Wskazania do stosowania
Gabapentyna

Gabapentyna jest lekiem o ugruntowanej pozycji w terapii padaczki oraz obwodowego bólu neuropatycznego. W leczeniu padaczki stosuje się ją zarówno jako terapię wspomagającą, jak i w monoterapii. Wskazania obejmują napady częściowe z napadami wtórnie uogólnionymi lub bez nich: u dorosłych oraz dzieci od 6 lat w terapii wspomagającej, a także u dorosłych i młodzieży od 12 lat w monoterapii. W leczeniu obwodowego bólu neuropatycznego gabapentyna jest wskazana wyłącznie u dorosłych, w szczególności w bolesnej neuropatii cukrzycowej oraz neuralgii popółpaścowej. Nie jest zatwierdzona do stosowania w bólu neuropatycznym u dzieci i młodzieży. Terapia powinna być dostosowana do wieku pacjenta oraz charakteru napadów, z uwzględnieniem ograniczeń wiekowych i wskazań do monoterapii lub terapii wspomagającej.

Wskazania do stosowania substancji czynnej gabapentyna. Kiedy i w jakich warunkach polecić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Gabapentyna jest substancją czynną o ugruntowanej pozycji w leczeniu zaburzeń neurologicznych, stosowaną w ściśle określonych wskazaniach terapeutycznych. Na podstawie charakterystyk produktów leczniczych zawierających gabapentynę, można wyróżnić dwa główne obszary zastosowania tej substancji: leczenie padaczki oraz leczenie obwodowego bólu neuropatycznego. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania gabapentyny z uwzględnieniem grup wiekowych pacjentów oraz charakteru terapii.1

Leczenie padaczki

Gabapentyna znajduje zastosowanie w leczeniu padaczki w dwóch głównych schematach terapeutycznych: jako lek wspomagający oraz w monoterapii. Szczegółowe wskazania w terapii padaczki obejmują:2

Terapia wspomagająca

Gabapentyna jest wskazana jako lek wspomagający w leczeniu napadów częściowych z napadami wtórnie uogólnionymi lub bez nich u następujących grup pacjentów:3

  • dorośli pacjenci
  • dzieci w wieku 6 lat i starsze

4

W preparatach Gabagamma terapia wspomagająca jest określona jako leczenie wspomagające napadów częściowych i wtórnie uogólnionych u dorosłych i dzieci w wieku 6 lat i starszych, co stanowi równoważne sformułowanie tego samego wskazania.5

Monoterapia

Gabapentyna jest wskazana do stosowania w monoterapii napadów częściowych z napadami wtórnie uogólnionymi lub bez nich u następujących grup pacjentów:6

  • dorośli pacjenci
  • młodzież w wieku 12 lat i starsza

7

W przypadku produktu Gabagamma, monoterapia jest opisana jako leczenie napadów częściowych uogólnionych z wtórnym uogólnieniem lub bez wtórnego uogólnienia u dorosłych i młodzieży w wieku 12 lat i starszej, co stanowi równoważne sformułowanie tego samego wskazania.8

Leczenie obwodowego bólu neuropatycznego

Drugim ważnym wskazaniem do stosowania gabapentyny jest leczenie obwodowego bólu neuropatycznego u pacjentów dorosłych. Wskazanie to obejmuje następujące specyficzne stany chorobowe:9

  • Bolesna neuropatia cukrzycowa – zespół przewlekłego bólu wynikający z uszkodzenia nerwów obwodowych w przebiegu cukrzycy
  • Nerwoból po przebytym półpaścu (neuralgia popółpaścowa) – przewlekły ból neuropatyczny występujący po zakażeniu wirusem opryszczki półpaśca

10

Warto zaznaczyć, że we wszystkich charakterystykach produktów leczniczych zawierających gabapentynę wskazanie dotyczące bólu neuropatycznego jest spójnie sformułowane i ograniczone wyłącznie do pacjentów dorosłych. Gabapentyna nie jest zatwierdzona do stosowania w leczeniu bólu neuropatycznego u dzieci i młodzieży.11

Charakterystyka grup pacjentów w zależności od wskazania

Wskazania do stosowania gabapentyny różnią się w zależności od populacji pacjentów, szczególnie w odniesieniu do wieku i rodzaju terapii. Poniższa tabela przedstawia zestawienie wskazań dla poszczególnych grup wiekowych:

