Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Xanax 1 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu wykazały brak potencjału mutagennego i rakotwórczego, potwierdzone testem Amesa oraz badaniami na szczurach i myszach przy dawkach odpowiednio do 100 mg/kg m.c. (500-krotność dawki ludzkiej 10 mg/dobę) oraz do 30 mg/kg m.c. u szczurów i 10 mg/kg m.c. u myszy (odpowiednio 150- i 50-krotność dawki ludzkiej). Badania na szczurach wykazały brak negatywnego wpływu na płodność przy dawce do 5 mg/kg m.c. (25-krotność dawki ludzkiej). W zakresie toksyczności przewlekłej, obserwowano istotne zmiany w narządzie wzroku u szczurów po 11 miesiącach leczenia dawkami 3-30 mg/kg m.c. (15-150-krotność dawki ludzkiej), manifestujące się zaćmą u samic oraz wrastaniem naczyń w rogówkę u samców.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu objęły szereg aspektów, w tym ocenę potencjału mutagennego, rakotwórczego oraz wpływu na płodność i narządy wzroku. Dane te stanowią istotny element oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania alprazolamu w praktyce klinicznej.1

Potencjał mutagenny

Przeprowadzone badania nie wykazały potencjału mutagennego alprazolamu. W teście Amesa, który jest standardowym testem mutagenności prowadzonym in vitro, alprazolam nie wykazał działania mutagennego. Dodatkowo, substancja ta nie indukowała aberracji chromosomowych w teście mikrojąder in vitro przeprowadzonym na szczurach. Ten brak działania mutagennego utrzymywał się nawet przy zastosowaniu dawki 100 mg/kg masy ciała, co stanowi wartość 500-krotnie wyższą niż maksymalna dawka zalecana u ludzi, która wynosi 10 mg na dobę.2

Potencjał rakotwórczy

Długoterminowe badania trwające 2 lata, które miały na celu ocenę potencjału rakotwórczego alprazolamu, przeprowadzono na dwóch gatunkach gryzoni: szczurach i myszach. W przypadku szczurów zastosowano dawki do 30 mg/kg masy ciała na dobę, co odpowiada dawce 150 razy większej niż maksymalna dawka zalecana u ludzi (10 mg na dobę). U myszy natomiast zastosowano dawki sięgające 10 mg/kg masy ciała na dobę, czyli 50-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. W żadnym z tych badań nie stwierdzono dowodów na działanie kancerogenne alprazolamu.3

Wpływ na płodność

W zakresie wpływu alprazolamu na płodność, badania przeprowadzone na szczurach nie wykazały negatywnego wpływu na ten parametr, nawet przy zastosowaniu dawki 5 mg/kg masy ciała na dobę. Ta dawka jest 25-krotnie wyższa od maksymalnej zalecanej dawki dobowej u człowieka, która wynosi 10 mg. Dane te sugerują, że alprazolam nie powoduje istotnego klinicznie upośledzenia płodności.4

Wpływ na narząd wzroku

Istotne obserwacje dotyczyły wpływu alprazolamu na narząd wzroku u zwierząt doświadczalnych. W badaniach prowadzonych na szczurach, którym podawano doustnie alprazolam przez okres dwóch lat w dawkach 3, 10 i 30 mg/kg masy ciała na dobę (co stanowi 15 do 150-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi), stwierdzono zależny od dawki wzrost częstości występowania:

  • Zaćmy (u samic szczurów)
  • Wrastania naczyń w rogówkę (u samców szczurów)

Charakterystyczną cechą tych zmian był fakt, że pojawiały się one dopiero po 11 miesiącach leczenia, co wskazuje na istotność długoterminowej obserwacji podczas badań toksyczności przewlekłej.5

Napady drgawek w badaniach na psach

W badaniach toksyczności przewlekłej prowadzonych przez 12 miesięcy na psach zaobserwowano występowanie napadów drgawek, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem zwierząt. Napady te występowały po podaniu dawek wynoszących 3 mg/kg masy ciała na dobę, co stanowi 15-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi. Ważną obserwacją było stwierdzenie zależności między dawką a czasem trwania i częstością występowania napadów drgawek. Należy podkreślić, że nie ma pewności, czy te obserwacje można bezpośrednio odnosić do stosowania alprazolamu u ludzi.6

Typ badania Gatunek zwierząt Dawki Stosunek do maksymalnej dawki u ludzi (10 mg/dobę) Obserwacje
Test mutagenności (test mikrojąder) Szczury Do 100 mg/kg m.c. 500x Brak aberracji chromosomowych
Badanie rakotwórczości (2 lata) Szczury Do 30 mg/kg m.c./dobę 150x Brak działania rakotwórczego
Badanie rakotwórczości (2 lata) Myszy Do 10 mg/kg m.c./dobę 50x Brak działania rakotwórczego
Wpływ na płodność Szczury Do 5 mg/kg m.c./dobę 25x Brak zmniejszenia płodności
Wpływ na narząd wzroku (2 lata) Szczury 3, 10 i 30 mg/kg m.c./dobę 15-150x Zaćma (samice), wrastanie naczyń w rogówkę (samce) po 11 miesiącach
Toksyczność przewlekła (12 miesięcy) Psy 3 mg/kg m.c./dobę 15x Napady drgawek (niekiedy śmiertelne), zależne od dawki
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl