Właściwości farmakokinetyczne
Dimeglumina gadopentetanowa

Gadopentetonian dimegluminy, substancja czynna Magnevist (469 mg/ml roztwór do wstrzykiwań), charakteryzuje się farmakokinetyką niezależną od dawki, z szybkim rozprzestrzenianiem do przestrzeni zewnątrzkomórkowej po podaniu dożylnym. Po dawce 0,25 mmol/kg (0,5 ml/kg) okres półtrwania wynosi około 90 minut, odpowiadając klirensowi nerkowemu (~120 ml/min/1,73 m²), co potwierdza eliminację głównie przez filtrację kłębuszkową. Po 6 godzinach wydalane jest 83% dawki, a po 24 godzinach 91%, z minimalnym wydalaniem pozanerkowym. Substancja nie ulega metabolizmowi i nie przenika przez barierę krew-jądra, a jej przenikanie przez łożysko jest minimalne i szybko eliminowane przez płód. Parametry farmakokinetyczne u niemowląt powyżej 2. miesiąca życia są porównywalne z dorosłymi.

Właściwości farmakokinetyczne gadopentetonianu dimegluminy

Gadopentetonian dimegluminy, substancja czynna produktu Magnevist (469 mg/ml roztwór do wstrzykiwań), wykazuje w organizmie właściwości podobne do innych biologicznie nieczynnych substancji o dużej hydrofilności, takich jak mannitol czy inulina. Warto podkreślić, że farmakokinetyka tej substancji w organizmie człowieka nie wykazuje zależności od zastosowanej dawki.1

Dystrybucja w organizmie

Po podaniu dożylnym gadopentetonian dimegluminy charakteryzuje się szybką dystrybucją do przestrzeni zewnątrzkomórkowej. Obserwacje kliniczne wykazały, że po podaniu dawki 0,25 mmol/kg masy ciała (co odpowiada 0,5 ml produktu Magnevist/kg), poziom substancji w osoczu zmniejsza się po wczesnej fazie dystrybucji, która trwa kilka minut. Okres półtrwania wynosi około 90 minut i jest identyczny jak współczynnik wydalania przez nerki.2

Przy niższej dawce wynoszącej 0,1 mmol/kg masy ciała (równoważnej 0,2 ml produktu Magnevist/kg), stężenie gadopentetonianu dimegluminy w osoczu osiąga wartość 0,6 mmol/l po 3 minutach od wstrzyknięcia, a następnie spada do 0,24 mmol/l po 60 minutach.3

Badania wykazały, że siedem dni po dożylnym podaniu znakowanego gadopentetonianu dimegluminy, zarówno u szczurów, jak i psów, oznaczono znacznie mniej niż 1% podanej dawki w innych częściach ciała. Najwyższe względne stężenie związku stwierdzono w nerkach, gdzie występował on w postaci niezmienionego kompleksu gadolinu.4

Istotną cechą gadopentetonianu dimegluminy jest fakt, że nie przenika on przez barierę krew-jądra. Badania wykazały również, że nieznaczna ilość związku, która przenika przez łożysko, jest szybko wydalana przez płód.5

Metabolizm

W badaniach nad metabolizmem gadopentetonianu dimegluminy nie stwierdzono produktów rozkładu paramagnetycznego jonu ani obecności jakichkolwiek metabolitów. Oznacza to, że substancja nie podlega procesom metabolicznym w organizmie.6

Wydalanie

Gadopentetonian dimegluminy jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej. Proces ten zachodzi w mechanizmie filtracji kłębuszkowej. Wydalanie pozanerkowe jest bardzo małe, co potwierdza dominującą rolę nerek w eliminacji tej substancji z organizmu.7

Badania kliniczne wykazały, że średnio 83% podanej dawki jest wydalane przez nerki w ciągu pierwszych 6 godzin po wstrzyknięciu. W ciągu pierwszych 24 godzin w moczu oznaczono około 91% dawki. Po 5 dniach od podania dożylnego mniej niż 1% dawki zostało wydalone z kałem, co potwierdza marginalny udział drogi pokarmowej w eliminacji substancji.8

Klirens nerkowy gadopentetonianu dimegluminy w odniesieniu do standardowej powierzchni ciała 1,73 m² wynosi około 120 ml/min. Wartość ta jest porównywalna z klirensem innych substancji odniesienia stosowanych w ocenie funkcji nerek, takich jak inulina czy 51Cr-EDTA.9

Wpływ wieku na farmakokinetykę

Produkt Magnevist jest wydalany przez nerki, a jego klirens ulega w spodziewany sposób zmniejszeniu wraz z wiekiem pacjenta. Jest to związane z fizjologicznym obniżeniem czynności nerek występującym u osób starszych. Pomimo tego, całkowita ilość produktu Magnevist wykrywanego w moczu pacjentów w podeszłym wieku jest podobna jak u pacjentów młodszych.10

Właściwości w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek gadopentetonian dimegluminy jest całkowicie wydalany przez nerki, nawet przy zaburzonej ich czynności, pod warunkiem że klirens kreatyniny przekracza 20 ml/min. Należy jednak podkreślić, że okres półtrwania substancji w osoczu zwiększa się proporcjonalnie do stopnia niewydolności nerek. Istotne jest, że nawet przy upośledzeniu funkcji nerek nie obserwowano zwiększonego wydalania pozanerkowego.20 ml/min); jego okres półtrwania w osoczu zwiększa się w zależności od stopnia niewydolności nerek; nie obserwowano zwiększonego wydalania pozanerkowego.”>11

W przypadku znacznej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 20 ml/min), okres półtrwania gadopentetonianu dimegluminy może wydłużyć się nawet do 30 godzin. W takiej sytuacji substancję można skutecznie usunąć z organizmu za pomocą hemodializy pozaustrojowej.<sup data-drug="Magnevist" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Ze względu na wydłużony (do 30 godzin) okres półtrwania przy znacznej niewydolności nerek (klirens kreatyniny 12

Populacja pediatryczna

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u dzieci w wieku od 2 miesięcy do 2 lat wykazały, że parametry farmakokinetyczne gadopentetonianu dimegluminy znormalizowane względem masy ciała (klirens, objętość dystrybucji, pole powierzchni pod krzywą zależności stężenie-czas oraz końcowy okres półtrwania) są porównywalne z parametrami obserwowanymi u osób dorosłych. Oznacza to, że mechanizmy farmakokinetyczne substancji są w pełni rozwinięte już u niemowląt powyżej 2. miesiąca życia.13

Podsumowanie kluczowych parametrów farmakokinetycznych

Parametr Wartość Uwagi
Okres półtrwania w osoczu 90 minut U pacjentów z prawidłową funkcją nerek
Stężenie w osoczu po 3 min (dawka 0,1 mmol/kg) 0,6 mmol/l Szybka dystrybucja po podaniu
Stężenie w osoczu po 60 min (dawka 0,1 mmol/kg) 0,24 mmol/l Wskazuje na szybkie usuwanie z krążenia
Klirens nerkowy ~120 ml/min/1,73 m² Porównywalny z klirensem inuliny i 51Cr-EDTA
Wydalanie przez nerki w ciągu 6h 83% dawki Szybkie usuwanie drogą nerkową
Wydalanie przez nerki w ciągu 24h 91% dawki Prawie całkowita eliminacja w pierwszej dobie
Wydłużony okres półtrwania przy ciężkiej niewydolności nerek do 30 godzin Przy klirensie kreatyniny <20 ml/min
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl