Przedawkowanie
Chlorowodorek benzydaminy

Chlorowodorek benzydaminy, substancja czynna preparatów Septolete ultra (3 mg benzydaminy + 1 mg chlorku cetylopirydyniowego na pastylkę), wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i miejscowo znieczulające. Przedawkowanie benzydaminy manifestuje się objawami takimi jak pobudzenie psychoruchowe, drgawki, ataksja, pocenie się, dreszcze oraz wymioty, o nasileniu od łagodnego do ciężkiego. Chlorek cetylopirydyniowy, obecny w dawce 1 mg na pastylkę, przy spożyciu w dawce śmiertelnej około 1-3 g (odpowiadającej 1000-3000 pastylek), może wywołać ciężkie zatrucie objawiające się nudnościami, wymiotami, dusznością, sinicą, zamartwicą, paraliżem mięśni oddechowych, zahamowaniem OUN, niedociśnieniem oraz śpiączką. Brak swoistego antidotum dla obu substancji wymusza leczenie objawowe i intensywną obserwację pacjenta.

Przedawkowanie chlorowodorku benzydaminy

Chlorowodorek benzydaminy jest substancją czynną o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i miejscowo znieczulającym, stosowaną m.in. w preparatach Septolete ultra. Przedawkowanie tej substancji stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta i wymaga odpowiedniego postępowania medycznego. W przypadku preparatów zawierających chlorowodorek benzydaminy, takich jak Septolete ultra o smaku cytryny i czarnego bzu oraz Septolete ultra o smaku eukaliptusowym (3 mg + 1 mg), należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne niebezpieczeństwa związane z nadmiernym przyjęciem substancji czynnej.1 2

Objawy przedawkowania benzydaminy

W przypadku przedawkowania chlorowodorku benzydaminy występuje szereg charakterystycznych objawów toksycznych. Do najczęściej obserwowanych należą: pobudzenie psychoruchowe, drgawki, ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej), pocenie się, dreszcze oraz wymioty. Objawy te mogą wystąpić przy znacznym przekroczeniu dawki terapeutycznej i stanowią wyraźny sygnał do podjęcia natychmiastowej interwencji medycznej.3 4

Objawy przedawkowania chlorku cetylopirydyniowego

Należy zaznaczyć, że preparaty Septolete ultra zawierają również drugą substancję czynną – chlorek cetylopirydyniowy (1 mg w pastylce). Spożycie znacznych ilości tego związku może prowadzić do poważnych objawów zatrucia, które obejmują: nudności, wymioty, duszność, sinicę, zamartwicę (asfiksję), a w dalszej kolejności paraliż mięśni oddechowych, zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego, niedociśnienie oraz śpiączkę. Dawka śmiertelna chlorku cetylopirydyniowego dla człowieka wynosi około 1-3 gramów.5 6

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania chlorowodorku benzydaminy i chlorku cetylopirydyniowego istotną informacją dla personelu medycznego jest brak swoistego antidotum dla obu substancji. W związku z tym, leczenie ostrego zatrucia ma charakter wyłącznie objawowy. Oznacza to konieczność monitorowania stanu pacjenta i wdrożenia odpowiednich procedur medycznych ukierunkowanych na łagodzenie występujących objawów, podtrzymywanie funkcji życiowych oraz zapobieganie powikłaniom.7 8

Tabela objawów przedawkowania

Substancja czynna Objawy przedawkowania Nasilenie objawów Dawka toksyczna
Chlorowodorek benzydaminy Pobudzenie psychoruchowe Umiarkowane do ciężkiego Nie określono dokładnej dawki toksycznej
Drgawki Umiarkowane do ciężkiego
Ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej) Umiarkowane do ciężkiego
Pocenie się Łagodne do umiarkowanego
Dreszcze Łagodne do umiarkowanego
Wymioty Łagodne do umiarkowanego
Chlorek cetylopirydyniowy Nudności Łagodne do umiarkowanego Dawka śmiertelna: około 1-3 gramów
Wymioty Łagodne do umiarkowanego
Duszność Umiarkowane do ciężkiego
Sinica Ciężkie
Zamartwica (asfiksja) Ciężkie
Paraliż mięśni oddechowych Ciężkie, zagrażające życiu
Zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego Ciężkie
Niedociśnienie Ciężkie
Śpiączka Ciężkie, zagrażające życiu
Szczegółowe zalecenia dotyczące postępowania

W przypadku przedawkowania chlorowodorku benzydaminy lub chlorku cetylopirydyniowego, należy wdrożyć następujące postępowanie:9 10

11 12

Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem

Szczególne niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem chlorowodorku benzydaminy i chlorku cetylopirydyniowego obejmują ryzyko poważnych powikłań ze strony układu oddechowego i nerwowego. W przypadku chlorku cetylopirydyniowego najgroźniejszymi powikłaniami są paraliż mięśni oddechowych i zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego, które mogą prowadzić do zgonu. Jak wskazano w charakterystyce produktu leczniczego, dawka śmiertelna chlorku cetylopirydyniowego wynosi około 1-3 gramów (co odpowiada przyjęciu 1000-3000 pastylek preparatu Septolete ultra).13 14

Najpoważniejsze zagrożenia związane z przedawkowaniem to:15 16

  • Zaburzenia oddychania – duszność, sinica, zamartwica (asfiksja), paraliż mięśni oddechowych, które mogą prowadzić do niewydolności oddechowej
  • Zaburzenia neurologiczne – drgawki, ataksja, zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego, śpiączka
  • Zaburzenia krążeniowe – niedociśnienie tętnicze, które może prowadzić do wstrząsu
  • Zaburzenia metaboliczne – wynikające z wymienionych powyżej objawów

17 18

Ze względu na brak swoistego antidotum oraz potencjalnie poważne konsekwencje przedawkowania, przypadki zatrucia preparatami zawierającymi chlorowodorek benzydaminy i chlorek cetylopirydyniowy wymagają natychmiastowej hospitalizacji i wdrożenia intensywnej terapii objawowej pod nadzorem specjalistów medycyny ratunkowej lub toksykologii klinicznej.19 20

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl