Dawkowanie i sposób podawania
Flucytozyna

Dawkowanie i sposób podawania flucytozyny

Flucytozyna jest lekiem przeciwgrzybiczym podawanym we wlewie dożylnym, dostępnym w postaci roztworu do infuzji. Właściwe dawkowanie tej substancji jest kluczowe dla osiągnięcia efektu terapeutycznego przy jednoczesnej minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania flucytozyny w różnych grupach pacjentów oraz w zależności od rodzaju zakażenia.¹

Dawkowanie u pacjentów dorosłych z prawidłową czynnością nerek

Standardowe dawkowanie flucytozyny u dorosłych pacjentów z prawidłową funkcją nerek obejmuje jednorazową dawkę 25 mg/kg masy ciała podawaną cztery razy na dobę. Dobowa dawka wynosi zatem 100 mg/kg masy ciała. Faza indukcyjna leczenia powinna trwać 2-4 tygodnie, jednak w przypadku zakażeń podostrych i przewlekłych czas ten jest zwykle dłuższy. Po zakończeniu fazy indukcyjnej należy kontynuować leczenie przeciwgrzybicze (podtrzymujące), stosując np. systemowe azole przeciwgrzybicze. W przypadku kandydozy dróg moczowych zazwyczaj wystarczające jest leczenie trwające 7-10 dni.²

Podczas stosowania flucytozyny zaleca się monitorowanie stężenia leku we krwi i w razie potrzeby modyfikację dawki tak, aby maksymalne stężenie w surowicy mieściło się w zakresie 40-60 μg/ml. Ze względu na ryzyko rozwoju oporności, flucytozynę zwykle podaje się jednocześnie z amfoterycyną B.³

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dostępne dane dotyczące stosowania flucytozyny u dzieci i młodzieży, w tym u noworodków urodzonych o czasie oraz przedwcześnie, są niewystarczające do określenia precyzyjnych zaleceń dawkowania. Flucytozyny nie należy stosować jako leku pierwszego rzutu ani jako monoterapii w tej grupie wiekowej. Powinna być stosowana w połączeniu z innymi odpowiednimi lekami przeciwgrzybiczymi, tylko gdy inne leki są niedostępne lub przewiduje się, że nie będą skuteczne.⁴

U pacjentów pediatrycznych z kryptokokozą mózgu zaleca się podawanie flucytozyny w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała, podzielonej na cztery dawki, łącznie z amfoterycyną B w formie konwencjonalnej (1,0 mg/kg mc na dobę) przez minimum 2 tygodnie.⁵

Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek

U pacjentów z upośledzeniem funkcji nerek konieczna jest modyfikacja odstępów między dawkami flucytozyny przy zachowaniu standardowej wielkości pojedynczej dawki (25 mg/kg mc). Dostosowanie dawkowania opiera się na wartości klirensu kreatyniny.⁶

⁷

Leczenie skojarzone z amfoterycyną B

Badania eksperymentalne i kliniczne wykazały, że flucytozyna stosowana łącznie z amfoterycyną B wykazuje działanie synergistyczne lub co najmniej addycyjne. Taka terapia skojarzona pozwala na zmniejszenie dawki oraz ograniczenie działań niepożądanych amfoterycyny B, a także skrócenie czasu leczenia. Ponadto, połączenie tych dwóch substancji zapobiega lub opóźnia wystąpienie wtórnej oporności, która może pojawić się podczas monoterapii flucytozyną.⁸

Leczenie skojarzone jest szczególnie istotne w następujących przypadkach:

• kryptokokoza
• podostre i przewlekłe zapalenia grzybicze, w tym:
  • zapalenie opon mózgowych i mózgu
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • zapalenie błony naczyniowej oka wywołane drożdżakami rodzaju Candida

⁹

Należy pamiętać, że podawanie amfoterycyny B może prowadzić do zmniejszenia klirensu kreatyniny, co w konsekwencji może wpłynąć na wydalanie flucytozyny. W takiej sytuacji konieczna jest modyfikacja dawki flucytozyny zgodnie ze schematem dla pacjentów z niewydolnością nerek.¹⁰

W przypadku stosowania lipidowych form amfoterycyny B, dawkowanie zależy od konkretnego wskazania i preparatu. Przy ustalaniu dawki lipidowych form amfoterycyny B należy kierować się zapisami w charakterystykach tych produktów leczniczych.¹¹

Dawkowanie u pacjentów z obniżoną odpornością

Pacjenci dorośli z obniżoną odpornością

U dorosłych pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności i kryptokokowym zapaleniem opon mózgowych i mózgu zaleca się podawanie flucytozyny w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała, podzielonej na cztery dawki, w połączeniu z amfoterycyną B w formie konwencjonalnej (0,7-1,0 mg/kg mc na dobę) przez minimum 2 tygodnie.¹²

U pacjentów po przeszczepieniu narządów z kryptokokozą mózgu zalecane jest podawanie flucytozyny w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała, podzielonej na cztery dawki, w połączeniu z jednym z następujących preparatów:

• amfoterycyna B w formie lipidowej w dawce 3-4 mg/kg mc na dobę, lub
• amfoterycyna B w formie kompleksów lipidowych w dawce 5 mg/kg mc na dobę

Minimalny czas trwania terapii wynosi 2 tygodnie.¹³

Pacjenci pediatryczni z obniżoną odpornością

U pacjentów pediatrycznych z zespołem nabytego niedoboru odporności lub podczas terapii immunosupresyjnej po przeszczepieniu narządów z kryptokokozą zaleca się podawanie flucytozyny w dawce dobowej 100 mg/kg masy ciała, podzielonej na cztery dawki, przez minimum 2 tygodnie, w połączeniu z amfoterycyną B.¹⁴

W przypadku zakażeń ośrodkowego układu nerwowego, równolegle podawanej amfoterycyny B w formie liposomalnej dawki powinny wynosić:

• 4-6 mg/kg mc/dobę dla pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności
• 3-4 mg/kg mc/dobę dla pacjentów po przeszczepieniu narządów

¹⁵

Warto podkreślić, że flucytozyna nie jest zalecana do leczenia uogólnionej kandydozy u pacjentów pediatrycznych.¹⁶

Sposób podawania i monitorowanie leczenia

Flucytozynę (Ancotil) podaje się w szybkiej infuzji dożylnej trwającej od 20 do 40 minut, cztery razy na dobę, w równych odstępach co 6 godzin.¹⁷

W trakcie leczenia konieczne jest regularne monitorowanie:

• obrazu krwi
• czynności nerek, w tym kontrola stężenia kreatyniny i jej klirensu

¹⁸

Należy również uwzględniać typowe przeciwwskazania oraz schematy leczenia związane ze stosowaniem amfoterycyny B, jeśli jest ona podawana równocześnie z flucytozyną.¹⁹