Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dąb

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania substancji dąb

Kora dębu (Quercus spp.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych w jamie ustnej i podawanych doustnie. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji obejmują wyniki badań toksykologicznych, mutagennych oraz badań biodostępności składników aktywnych preparatów zawierających korę dębu.^{1 2}

Badania mutagenności

W ramach oceny bezpieczeństwa stosowania kory dębu przeprowadzono testy mutagenności dla preparatów zawierających tę substancję. Test Amesa (test rewersji mutacji przeprowadzany na bakteriach Salmonella typhimurium) nie wykazał działania mutagennego dla substancji czynnych zawartych w preparatach z korą dębu. W przypadku preparatu Dentosept, który zawiera korę dębu jako jeden z głównych składników, wyniki testu Amesa nie wskazały na działanie mutagenne substancji czynnej.³

Podobnie, dla produktu leczniczego Imupret N, w którego skład wchodzi kora dębu (Quercus robur L., Q. petraea (Matt.) Liebl. oraz Quercus pubescens Willd.), przeprowadzono testy na komórkach bakteryjnych Salmonella typhimurium. Wyniki testu Amesa nie wykazały działania mutagennego zarówno w przypadku aktywacji metabolicznej, jak i jej braku.⁴

Badania biodostępności składników aktywnych

W przypadku preparatu Dentosept, który zawiera korę dębu, przeprowadzono badania biodostępności β-azaronu – związku zawartego w tataraku, który również jest składnikiem tego preparatu. Badanie przeprowadzono na śluzówce jamy ustnej królików. Podawanie dawki 92,44 μg/kg masy ciała β-azaronu prowadziło do stężenia w osoczu (Cmax) nieprzekraczającego 20 ng/ml, co stanowi biodostępność na poziomie 0,6-1,1%.⁵

W kontekście klinicznym dawka dobowa 30 ml nierozcieńczonego preparatu Dentosept prowadziłaby do wychwytu β-azaronu w ilości 23,4 μg – 42,9 μg/osoby/dzień. Zgodnie z wytycznymi Komitetu ds. Produktów Leczniczych Roślinnych (HMPC), wartość ta nie przekracza maksymalnego dopuszczalnego poziomu β-azaronu na dobę, który wynosi 115 μg/osobę na dobę i 2 μg/kg masy ciała.⁶

Badania toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności

W dostępnych danych przedklinicznych brakuje wyników kompleksowych badań w zakresie toksyczności reprodukcyjnej oraz właściwości rakotwórczych dla preparatów zawierających korę dębu. Zarówno dla produktu Dentosept, jak i Imupret N nie prowadzono badań oceniających potencjał rakotwórczy oraz wpływ na rozrodczość.^{7 8}

Należy jednak podkreślić, że zgodnie z wymogami dla leków tradycyjnych, produkty zawierające korę dębu, takie jak Imupret N, posiadają wystarczający poziom bezpieczeństwa podczas stosowania u ludzi, co jest potwierdzone długotrwałym doświadczeniem klinicznym.⁹

Informacje o składzie preparatów zawierających korę dębu

Warto zaznaczyć, że kora dębu występuje w preparatach jako jeden ze składników złożonych mieszanin roślinnych. W preparacie Dentosept korę dębu (Quercus spp.) łączy się z koszyczkiem rumianku, liściem szałwii, zielem arniki, kłączem tataraku, zielem mięty pieprzowej oraz zielem tymianku w stosunku 2/2/2/1/1/1/1, wykorzystując jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny etanol 70% (V/V).¹⁰

Z kolei w produkcie Imupret N kora dębu (Quercus robur L., Q. petraea (Matt.) Liebl. and Quercus pubescens Willd.) stanowi jeden z siedmiu składników roślinnych, obok ziela skrzypu, ziela krwawnika pospolitego, korzenia prawoślazu, liścia orzecha włoskiego, ziela mniszka lekarskiego oraz kwiatu rumianku, w stosunku 5/4/4/4/4/3/2, z zastosowaniem etanolu 59% [V/V] jako ekstrahenta.¹¹