoprydu

Itopryd jest substancją czynną stosowaną w preparatach leczniczych w postaci chlorowodorku itoprydu. Występuje w tabletkach powlekanych o mocy 50 mg, dostępnych na polskim rynku farmaceutycznym pod nazwami handlowymi Itokin, Predox, Prokit oraz Zirid. Przed zaleceniem pacjentowi terapii z zastosowaniem tej substancji, należy dokładnie przeanalizować wszystkie przeciwwskazania, aby uniknąć potencjalnych zagrożeń i powikłań wynikających z niewłaściwie dobranej farmakoterapii.1 2 3 4

Nadwrażliwość jako podstawowe przeciwwskazanie

Głównym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających itopryd jest nadwrażliwość na substancję czynną lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w konkretnym produkcie leczniczym. Występowanie reakcji alergicznych na itopryd lub inne składniki preparatu stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do rozpoczęcia terapii z użyciem tej substancji. Dotyczy to wszystkich dostępnych na rynku preparatów: Itokin, Predox, Prokit i Zirid.5 6 7 8

Nadwrażliwość na substancje pomocnicze

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalną nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w preparatach z itoprydami. Wszystkie omawiane produkty lecznicze zawierają laktozę jednowodną w następujących ilościach:

  • Itokin – 58,7 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce
  • Predox – 58,7 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce
  • Prokit – 74,68 mg laktozy jednowodnej (co odpowiada 70,95 mg laktozy) w każdej tabletce
  • Zirid – 90 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce

9 10 11 12

U pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy należy szczególnie ostrożnie rozważyć zastosowanie preparatów zawierających itopryd ze względu na zawartość laktozy.13 14

Przeciwwskazania związane z wpływem na perystaltykę przewodu pokarmowego

Ze względu na mechanizm działania itoprydu, który przyspiesza opróżnianie żołądka, istnieją specyficzne stany kliniczne, w których zastosowanie tej substancji jest przeciwwskazane. Dotyczy to przypadków, gdy przyspieszenie opróżniania żołądka mogłoby być szkodliwe dla pacjenta.15 16 17 18

Krwawienie z przewodu pokarmowego

Krwawienie z przewodu pokarmowego stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania itoprydu. W takich przypadkach przyspieszenie perystaltyki żołądka i jelit mogłoby nasilić krwawienie i prowadzić do pogorszenia stanu pacjenta. Itopryd, poprzez swój mechanizm działania prokinetycznego, mógłby niekorzystnie wpłynąć na proces tworzenia się skrzepu i hemostazy w miejscu krwawienia, a także zwiększyć tempo przesuwania się krwi w przewodzie pokarmowym, nasilając utratę krwi i ciężkość krwawienia.19 20 21 22

Niedrożność mechaniczna przewodu pokarmowego

Stosowanie itoprydu jest przeciwwskazane u pacjentów z niedrożnością mechaniczną przewodu pokarmowego. W przypadku częściowej lub całkowitej przeszkody mechanicznej w przewodzie pokarmowym, stymulacja motoryki przewodu pokarmowego przez itopryd może prowadzić do nasilenia objawów niedrożności, zwiększenia ciśnienia wewnątrz światła przewodu pokarmowego i zwiększonego ryzyka perforacji. Itopryd, zwiększając siłę skurczów mięśniówki przewodu pokarmowego, mógłby nasilić ból i dyskomfort u pacjenta, a także zwiększyć ryzyko poważnych powikłań.23 24 25 26

Perforacja przewodu pokarmowego

Perforacja przewodu pokarmowego to stan, w którym dochodzi do przerwania ciągłości ściany przewodu pokarmowego, co prowadzi do wypływu treści pokarmowej do jamy otrzewnej. Stosowanie itoprydu u pacjentów z perforacją jest bezwzględnie przeciwwskazane, ponieważ zwiększona motoryka przewodu pokarmowego wywołana przez itopryd mogłaby znacząco pogorszyć stan kliniczny pacjenta. Przyspieszenie perystaltyki mogłoby zwiększyć ilość treści pokarmowej wydostającej się przez perforację, nasilić proces zapalny w jamie otrzewnej oraz zwiększyć ryzyko powikłań septycznych.27 28 29 30

Podsumowanie sytuacji klinicznych wymagających odstąpienia od terapii itoprydami

Na podstawie danych zawartych w charakterystykach produktów leczniczych zawierających itopryd (Itokin, Predox, Prokit, Zirid), należy odradzić stosowanie tej substancji pacjentom w następujących sytuacjach klinicznych:31 32 33 34

  • U pacjentów z nadwrażliwością na itopryd lub jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie
  • Przy potwierdzonej nietolerancji laktozy, w szczególności u pacjentów z ciężkim niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy
  • W przypadku aktywnego krwawienia z przewodu pokarmowego
  • U pacjentów z niedrożnością mechaniczną przewodu pokarmowego, niezależnie od jej przyczyny i lokalizacji
  • W przypadku perforacji przewodu pokarmowego lub podejrzenia perforacji
  • W każdej innej sytuacji klinicznej, gdy przyspieszone opróżnianie żołądka mogłoby stanowić zagrożenie dla pacjenta

35 36

Lekarz przepisujący preparaty zawierające itopryd powinien dokładnie zbadać pacjenta pod kątem potencjalnych przeciwwskazań przed włączeniem leczenia. W przypadku wątpliwości co do występowania przeciwwskazań, należy rozważyć alternatywne metody terapii zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego. Regularna ocena stanu pacjenta w trakcie terapii itoprydami jest również konieczna, aby wykluczyć rozwój sytuacji klinicznych stanowiących przeciwwskazanie do kontynuacji leczenia tym preparatem.37 38

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl