Leki zawierające w składzie
melfalan

Melfalan to lek przeciwnowotworowy należący do grupy leków alkilujących, pochodnych iperytu azotowego. Działa poprzez przyłączanie grup alkilowych do DNA komórek nowotworowych, co prowadzi do zaburzenia replikacji DNA i w konsekwencji do śmierci komórki. Jest skuteczny wobec wolno dzielących się komórek nowotworowych, dlatego znajduje zastosowanie w leczeniu nowotworów hematologicznych oraz niektórych guzów litych.

Melfalan jest stosowany głównie w leczeniu szpiczaka mnogiego, zarówno w monoterapii, jak i w schematach wielolekowych. Znajduje również zastosowanie w leczeniu niektórych chłoniaków, raka jajnika oraz jako składnik schematów kondycjonujących przed przeszczepieniem szpiku kostnego. W Polsce melfalan dostępny jest pod nazwami handlowymi Alkeran oraz Melfalan Tillomed, zarówno w postaci tabletek, jak i proszku do sporządzania roztworu do infuzji.

Główną zaletą melfalanu jest jego potwierdzona skuteczność w leczeniu szpiczaka mnogiego, gdzie stanowi składnik wielu schematów terapeutycznych. Może być stosowany u pacjentów z niewydolnością nerek, co jest istotne przy leczeniu szpiczaka mnogiego, który często powoduje uszkodzenie nerek. Dodatkowo melfalan charakteryzuje się przewidywalnym profilem działań niepożądanych oraz możliwością dostosowania dawki do stanu klinicznego pacjenta.

Stosowanie melfalanu wiąże się jednak z istotnymi zagrożeniami. Lek wykazuje silne działanie mielosupresyjne, prowadząc do znacznej supresji szpiku kostnego, co objawia się leukopenią, trombocytopenią i niedokrwistością. Zwiększa to ryzyko infekcji oraz krwawień. Długotrwałe stosowanie melfalanu może prowadzić do rozwoju wtórnych nowotworów, szczególnie ostrej białaczki szpikowej. Lek wykazuje również działanie teratogenne, dlatego jest przeciwwskazany w ciąży. U niektórych pacjentów może powodować uszkodzenie płuc objawiające się śródmiąższowym zapaleniem płuc.