Wskazanie Grupa pacjentów Dodatkowe informacje
Terapia wspomagająca w leczeniu napadów częściowych (z lub bez napadów wtórnie uogólnionych) – Dorośli
– Dzieci w wieku 6 lat i starsze
Stosowana jako uzupełnienie istniejącej terapii przeciwpadaczkowej
Monoterapia napadów częściowych (z lub bez napadów wtórnie uogólnionych) – Dorośli
– Młodzież w wieku 12 lat i starsza
Może być stosowana jako jedyny lek przeciwpadaczkowy
Leczenie obwodowego bólu neuropatycznego (bolesna neuropatia cukrzycowa, nerwoból po przebytym półpaścu) – Wyłącznie dorośli Nie należy stosować u dzieci i młodzieży

Kiedy i którym pacjentom zalecić stosowanie gabapentyny

Przy podejmowaniu decyzji o zaleceniu gabapentyny, należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:12

Pacjenci z padaczką

Gabapentynę należy rozważyć u pacjentów z padaczką w następujących przypadkach:13

  • U dorosłych z napadami częściowymi, z lub bez napadów wtórnie uogólnionych, zarówno w monoterapii, jak i w terapii wspomagającej
  • U dzieci w wieku 6-11 lat z napadami częściowymi, z lub bez napadów wtórnie uogólnionych, wyłącznie jako terapia wspomagająca (w połączeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi)
  • U młodzieży w wieku 12 lat i starszej z napadami częściowymi, z lub bez napadów wtórnie uogólnionych, zarówno w monoterapii, jak i w terapii wspomagającej

14

Pacjenci z bólem neuropatycznym

Gabapentynę należy rozważyć u pacjentów z bólem neuropatycznym w następujących przypadkach:15

  • U dorosłych pacjentów z bolesną neuropatią cukrzycową, gdy ból ma charakter piekący, kłujący lub strzelający i znacząco obniża jakość życia
  • U dorosłych pacjentów z bólem po przebytym półpaścu (neuralgia popółpaścowa), szczególnie gdy ból utrzymuje się ponad 3 miesiące od zagojenia zmian skórnych
  • U dorosłych pacjentów z innymi rodzajami obwodowego bólu neuropatycznego, gdy inne metody leczenia są niewystarczające lub nie są tolerowane

16

Należy podkreślić, że gabapentyna jest cenną opcją terapeutyczną w leczeniu bólu neuropatycznego u pacjentów, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania innych leków przeciwbólowych lub u tych, którzy nie uzyskali odpowiedniej ulgi po zastosowaniu leków pierwszego rzutu.17

Szczególne grupy pacjentów

Przy zalecaniu gabapentyny należy wziąć pod uwagę następujące aspekty związane ze szczególnymi grupami pacjentów:18

  • U dzieci poniżej 6 lat gabapentyna nie powinna być stosowana w żadnym wskazaniu ze względu na brak odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności
  • U dzieci w wieku 6-11 lat gabapentyna może być stosowana wyłącznie jako terapia wspomagająca w leczeniu napadów padaczkowych, nie jest zalecana w monoterapii
  • U młodzieży w wieku 12-17 lat w leczeniu padaczki można stosować gabapentynę zarówno w monoterapii, jak i w terapii wspomagającej
  • U pacjentów pediatrycznych (dzieci i młodzież) nie zaleca się stosowania gabapentyny w leczeniu bólu neuropatycznego

19

Gabapentyna stanowi wartościową opcję terapeutyczną w leczeniu pacjentów z padaczką oraz obwodowym bólem neuropatycznym. Decyzja o rozpoczęciu leczenia gabapentyny powinna być podejmowana po dokładnej ocenie stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem charakteru schorzenia, wieku pacjenta oraz możliwości stosowania terapii wspomagającej lub monoterapii w przypadku padaczki. W przypadku leczenia bólu neuropatycznego, gabapentyna stanowi cenną alternatywę zarówno jako lek pierwszego wyboru, jak i w przypadkach niepowodzenia wcześniejszych terapii przeciwbólowych.20

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl