Właściwości farmakokinetyczne leku Vines

Vines jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 60 mikrogramów gestodenu i 15 mikrogramów etynyloestradiolu w 24 żółtych aktywnych tabletkach powlekanych oraz 4 zielone nieaktywne tabletki placebo. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych obu składników aktywnych produktu leczniczego.¹

Farmakokinetyka etynyloestradiolu

Wchłanianie etynyloestradiolu

Etynyloestradiol po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem. Maksymalne stężenie w surowicy krwi po podaniu dawki 15 μg osiągane jest w czasie 1-1,5 godziny i wynosi około 30 pg/ml. Należy podkreślić, że substancja ta podlega istotnemu efektowi pierwszego przejścia w wątrobie, co skutkuje dużą zmiennością osobniczą. Całkowita dostępność biologiczna etynyloestradiolu wynosi około 45%.²

Dystrybucja etynyloestradiolu

Etynyloestradiol charakteryzuje się pozorną objętością dystrybucji wynoszącą 15 l/kg. Substancja w znacznym stopniu (około 98%) wiąże się z białkami osocza. Co istotne, etynyloestradiol indukuje syntezę białek wątrobowych – SHBG (globulina wiążąca hormony płciowe) oraz CBG (globulina wiążąca kortykosteroidy). Podczas stosowania dawki 15 μg etynyloestradiolu, stężenie białka SHBG w surowicy waha się w zakresie od 86 do około 200 nmol/l.³

Metabolizm etynyloestradiolu

Etynyloestradiol podlega całkowitemu metabolizmowi w organizmie. Klirens osoczowy jego metabolitów wynosi około 10 ml/min/kg. Powstałe metabolity są wydalane zarówno z moczem (40%), jak i z kałem (60%).⁴

Eliminacja etynyloestradiolu

Okres półtrwania etynyloestradiolu wynosi około 15 godzin. Należy zaznaczyć, że tylko niewielka frakcja substancji jest wydalana w postaci niezmienionej. Metabolity etynyloestradiolu są wydalane z organizmu z moczem i żółcią w proporcji 4:6.⁵

Stan stacjonarny etynyloestradiolu

Stężenie etynyloestradiolu w stanie stacjonarnym jest osiągane w drugiej połowie cyklu stosowania leku i jest 1,4–2,1 razy wyższe niż stężenie w osoczu po podaniu dawki pojedynczej.⁶

Farmakokinetyka gestodenu

Wchłanianie gestodenu

Gestoden po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem. Jego całkowita biodostępność jest bardzo wysoka i wynosi około 100%. Po podaniu doustnym pojedynczej dawki 60 μg, maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w czasie około 1 godziny i wynosi 2 ng/ml. Warto zaznaczyć, że stężenie gestodenu w surowicy jest ściśle zależne od stężenia białka SHBG.⁷

Dystrybucja gestodenu

Pozorna objętość dystrybucji gestodenu po podaniu pojedynczej dawki 60 μg wynosi 1,4 l/kg. Substancja ta wiąże się z białkami osocza – w 30% z albuminami oraz w 50-70% z białkiem SHBG.⁸

Metabolizm gestodenu

Gestoden, podobnie jak etynyloestradiol, podlega całkowitemu metabolizmowi w organizmie. Klirens metaboliczny po podaniu pojedynczej dawki 60 μg wynosi około 0,8 ml/min/kg. Powstałe nieaktywne metabolity są wydalane z organizmu z moczem (60%) i kałem (40%).⁹

Eliminacja gestodenu

Okres półtrwania gestodenu wynosi około 13 godzin. Jednakże przy jednoczesnym podawaniu z etynyloestradiolem (jak ma to miejsce w preparacie Vines), okres półtrwania gestodenu ulega wydłużeniu do 20 godzin.¹⁰

Stan stacjonarny gestodenu

Po podaniu wielokrotnym połączenia gestodenu i etynyloestradiolu, stężenie gestodenu w osoczu wzrasta 2-4 krotnie w porównaniu do podania pojedynczej dawki.¹¹

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych

Interakcje farmakokinetyczne

Należy zauważyć, że składniki leku Vines wykazują wzajemne oddziaływanie farmakokinetyczne. Najistotniejszym efektem jest wydłużenie okresu półtrwania gestodenu z 13 do 20 godzin, gdy jest podawany jednocześnie z etynyloestradiolem. Drugim ważnym aspektem jest fakt, że etynyloestradiol indukuje syntezę białka SHBG, co wpływa na stężenie gestodenu w surowicy, ponieważ gestodem wiąże się z tym białkiem w znacznym stopniu (50-70%).¹²

Kumulacja w organizmie

Przy wielokrotnym podawaniu leku Vines obserwuje się zjawisko kumulacji substancji czynnych w organizmie. W przypadku etynyloestradiolu stężenie w stanie stacjonarnym jest 1,4-2,1 razy wyższe niż po podaniu pojedynczej dawki, zaś dla gestodenu wzrost ten jest jeszcze bardziej znaczący i wynosi 2-4 razy. Fakt ten należy uwzględnić przy długotrwałej terapii preparatem.¹³