Leksykon składników
Składniki, strona 35 z 53
sód fluorek
Fluorek sodu to nieorganiczny związek chemiczny, będący solą kwasu fluorowodorowego i sodu. W medycynie jest szeroko stosowany jako związek zapobiegający próchnicy zębów. Jego działanie polega na wzmacnianiu struktury szkliwa poprzez tworzenie fluoroapatytu, który jest bardziej odporny na działanie kwasów produkowanych przez bakterie w jamie ustnej. Fluorek sodu hamuje również metabolizm bakterii odpowiedzialnych za powstawanie próchnicy.
sód molibdenian(VI) dwuwodny
Sód molibdenian(VI) dwuwodny to związek chemiczny będący źródłem molibdenu, pierwiastka śladowego niezbędnego w organizmie człowieka. Molibden pełni rolę kofaktora dla kilku enzymów, w tym oksydazy ksantynowej, oksydazy aldehydowej i reduktazy siarczanowej, które uczestniczą w metabolizmie puryn, alkoholi oraz aminokwasów siarkowych.
sód selenin bezwodny
Sód selenin bezwodny (Natrii selenis anhydricus) to związek chemiczny zawierający selen, niezbędny mikroelement dla organizmu człowieka. Selen jest kluczowym składnikiem selenoprotein, które pełnią funkcje antyoksydacyjne, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym i uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Jako składnik enzymów selenozależnych, sód selenin uczestniczy w regulacji funkcji tarczycy, wspierając konwersję tyroksyny (T4) do trijodotyroniny (T3).
cynk chlorek
Chlorek cynku (ZnCl₂) jest nieorganicznym związkiem chemicznym wykorzystywanym w medycynie i stomatologii. Działa jako środek ściągający, antyseptyczny oraz odwaniający. W stomatologii znajduje zastosowanie jako składnik past do wypełnień kanałów korzeniowych oraz preparatów stosowanych w leczeniu nadwrażliwości zębiny poprzez denaturację białek i zamykanie kanalików zębinowych.
wyciąg suchy z korzenia goryczki
Wyciąg suchy z korzenia goryczki (Gentianae radix extractum siccum) to substancja czynna pochodzenia roślinnego uzyskiwana z korzenia goryczki żółtej (Gentiana lutea L.). Zawiera glikozydy goryczowe (głównie gencjopikrozyd), ksantony, flawonoidy oraz związki fenolowe, które odpowiadają za działanie farmakologiczne tej substancji.
wyciąg suchy z kwiatu pierwiosnka
Wyciąg suchy z kwiatu pierwiosnka (Primulae flos) jest cenioną substancją roślinną stosowaną w preparatach o działaniu wykrztuśnym i mukoaktywnym. Zawiera saponiny triterpenowe, flawonoidy oraz związki fenolowe, które działają sekretolitycznie, zwiększając wydzielanie śluzu w drogach oddechowych oraz ułatwiając odkrztuszanie zalegającej wydzieliny.
wyciąg suchy z ziela szczawiu
Wyciąg suchy z ziela szczawiu to substancja czynna pozyskiwana z rośliny Rumex acetosa (szczaw zwyczajny), który od wieków jest stosowany w medycynie naturalnej. Ekstrakt ten wykazuje działanie łagodnie przeczyszczające, moczopędne oraz przeciwzapalne. Mechanizm działania opiera się głównie na obecności związków antrachinonowych, garbników, flawonoidów oraz kwasów organicznych (szczawiowego, jabłkowego), które stymulują perystaltykę jelit oraz wpływają na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu.
wyciąg suchy z kwiatu bzu czarnego
Wyciąg suchy z kwiatu bzu czarnego (Sambucus nigra) to substancja czynna pochodzenia naturalnego, uzyskiwana z kwiatów bzu czarnego, która charakteryzuje się działaniem przeciwgorączkowym, przeciwzapalnym oraz wykrztuśnym. Mechanizm działania związany jest z obecnością flawonoidów, glikozydów i olejków eterycznych, które stymulują układ odpornościowy oraz zwiększają wydzielanie potu, co przyczynia się do obniżania temperatury ciała podczas gorączki.
wyciąg suchy z ziela werbeny
Wyciąg suchy z ziela werbeny (Verbenae herba extractum siccum) to substancja otrzymywana z rośliny Verbena officinalis, znanej również jako werbena pospolita lub werbena lekarska. Ekstrakt ten zawiera liczne związki biologicznie czynne, w tym glikozydy irydoidowe (werbenalina, hastatosyd), flawonoidy, olejki eteryczne, garbniki i kwasy fenolowe, które odpowiadają za jego działanie lecznicze.
wyciąg ze świeżego ziela dziurawca
Wyciąg ze świeżego ziela dziurawca (Hypericum perforatum) to substancja roślinna o udokumentowanym działaniu przeciwdepresyjnym. Mechanizm działania polega na hamowaniu wychwytu zwrotnego serotoniny, noradrenaliny i dopaminy, a także wpływie na receptory GABA. Ponadto dziurawiec wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne dzięki zawartości hiperycyny, hyperforyny i flawonoidów.
nalewka gorzka z korzeni goryczki
Nalewka gorzka z korzeni goryczki to tradycyjny preparat leczniczy wytwarzany na bazie korzenia goryczki żółtej (Gentiana lutea), rośliny z rodziny goryczkowatych. Zawiera aktywne związki biologiczne, przede wszystkim glikozydy goryczowe (gencjopikryna, amarogentyna), które stymulują receptory smaku gorzkiego w jamie ustnej, co uruchamia kaskadę reakcji fizjologicznych w organizmie.
liść bobrka
Liść bobrka, czyli liść pochodzący z rośliny Menyanthes trifoliata (bobrek trójlistkowy), to surowiec zielarski o długiej tradycji stosowania w medycynie naturalnej. Zawiera cenne związki biologicznie aktywne, w tym glikozydy irydoidowe (m.in. loganina), flawonoidy oraz gorzkie substancje, które wykazują działanie pobudzające wydzielanie soków trawiennych, żółciopędne oraz przeciwzapalne.
owocnia pomarańczy gorzkiej
Owocnia pomarańczy gorzkiej (Aurantii pericarpium) to surowiec roślinny pozyskiwany z niedojrzałych owoców pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L.). Zawiera ona liczne substancje aktywne, w tym synefryną, która wykazuje działanie sympatykomimetyczne, pobudzając receptory adrenergiczne, co prowadzi do zwiększenia termogenezy i przyspieszenia metabolizmu.
tlenek bizmutu
Tlenek bizmutu to związek chemiczny o wzorze Bi₂O₃, który znajduje zastosowanie w medycynie jako składnik leków o działaniu ochronnym na błonę śluzową przewodu pokarmowego, szczególnie żołądka i dwunastnicy. Działa poprzez tworzenie warstwy ochronnej na powierzchni błony śluzowej, co zabezpiecza ją przed działaniem kwasu solnego i pepsyny. Dodatkowo wykazuje właściwości wiążące kwas solny oraz adsorpcyjne wobec toksyn bakteryjnych.
biwalirudyna
Biwalirudyna to bezpośredni inhibitor trombiny stosowany jako lek przeciwzakrzepowy. Działa poprzez selektywne wiązanie się zarówno z wolną, jak i związaną z zakrzepem trombiną, blokując jej aktywność enzymatyczną. W przeciwieństwie do heparyny, biwalirudyna nie wymaga kofaktora (antytrombiny III) do swojego działania i nie jest inaktywowana przez czynnik płytkowy 4.
miedzi glukonian
Glukonian miedzi to związek chemiczny, w którym jony miedzi są połączone z kwasem glukonowym. Jest stosowany głównie jako suplement diety w celu uzupełnienia niedoborów miedzi w organizmie. Miedź jest niezbędnym pierwiastkiem śladowym, który pełni kluczową rolę w wielu procesach biologicznych, w tym w tworzeniu czerwonych krwinek, utrzymaniu prawidłowej funkcji układu nerwowego, wspomaganiu układu odpornościowego oraz w syntezie kolagenu i elastyny.
