Działania niepożądane
Drotaweryna

Drotaweryna, lek o działaniu spazmolitycznym na mięśnie gładkie, wykazuje stosunkowo rzadkie działania niepożądane, klasyfikowane głównie jako występujące u mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000). Wśród działań niepożądanych dominują objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, bezsenność), układu sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, niedociśnienie tętnicze), układu pokarmowego (nudności, zaparcia) oraz reakcje alergiczne (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, wysypka, świąd). Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych u pacjentów nadwrażliwych na substancje pomocnicze, np. pirosiarczyn sodu w preparacie NO-SPA Ampułki, oraz na potencjalne reakcje w miejscu podania w formach iniekcyjnych. W dokumentacji preparatu Metafen rozkurczowy odnotowano z częstością nieznaną ryzyko krwawienia poporodowego, co wymaga ostrożności w okresie okołoporodowym.

Działania niepożądane drotaweryny

Drotaweryna jest substancją leczniczą o działaniu spazmolitycznym, stosowaną powszechnie w terapii stanów skurczowych mięśni gładkich. Podobnie jak każdy lek, drotaweryna może powodować działania niepożądane, które zostały zidentyfikowane i udokumentowane w badaniach klinicznych. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest istotna dla bezpiecznego i efektywnego stosowania tej substancji w praktyce klinicznej.1 2

Charakter i częstość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane drotaweryny występują stosunkowo rzadko. Zgodnie z danymi z dokumentacji produktów leczniczych, większość obserwowanych efektów ubocznych klasyfikowana jest jako „rzadko występujące” (≥1/10 000 do <1/1 000), co oznacza, że występują one u mniej niż jednego na tysiąc pacjentów stosujących lek.3 4

W niektórych przypadkach częstość występowania określonych działań niepożądanych jest niemożliwa do precyzyjnego ustalenia na podstawie dostępnych danych i klasyfikowana jest jako „częstość nieznana”.5 6

Działania niepożądane w poszczególnych układach narządowych

Działania niepożądane drotaweryny można skategoryzować według układów narządowych, na które wywierają wpływ. Pozwala to na lepsze zrozumienie profilu bezpieczeństwa leku i potencjalnych zagrożeń związanych z jego stosowaniem.7

Zaburzenia układu nerwowego

W obrębie układu nerwowego drotaweryna może wywoływać następujące działania niepożądane:

  • Ból głowy – występuje rzadko, manifestuje się jako dyskomfort lub uczucie ucisku w okolicy czaszki8
  • Zawroty głowy – mogą być pochodzenia obwodowego (błędnikowego) lub ośrodkowego, występują rzadko9
  • Bezsenność – rzadko występujące zaburzenie snu, mogące prowadzić do trudności w zasypianiu lub utrzymaniu snu10

W przypadku Metafen rozkurczowy odnotowano również możliwość wystąpienia senności i osłabienia po dużych dawkach drotaweryny.11

Zaburzenia serca i naczyń

Drotaweryna może wpływać na układ sercowo-naczyniowy, powodując:

  • Kołatanie serca – subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca, występuje rzadko12
  • Niedociśnienie tętnicze (hipotonia) – spadek ciśnienia krwi poniżej wartości prawidłowych, występuje rzadko13

W dokumentacji produktu NO-SPA Max efekt hipotensyjny jest klasyfikowany jako rzadkie działanie niepożądane.14

Zaburzenia żołądka i jelit

W obrębie układu pokarmowego drotaweryna może powodować:

  • Nudności – nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania, występuje rzadko15
  • Zaparcia – utrudnione wypróżnianie, występuje rzadko16

W dokumentacji niektórych produktów odnotowano również możliwość wystąpienia utraty łaknienia.17

Zaburzenia układu immunologicznego

Drotaweryna może wywoływać reakcje alergiczne, które manifestują się jako:

  • Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych18
  • Pokrzywka – swędząca wysypka skórna charakteryzująca się pojawieniem bąbli19
  • Wysypka – zmiany skórne w postaci różnego rodzaju wykwitów20
  • Świąd – nieprzyjemne uczucie skórne prowokujące do drapania21

W przypadku NO-SPA Ampułki zwrócono szczególną uwagę na możliwość wystąpienia reakcji alergicznych u pacjentów nadwrażliwych na pirosiarczyn sodu, który jest jedną z substancji pomocniczych w tej postaci leku.22

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

W przypadku postaci iniekcyjnych drotaweryny, takich jak NO-SPA Ampułki, mogą wystąpić reakcje w miejscu wstrzyknięcia.23

Specyficzne przypadki działań niepożądanych

Warto odnotować, że w dokumentacji niektórych produktów zawierających drotawerynę w skojarzeniu z innymi substancjami czynnymi (np. Pyralgina Plus, Vemonis Intense, Vemonis Ultra zawierające metamizol sodowy i kofeinę) opisano dodatkowe działania niepożądane, które mogą być związane z pozostałymi składnikami aktywnymi, a nie samą drotaweryną.24 25

W przypadku preparatu Metafen rozkurczowy odnotowano z częstością nieznaną możliwość wystąpienia krwawienia poporodowego, co jest związane z kategorią „Ciąża, połóg i okres okołoporodowy”.26

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Mimo że większość działań niepożądanych drotaweryny jest klasyfikowana jako rzadko występująca, niektóre z nich mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla pacjenta i wymagają szczególnej uwagi klinicznej.

Reakcje alergiczne

Reakcje alergiczne, choć występują rzadko, mogą mieć różne nasilenie, od łagodnych zmian skórnych po poważne reakcje ogólnoustrojowe. Szczególnie niebezpieczny jest obrzęk naczynioruchowy, zwłaszcza jeśli dotyczy górnych dróg oddechowych, gdyż może prowadzić do zagrożenia życia poprzez utrudnienie oddychania.27

Niedociśnienie tętnicze

Niedociśnienie tętnicze, będące skutkiem działania drotaweryny na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń, a w skrajnych przypadkach do wstrząsu. Szczególnie narażeni są pacjenci z już istniejącą hipotonią lub leczeni innymi lekami obniżającymi ciśnienie krwi.28

Zaburzenia rytmu serca

Kołatanie serca, choć subiektywne i zwykle nieszkodliwe, może być objawem nieprawidłowej pracy serca. W dokumentacji niektórych produktów zawierających drotawerynę w skojarzeniu z innymi substancjami odnotowano również możliwość wystąpienia tachykardii.29

Zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego

Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, ból głowy oraz bezsenność mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co stanowi pośrednie zagrożenie dla pacjenta.30

Tabela działań niepożądanych drotaweryny

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Układ nerwowy Ból głowy Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Dyskomfort lub uczucie ucisku w okolicy głowy, mogący mieć różne nasilenie i charakter
Zawroty głowy pochodzenia obwodowego (błędnikowego) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Uczucie wirowania otoczenia lub własnego ciała, związane z zaburzeniami błędnika
Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego Częstość nieznana Uczucie niestabilności, braku równowagi związane z zaburzeniami w ośrodkowym układzie nerwowym
Zaburzenia snu Bezsenność Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Trudności w zasypianiu lub utrzymaniu ciągłości snu
Układ sercowo-naczyniowy Kołatanie serca Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Subiektywne odczucie nieprawidłowej, przyspieszonej lub silniejszej pracy serca
Niedociśnienie tętnicze Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Spadek ciśnienia krwi poniżej wartości uznawanych za prawidłowe
Układ pokarmowy Nudności Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Nieprzyjemne uczucie potrzeby wymiotowania, często z towarzyszącym dyskomfortem w nadbrzuszu
Zaparcia Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Trudności w oddawaniu stolca, rzadkie wypróżnienia, twarde stolce
Układ immunologiczny Obrzęk naczynioruchowy Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych, mogący dotyczyć twarzy, warg, języka, krtani lub innych części ciała
Pokrzywka Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Swędząca wysypka skórna w postaci bąbli, przypominająca zmiany po kontakcie z pokrzywą
Wysypka Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Zmiany skórne w postaci różnorodnych wykwitów
Świąd Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Nieprzyjemne uczucie na skórze prowokujące do drapania
Stany w miejscu podania (dotyczy postaci iniekcyjnych) Reakcje w miejscu wstrzyknięcia Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Ból, zaczerwienienie, obrzęk lub inne objawy w miejscu podania leku
Ciąża, połóg i okres okołoporodowy Krwawienie poporodowe Częstość nieznana Nadmierne krwawienie po porodzie

31 32 33 34

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.35

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć przerwanie leczenia drotaweryną i zastosowanie odpowiedniego leczenia objawowego. W razie wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych niezbędne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku i wdrożenie standardowego postępowania medycznego wymaganego w takich przypadkach.

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niedociśnieniem tętniczym, chorobami serca, zaburzeniami czynności wątroby czy nerek, gdyż mogą oni być bardziej narażeni na wystąpienie niektórych działań niepożądanych.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl