Właściwości farmakodynamiczne
Beta-karoten

Właściwości farmakodynamiczne beta-karotenu

Beta-karoten należy do grupy związków karotenoidowych, które są naturalnymi barwnikami występującymi w warzywach i owocach. W klasyfikacji farmakoterapeutycznej substancja ta zaliczana jest do witamin, a dokładniej do związków witaminy A, z przypisanym kodem ATC: A11CA02. ¹

Rola beta-karotenu jako prekursora witaminy A

Beta-karoten stanowi najbardziej aktywny prekursor witaminy A w organizmie człowieka. Proces przekształcania beta-karotenu w aktywną formę witaminy A (retinol) zachodzi głównie w cytoplazmie komórek błony śluzowej jelita cienkiego, gdzie około 75% dostarczonego beta-karotenu ulega konwersji do retinolu. Pozostała, niewielka część beta-karotenu jest przekształcana do witaminy A w komórkach wątroby. Ta właściwość stanowi główne uzasadnienie dla stosowania beta-karotenu w profilaktyce niedoborów witaminy A. ²

Właściwości antyoksydacyjne

Poza funkcją prekursora witaminy A, beta-karoten wykazuje znaczące działanie antyoksydacyjne. W badaniach in vitro udowodniono, że substancja ta pełni kilka istotnych funkcji w systemie ochrony antyoksydacyjnej organizmu: ³

• Działa jako wygaszacz stanu singletowego tlenu
• Zapobiega powstawaniu wolnych rodników
• Wchodzi w bezpośrednie reakcje z wolnymi rodnikami
• Funkcjonuje jako akceptor wolnych rodników

⁴

Zastosowanie w protoporfiri erytropoetycznej

Właściwości antyoksydacyjne beta-karotenu znajdują szczególne zastosowanie w terapii protoporfiri erytropoetycznej. U pacjentów z tym schorzeniem beta-karoten skutecznie zmniejsza nasilenie reakcji nadwrażliwości na światło, które manifestują się takimi objawami jak obrzęk, rumień, świąd oraz charakterystyczne zmiany skórne. ⁵

Potencjalne dodatkowe korzyści terapeutyczne

Warto zaznaczyć, że działanie antyoksydacyjne beta-karotenu jest również podstawą jego innych, potencjalnie korzystnych efektów terapeutycznych, które są przedmiotem badań klinicznych. Zdolność do neutralizacji wolnych rodników może mieć znaczenie w profilaktyce i wspomaganiu leczenia chorób, w których stres oksydacyjny odgrywa istotną rolę patogenetyczną. ⁶

W preparacie Beta Karoten – Amara, beta-karoten występuje w postaci krystalicznej, w dawce 10 mg w jednej tabletce. ⁷