Właściwości farmakokinetyczne
Doksazosyna

Właściwości farmakokinetyczne doksazosyny

Doksazosyna jest substancją czynną o dobrze poznanych właściwościach farmakokinetycznych, które decydują o jej skuteczności klinicznej i profilu bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę poszczególnych procesów farmakokinetycznych tej substancji leczniczej.¹

Wchłanianie

Doksazosyna charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym zarówno u młodych dorosłych mężczyzn, jak i osób starszych obu płci. Biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 65%, co oznacza, że około 2/3 podanej dawki jest dostępne biologicznie.^{2 3}

Po podaniu standardowych tabletek doksazosyny, maksymalne stężenie w osoczu krwi jest osiągane po około 2 godzinach od przyjęcia leku.^{4 5}

W przypadku postaci farmaceutycznych o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu (np. produkt Cardura XL), maksymalne stężenie we krwi jest osiągane znacznie później – w ciągu 8-9 godzin od podania, a maksymalne stężenie w osoczu jest około trzykrotnie niższe niż w przypadku tabletek o natychmiastowym uwalnianiu przy tej samej dawce. Stężenia minimalne po 24 godzinach są jednak podobne dla obu postaci farmaceutycznych.^{6 7}

Tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu charakteryzują się mniejszymi wahaniami stężenia leku w osoczu. Stosunek stężenia maksymalnego do minimalnego (wskaźnik peak/trough) dla tych postaci jest ponad dwukrotnie mniejszy niż dla standardowych tabletek doksazosyny.^{8 9}

W stanie stacjonarnym względna biodostępność doksazosyny z tabletek o przedłużonym uwalnianiu w porównaniu z postacią o natychmiastowym uwalnianiu wynosi 54% dla dawki 4 mg i 59% dla dawki 8 mg.^{10 11}

W przypadku postaci o przedłużonym uwalnianiu, przyjmowanie leku z posiłkiem może nieznacznie zwiększyć wchłanianie – AUC zwiększa się o około 14%, a Cmax o około 23% w porównaniu z przyjmowaniem leku na czczo. Jednoczesne przyjmowanie pokarmu nie ma jednak wpływu na wartość Cmin.¹²

Dystrybucja

Doksazosyna charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza. W zależności od badanego produktu, podaje się, że 98-98,3% doksazosyny w osoczu wiąże się z białkami.^{13 14 15}

Objętość dystrybucji doksazosyny wynosi około 1-2,3 l/kg.^{16 17}

Metabolizm

Doksazosyna jest w znacznym stopniu metabolizowana w wątrobie. Główne szlaki metaboliczne obejmują O-demetylację i hydroksylację.^{18 19}

Badania in vitro wykazały, że głównym izoenzymem cytochromu P450 odpowiedzialnym za metabolizm doksazosyny jest CYP3A4. W mniejszym stopniu w metabolizmie uczestniczą również izoenzymy CYP2D6 i CYP2C9.^{20 21}

Po doustnym podaniu doksazosyny, stężenia metabolitów w osoczu są stosunkowo niskie. Najbardziej aktywnym metabolitem jest 6′-hydroksydoksazosyna, która występuje u człowieka w stężeniu stanowiącym około jednej czwartej stężenia związku macierzystego w osoczu. Wskazuje to, że działanie przeciwnadciśnieniowe wynika głównie z aktywności samej doksazosyny.^{22 23}

Eliminacja

Eliminacja doksazosyny z osocza przebiega w sposób dwufazowy. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi 22 godziny, co umożliwia dawkowanie leku raz na dobę.^{24 25}

Doksazosyna jest wydalana głównie z kałem. Mniej niż 5% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej.^{26 27}

Klirens doksazosyny wynosi około 1,3-2,8 ml/min/kg.^{28 29}

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

Badania farmakokinetyczne doksazosyny u osób w podeszłym wieku nie wykazały istotnych różnic we właściwościach farmakokinetycznych w porównaniu z młodszymi pacjentami.^{30 31 32}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Badania farmakokinetyczne doksazosyny u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek również nie wykazały istotnych różnic w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek.^{33 34 35}

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Dostępne są ograniczone dane dotyczące farmakokinetyki doksazosyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. W badaniu klinicznym z udziałem 12 pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby, po jednokrotnym podaniu doustnym doksazosyny obserwowano zwiększenie AUC o 43% i zmniejszenie klirensu o 40% w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby.^{36 37}

Podobnie jak w przypadku innych leków całkowicie metabolizowanych w wątrobie, należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu doksazosyny pacjentom ze stwierdzoną niewydolnością wątroby.^{38 39}

Porównanie właściwości farmakokinetycznych różnych formulacji doksazosyny

^{40 41}