manganu glukonian
Manganu glukonian to organiczny związek chemiczny, będący połączeniem jonu manganu z kwasem glukonowym. Pełni on ważną rolę jako substancja uzupełniająca niedobory manganu w organizmie. Mangan jako pierwiastek śladowy jest kofaktorem wielu enzymów, bierze udział w syntezie cholesterolu, metabolizmie węglowodanów i tłuszczów, a także w procesach tworzenia tkanki łącznej i kostnej.
sodu selenin
Sodu selenin to sól sodowa selenu, stanowiąca ważny składnik preparatów suplementacyjnych stosowanych w przypadku niedoborów tego pierwiastka śladowego. Selen jest kluczowym mikroelementem, niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, szczególnie jako składnik selenoprotein uczestniczących w procesach antyoksydacyjnych i regulacji funkcji tarczycy.
sodu molibdenian
Sodu molibdenian to związek chemiczny zawierający pierwiastek śladowy molibden, który odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu ludzkiego organizmu. Substancja ta stosowana jest jako suplement diety lub składnik preparatów witaminowo-mineralnych. Molibden jest kofaktorem dla enzymów zaangażowanych w metabolizm aminokwasów siarkowych, puryn oraz związków zawierających węgiel.
chromu chlorek
Chromu chlorek to substancja, która zawiera chrom na III stopniu utlenienia, stanowiąc ważny mikroelement dla organizmu. Chrom odgrywa kluczową rolę w metabolizmie węglowodanów i lipidów, głównie poprzez zwiększanie wrażliwości receptorów insulinowych, co usprawnia transport glukozy do komórek. Chromu chlorek jest stosowany w suplementacji przy zaburzeniach gospodarki węglowodanowej, wspomagająco w terapii cukrzycy typu 2 oraz w stanach insulinooporności.
żelaza glukonian
Glukonian żelaza to organiczna sól żelaza wykorzystywana w leczeniu i profilaktyce niedoborów tego pierwiastka. Stanowi źródło jonów żelaza (Fe²⁺), które są niezbędne do produkcji hemoglobiny i prawidłowego funkcjonowania układu krwiotwórczego. Mechanizm działania polega na dostarczaniu żelaza, które po wchłonięciu w jelicie cienkim jest transportowane do szpiku kostnego, gdzie uczestniczy w procesie erytropoezy.
trigliceryd nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha
Triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha (Medium Chain Triglycerides, MCT) to związki lipidowe zawierające kwasy tłuszczowe o długości łańcucha węglowego od 6 do 12 atomów węgla. Są one cennym źródłem energii dla organizmu, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem i metabolizmem, co odróżnia je od długołańcuchowych kwasów tłuszczowych.
omega-3-kwasów trigliceryd
Omega-3-kwasów trigliceryd to substancja będąca źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, głównie kwasu eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA). Te niezbędne kwasy tłuszczowe odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu organizmu, w szczególności w redukcji stanów zapalnych, regulacji poziomu lipidów we krwi oraz wspieraniu prawidłowej pracy układu sercowo-naczyniowego.
fluocynolon acetonid
Fluocynolon acetonid to syntetyczny kortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i obkurczającym naczynia krwionośne. Należy do grupy średnio silnych glikokortykosteroidów stosowanych miejscowo w leczeniu różnych chorób skóry. Fluocynolon acetonid działa poprzez hamowanie uwalniania cytokin prozapalnych i mediatorów zapalenia, co prowadzi do zmniejszenia obrzęku, zaczerwienienia i świądu skóry.
aceklofenak
Aceklofenak to niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) z grupy pochodnych kwasu fenylooctowego. Działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo poprzez hamowanie enzymu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia produkcji prostaglandyn – mediatorów stanu zapalnego i bólu w organizmie. Aceklofenak wykazuje selektywność w stosunku do COX-2 przy zachowaniu pewnej aktywności wobec COX-1, co potencjalnie przekłada się na lepszy profil bezpieczeństwa w zakresie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego w porównaniu do niektórych innych NLPZ.
landiolol
Landiolol to wysoce selektywny, krótko działający beta-bloker, który wykazuje bardzo krótki okres półtrwania (około 4 minuty). Jest szczególnie skuteczny w leczeniu tachyarytmii nadkomorowych oraz kontroli częstości rytmu serca u pacjentów z migotaniem przedsionków i trzepotaniem przedsionków. Działa poprzez selektywne blokowanie receptorów beta-1 adrenergicznych w sercu, co prowadzi do zmniejszenia częstości akcji serca, przy minimalnym wpływie na ciśnienie tętnicze.
wyciąg suchy z tymianku
Wyciąg suchy z tymianku (Thymi extractum siccum) to substancja czynna pochodzenia roślinnego, uzyskiwana z ziela tymianku pospolitego (Thymus vulgaris). Charakteryzuje się wysoką zawartością olejków eterycznych, szczególnie tymolu i karwakrolu, które nadają mu właściwości wykrztuśne, przeciwkaszlowe, rozkurczowe oraz przeciwbakteryjne. Działa poprzez zwiększenie wydzielania śluzu w drogach oddechowych oraz poprawę jego upłynnienia, co ułatwia odkrztuszanie i łagodzi suchy, drażniący kaszel.
wyciąg płynny z korzenia prawoślazu
Wyciąg płynny z korzenia prawoślazu (Extractum Althaeae radicis fluidum) to substancja czynna pochodzenia roślinnego, otrzymywana z korzeni prawoślazu lekarskiego (Althaea officinalis). Działa osłaniająco i powlekająco na błony śluzowe, głównie dzięki zawartości śluzów roślinnych, które tworzą ochronną warstwę na podrażnionych śluzówkach dróg oddechowych i przewodu pokarmowego.
wyciąg suchy z ziela tymianku
Wyciąg suchy z ziela tymianku (Thymi herba extractum siccum) to substancja czynna pozyskiwana z tymianku pospolitego (Thymus vulgaris L.), który należy do rodziny jasnotowatych. Główne składniki aktywne to olejek eteryczny (zawierający tymol, karwakrol, p-cymen), flawonoidy, garbniki i kwasy fenolowe. Wyciąg działa wykrztuśnie, rozkurczowo na mięśnie gładkie oskrzeli oraz przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie w obrębie dróg oddechowych.
Coffea arabica
Coffea arabica to gatunek rośliny z rodziny Rubiaceae, który jest głównym źródłem ziaren kawy, powszechnie stosowanych do produkcji napoju o właściwościach pobudzających. Główną substancją czynną zawartą w ziarnach kawy jest kofeina, która działa na ośrodkowy układ nerwowy jako antagonista receptorów adenozynowych, co prowadzi do zwiększenia czujności, redukcji zmęczenia i poprawy koncentracji.
german-68
German-68 (znany również jako 68Ge/68Ga Generator) to urządzenie medyczne używane w diagnostyce obrazowej, szczególnie w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Nie jest to substancja czynna leków w tradycyjnym rozumieniu, ale generator radioizotopów dostarczający gal-68 (68Ga), który jest używany do znakowania różnych radiofarmaceutyków stosowanych w diagnostyce.
sewelameru węglan
Sewelameru węglan to nieabsorbowalny polimer wiążący fosforany, stosowany w leczeniu hiperfosfatemii u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (PChN). Działa poprzez wiązanie fosforanów z pożywienia w przewodzie pokarmowym, co zapobiega ich wchłanianiu do krwiobiegu. Mechanizm ten jest szczególnie istotny u pacjentów dializowanych, u których naturalne wydalanie fosforanów przez nerki jest znacznie upośledzone.
olejek eteryczny rozmarynowy
Olejek eteryczny rozmarynowy to substancja pozyskiwana z rośliny Rosmarinus officinalis (rozmarynu lekarskiego) poprzez destylację z parą wodną. Zawiera głównie 1,8-cyneol, kamforę, α-pinen, borneol i inne terpeny. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybiczo oraz przeciwzapalnie. Pobudza układ nerwowy, poprawia krążenie krwi i działa przeciwutleniająco, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym.
leuprorelina octan
Leuprorelina octan to syntetyczny analog gonadoliberyny (GnRH), stosowany w leczeniu hormonozależnych nowotworów oraz innych schorzeń zależnych od hormonów płciowych. Mechanizm jego działania polega na początkowej stymulacji, a następnie zahamowaniu wydzielania gonadotropin przez przysadkę mózgową, co prowadzi do znacznego obniżenia poziomu hormonów płciowych (testosteronu u mężczyzn i estrogenów u kobiet).
octanowinian glinu
Octanowinian glinu (aluminium acetotartrate) to związek chemiczny stosowany głównie w preparatach o działaniu ściągającym, przeciwzapalnym i przeciwobrzękowym. Działa poprzez koagulację białek powierzchniowych, co prowadzi do tworzenia ochronnej warstwy na powierzchni skóry i błon śluzowych. Dodatkowo powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, zmniejszając przekrwienie i obrzęk tkanek.
chlorowodorek ambroksolu
Chlorowodorek ambroksolu to substancja czynna o działaniu mukolitycznym i wykrztuśnym, która skutecznie rozrzedza wydzielinę w drogach oddechowych. Jego mechanizm działania polega na stymulacji produkcji surfaktantu płucnego i aktywacji ruchu rzęsek nabłonka oddechowego, co ułatwia odkrztuszanie i usuwanie śluzu z dróg oddechowych.
olodaterol
Olodaterol to długodziałający agonista receptorów β2-adrenergicznych (LABA), stosowany w leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Działa poprzez wiązanie się z receptorami β2 w mięśniach gładkich dróg oddechowych, co prowadzi do rozszerzenia oskrzeli i poprawy przepływu powietrza. Efekt bronchodylatacyjny olodaterolu utrzymuje się przez około 24 godziny, co umożliwia podawanie leku raz na dobę.
tlen medyczny
Tlen medyczny to substancja stosowana w terapii tlenowej, która polega na dostarczaniu tlenu w stężeniu wyższym niż atmosferyczne. Mechanizm działania opiera się na zwiększeniu zawartości tlenu we krwi tętniczej, co poprawia utlenowanie tkanek i narządów.
wyciąg suchy z Passiflora incarnata
Wyciąg suchy z Passiflora incarnata (męczennicy cielistej) to substancja roślinna o udokumentowanym działaniu uspokajającym i przeciwlękowym. Związki zawarte w roślinie, głównie flawonoidy i alkaloidy harmanowe, działają na receptory GABA w mózgu, zwiększając aktywność kwasu gamma-aminomasłowego, co prowadzi do redukcji napięcia nerwowego, niepokoju i bezsenności.
chlorowodorek bendamustyny
Chlorowodorek bendamustyny to cytostatyk z grupy leków alkilujących, który łączy właściwości analogów purynowych oraz leków alkilujących. Substancja działa poprzez tworzenie wiązań krzyżowych pojedynczej i podwójnej nici DNA, co prowadzi do zaburzenia funkcji DNA, syntezy RNA oraz białek w komórkach nowotworowych. W rezultacie dochodzi do indukcji apoptozy komórek nowotworowych i długotrwałego hamowania podziałów komórkowych.
kwas cytrynowy bezwodny
Kwas cytrynowy bezwodny to organiczny związek chemiczny należący do grupy hydroksykwasów, szeroko stosowany w medycynie, farmacji i przemyśle spożywczym. W zastosowaniach medycznych wykorzystywany jest jako środek zakwaszający, przeciwutleniający oraz konserwujący. Kwas cytrynowy działa poprzez obniżanie pH środowiska, co ma istotne znaczenie w wielu procesach terapeutycznych.
kwas deoksycholowy
Kwas deoksycholowy to kwas żółciowy, który w medycynie znalazł zastosowanie głównie w zabiegach estetycznych jako substancja liolityczna. Działa poprzez selektywne niszczenie komórek tłuszczowych (adipocytów) w miejscu podania, co prowadzi do lizy błon komórkowych i uwolnienia tłuszczu, który jest następnie metabolizowany i eliminowany z organizmu na drodze naturalnych procesów fizjologicznych.
apomorfina chlorowodorek półwodny
Apomorfina chlorowodorek półwodny to substancja czynna o właściwościach agonisty receptorów dopaminowych, działająca głównie na receptory D1 i D2. Jako pochodna morfiny została pozbawiona działania opioidowego, zachowując zdolność do stymulacji układu dopaminergicznego. Stosowana jest przede wszystkim w leczeniu choroby Parkinsona, szczególnie w zaawansowanych stadiach, gdy występują nasilone fluktuacje ruchowe i okresy „off” (stany unieruchomienia).
fluorocholina (18F)
Fluorocholina (18F) to radiofarmaceutyk stosowany w diagnostyce obrazowej, szczególnie w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Związek ten jest analogiem choliny znakowanym radioaktywnym izotopem fluoru-18. Wykorzystywany jest głównie w diagnostyce raka prostaty, gdzie wykazuje wysoką skuteczność w wykrywaniu przerzutów nowotworowych oraz wznowy biochemicznej.
płynny wyciąg z ziela tymianku
Płynny wyciąg z ziela tymianku (Thymi extractum fluidum) to preparat leczniczy pochodzenia roślinnego otrzymywany z ziela tymianku pospolitego (Thymus vulgaris). Główne substancje czynne tymianku to olejki eteryczne zawierające tymol i karwakrol, flawonoidy, garbniki oraz związki żywicowe, które nadają mu właściwości lecznicze.
amsakryna
Amsakryna (ang. amsacrine) to syntetyczny lek przeciwnowotworowy należący do grupy leków interkalujących DNA. Działa poprzez wbudowywanie się między pary zasad w DNA, co powoduje zaburzenie procesów replikacji i transkrypcji. Dodatkowo amsakryna jest inhibitorem enzymu topoizomerazy II, który odpowiada za rozplątywanie podwójnej helisy DNA. Blokowanie tego enzymu prowadzi do powstania nieodwracalnych pęknięć nici DNA i w konsekwencji do śmierci komórki nowotworowej.
sód pikosiarczan
Pikosiarczan sodu to substancja czynna należąca do grupy środków przeczyszczających działających osmotycznie i drażniąco na zakończenia nerwowe w ścianie jelita grubego. Po podaniu doustnym dociera do okrężnicy, gdzie bakterie jelitowe przekształcają go w aktywny metabolit, który pobudza perystaltykę jelita i hamuje wchłanianie wody i elektrolitów, prowadząc do zmiękczenia stolca i przyspieszenia pasażu jelitowego.
ziele tysiącznika
Ziele tysiącznika (Centaurii herba) to surowiec zielarski pochodzący z rośliny Centaurium erythraea, znanej również jako centuria pospolita lub tysiącznik pospolity. Wykazuje działanie żółciopędne, żółciotwórcze i pobudzające wydzielanie soków trawiennych, co czyni go cennym składnikiem w leczeniu zaburzeń trawiennych, braku łaknienia oraz nieżytów przewodu pokarmowego.
korzeń lubczyku
Korzeń lubczyku (Levisticum officinale) to surowiec roślinny o bogatej tradycji leczniczej, pochodzący z rośliny należącej do rodziny selerowatych (Apiaceae). Zawiera olejki eteryczne (głównie ftalidy), kumaryny, kwasy organiczne oraz związki żywicowe, które nadają mu charakterystyczne właściwości lecznicze.
kłącze omanu
Kłącze omanu (Rhizoma inulae), znane również jako korzeń omanu, jest surowcem zielarskim pochodzącym z rośliny Inula heleniana L. (oman wielki). Jest to substancja o właściwościach wykrztuśnych, przeciwzapalnych, przeciwbakteryjnych i spazmolitycznych, stosowana głównie w leczeniu schorzeń układu oddechowego i pokarmowego. Mechanizm działania kłącza omanu opiera się na zawartych w nim olejkach eterycznych, inulinie, garbnikach i związkach polifenolowych, które wpływają na zwiększenie wydzielania śluzu w drogach oddechowych oraz ułatwiają odkrztuszanie.