Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Anidulafungina

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania anidulafunginy

Anidulafungina jest substancją czynną z grupy echinokandyn, stosowaną w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych wywołanych przez drożdżaki z rodzaju Candida. Jak w przypadku każdego leku przeciwgrzybiczego, stosowanie anidulafunginy wiąże się z pewnymi ograniczeniami oraz wymaga zachowania określonych środków ostrożności w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowe informacje dotyczące specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych ze stosowaniem anidulafunginy.^{1 2}

Ograniczenia zastosowania klinicznego

Należy podkreślić, że anidulafungina nie była badana u pacjentów z zakażeniami Candida obejmującymi zapalenie wsierdzia, zapalenie kości i szpiku lub zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Brak badań klinicznych w tych wskazaniach stanowi istotne ograniczenie, które powinno być uwzględnione przy wyborze terapii przeciwgrzybiczej.^{1 3}

Ponadto, skuteczność anidulafunginy została oceniona jedynie u ograniczonej liczby pacjentów z neutropenią, co również stanowi ważną informację dla lekarzy rozważających zastosowanie tego leku u pacjentów z obniżoną liczbą neutrofili.^{1 4}

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Stosowanie anidulafunginy u noworodków (w wieku poniżej 1 miesiąca życia) nie jest zalecane. Przy leczeniu kandydozy rozsianej u noworodków istotne jest uwzględnienie możliwości rozprzestrzeniania się zakażenia do ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Modele niekliniczne wykazały, że aby uzyskać odpowiednią penetrację anidulafunginy do OUN, konieczne byłoby zastosowanie większych dawek leku.^{5 6}

Zwiększenie dawki anidulafunginy wiązałoby się jednak z podaniem większych ilości polisorbatu 80, substancji pomocniczej zawartej w preparatach. Według danych z piśmiennictwa, stosowanie dużych dawek polisorbatu może powodować potencjalnie zagrażającą życiu toksyczność u noworodków. Należy również podkreślić, że brak jest danych klinicznych potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania większych dawek anidulafunginy niż zalecane standardowo.^{7 8}

Wpływ na wątrobę

Podczas stosowania anidulafunginy obserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych zarówno u zdrowych ochotników, jak i u pacjentów leczonych tym lekiem. Jest to istotne ostrzeżenie, ponieważ u niektórych pacjentów z ciężką chorobą podstawową, otrzymujących anidulafunginę jednocześnie z kilkoma innymi produktami leczniczymi, odnotowano istotne klinicznie zaburzenia czynności wątroby.^{9 10}

W badaniach klinicznych niezbyt często występowały przypadki znacznych zaburzeń czynności wątroby, zapalenia wątroby oraz niewydolności wątroby. Z tego powodu pacjenci, u których podczas leczenia anidulafunginą stwierdza się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, powinni być monitorowani pod kątem objawów pogorszenia czynności wątroby. Konieczna jest również ocena stosunku ryzyka do korzyści z kontynuacji leczenia anidulafunginą u tych pacjentów.^{11 12}

Reakcje anafilaktyczne

Po podaniu anidulafunginy zgłaszano występowanie reakcji anafilaktycznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. W przypadku wystąpienia takich reakcji należy natychmiast przerwać podawanie anidulafunginy i rozpocząć odpowiednie leczenie przeciwwstrząsowe.^{13 14 15}

Działania niepożądane związane z infuzją

Podczas podawania anidulafunginy w formie infuzji dożylnej obserwowano szereg działań niepożądanych, takich jak:

• wysypka
• pokrzywka
• nagłe zaczerwienienie twarzy
• świąd
• duszność
• skurcz oskrzeli
• niedociśnienie tętnicze

^{16 17}

Ważne jest, aby przestrzegać zalecanej szybkości infuzji, która nie powinna przekraczać 1,1 mg/minutę. Przestrzeganie tego zalecenia istotnie zmniejsza częstość występowania działań niepożądanych związanych z infuzją.^{18 19}

Na podstawie badań nieklinicznych przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano nasilenie występowania działań niepożądanych związanych z infuzją przy jednoczesnym podawaniu anidulafunginy i środków znieczulających. Choć znaczenie kliniczne tej obserwacji nie jest w pełni poznane, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania anidulafunginy i środków znieczulających.^{20 21}

Zawartość fruktozy

Należy zwrócić uwagę, że niektóre preparaty anidulafunginy (Anidulafungin Fresenius Kabi, Anidulafungin Sandoz, Anidulafungina Accord) zawierają fruktozę. Ma to szczególne znaczenie dla pacjentów z rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy (HFI, ang. hereditary fructose intolerance). Pacjenci z tym zaburzeniem nie powinni przyjmować produktów zawierających fruktozę, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.^{22 23}

Problem ten jest szczególnie istotny w przypadku niemowląt i małych dzieci poniżej 2 lat, u których nietolerancja fruktozy może nie być jeszcze zdiagnozowana. Podanie dożylne produktów zawierających fruktozę może stanowić zagrożenie życia dla tej grupy pacjentów. W związku z tym produkty lecznicze zawierające fruktozę nie powinny być stosowane u tych dzieci, chyba że istnieje bezwzględna konieczność kliniczna i brak jest alternatywnych metod leczenia.^{24 25}

Przed podaniem produktu leczniczego zawierającego fruktozę należy przeprowadzić szczegółowy wywiad lekarski w kierunku objawów nietolerancji fruktozy u każdego pacjenta.^{26 27}

Zawartość sodu

Produkty lecznicze zawierające anidulafunginę (Anidulafungin Fresenius Kabi, Anidulafungin Sandoz, Anidulafungina Accord) zawierają mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę, co oznacza, że są uznawane za „wolne od sodu”. Jest to istotna informacja dla pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.^{28 29}

Należy jednak pamiętać, że przy przygotowywaniu roztworu do infuzji anidulafungina może być rozcieńczana roztworami zawierającymi sód. Należy wziąć to pod uwagę, oceniając całkowitą ilość sodu, która będzie podana pacjentowi.³⁰