Właściwości farmakodynamiczne
Vilpin 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Vilpin

Vilpin zawiera amlodypinę, substancję czynną należącą do grupy antagonistów wapnia (antagonistów jonów wapniowych). Amlodypina jest klasyfikowana jako wybiórczy antagonista wapnia o dominującym działaniu naczyniowym z grupy dihydropirydyny (powolny inhibitor kanału wapniowego). Zgodnie z klasyfikacją ATC, substancja ta oznaczona jest kodem C08CA01. Działanie farmakodynamiczne amlodypiny polega na hamowaniu przezbłonowego napływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz komórek błony mięśniowej naczyń.¹

Mechanizm działania amlodypiny

Działanie przeciwnadciśnieniowe amlodypiny wynika z bezpośredniego efektu rozkurczającego na mięśnie gładkie naczyń. Ten mechanizm jest kluczowy w obniżaniu ciśnienia tętniczego krwi.²

Z kolei mechanizm przeciwdławicowy, choć nie został w pełni wyjaśniony, opiera się na dwóch głównych działaniach:³

• Rozszerzenie tętniczek przedwłosowatych skutkujące zmniejszeniem oporu obwodowego (obciążenia następczego). Ponieważ częstość skurczów serca pozostaje niezmieniona, efekt ten prowadzi do zmniejszenia zużycia energii przez mięsień sercowy i jego zapotrzebowania na tlen.⁴
• Rozszerzenie dużych tętnic i tętniczek wieńcowych zarówno w obszarach prawidłowych, jak i zmienionych na skutek niedokrwienia. To działanie zwiększa zaopatrzenie mięśnia sercowego w tlen, szczególnie u pacjentów ze skurczem naczyń wieńcowych (dławica Prinzmetala).⁵

Efekty kliniczne podstawowe

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym jednorazowe podanie dobowe amlodypiny powoduje klinicznie znaczące obniżenie ciśnienia tętniczego zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej przez całą dobę. Ze względu na powolny początek działania, nie obserwuje się gwałtownego spadku ciśnienia po podaniu leku.⁶

W przypadku pacjentów z dławicą piersiową, zastosowanie amlodypiny w pojedynczej dawce dobowej przynosi wymierne korzyści:⁷

• Wydłużenie czasu możliwego do wykonania wysiłku fizycznego
• Wydłużenie czasu do wystąpienia bólu wieńcowego
• Wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm w zapisie EKG
• Zmniejszenie częstości występowania napadów dławicowych
• Zmniejszenie zapotrzebowania na glicerolu triazotan (nitroglicerynę)

Ważną zaletą amlodypiny jest brak niekorzystnych działań metabolicznych oraz brak wpływu na profil lipidowy osocza. Dzięki temu lek może być stosowany u pacjentów z chorobami współistniejącymi takimi jak astma oskrzelowa, cukrzyca i dna moczanowa.⁸

Stosowanie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca

Skuteczność amlodypiny w zapobieganiu zdarzeniom klinicznym u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca została potwierdzona w badaniu klinicznym CAMELOT (Comparison of Amlodipine vs. Enalapril to Limit Occurrences of Thrombosis). Było to niezależne, wieloośrodkowe, randomizowane badanie prowadzone metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowane placebo, w którym uczestniczyło 1997 pacjentów.⁹

W dwuletnim okresie obserwacji 663 pacjentów otrzymywało amlodypinę w dawce 5-10 mg, 673 pacjentów enalapryl w dawce 10-20 mg, a 655 osób placebo. Oprócz badanego leczenia, pacjenci otrzymywali standardową terapię obejmującą statyny, leki beta-adrenolityczne, leki moczopędne i aspirynę.¹⁰

Wyniki badania CAMELOT wykazały, że stosowanie amlodypiny wiązało się z rzadszymi hospitalizacjami z powodu dławicy piersiowej i rzadszym wykonywaniem zabiegów rewaskularyzacji u pacjentów z chorobą wieńcową.¹¹

Jak wynika z powyższej tabeli, stosowanie amlodypiny związane było z istotnym statystycznie zmniejszeniem ryzyka wystąpienia pierwszorzędowego punktu końcowego (niepożądane zdarzenia sercowo-naczyniowe) o 31% w porównaniu do placebo (wskaźnik ryzyka 0,69; p=0,003). Szczególnie wyraźną korzyść odnotowano w zakresie zmniejszenia częstości hospitalizacji z powodu dławicy (redukcja o 42%) oraz rewaskularyzacji wieńcowej (redukcja o 27%).¹²

Stosowanie u pacjentów z niewydolnością serca

Badania hemodynamiczne oraz próby wysiłkowe przeprowadzone u pacjentów z niewydolnością serca klasy II-IV według klasyfikacji NYHA (New York Heart Association) wykazały, że amlodypina nie prowadzi do pogorszenia stanu klinicznego. Ocena obejmowała:¹³

• Zdolność do wykonywania wysiłku fizycznego
• Wielkość frakcji wyrzutowej lewej komory
• Nasilenie objawów klinicznych

W badaniu kontrolowanym placebo o nazwie PRAISE, przeprowadzonym u pacjentów z niewydolnością serca klasy III-IV wg NYHA, którzy otrzymywali digoksynę, leki moczopędne i inhibitory konwertazy angiotensyny, wykazano, że dodanie amlodypiny do istniejącego schematu leczenia nie zwiększało umieralności ani łącznego wskaźnika chorobowości i umieralności u tych pacjentów.¹⁴

W dalszym badaniu PRAISE-2, również kontrolowanym placebo, oceniano wpływ amlodypiny u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca (NYHA III i IV) bez objawów lub cech sugerujących niedokrwienne podłoże choroby. Pacjenci otrzymywali ustalone dawki inhibitorów konwertazy angiotensyny, glikozydów naparstnicy i leków moczopędnych. W tym badaniu amlodypina nie wpływała na śmiertelność z przyczyn sercowo-naczyniowych, natomiast wiązała się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia obrzęku płuc.¹⁵

Leczenie zapobiegające występowaniu zawałów mięśnia sercowego (ALLHAT)

Randomizowane, kontrolowane metodą podwójnie ślepej próby badanie ALLHAT (Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial) miało na celu porównanie nowszych metod leczenia nadciśnienia tętniczego. W badaniu porównywano amlodypinę (2,5-10 mg/dobę) lub lizynopryl (10-40 mg/dobę) jako leczenie pierwszego rzutu z terapią tiazydowym lekiem moczopędnym – chlorotalidonem (12,5-25 mg/dobę) u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego nadciśnieniem tętniczym.¹⁶

Do badania włączono 33 357 pacjentów w wieku powyżej 55 lat z nadciśnieniem tętniczym, obserwowanych średnio przez 4,9 roku. U uczestników badania występował co najmniej jeden dodatkowy czynnik ryzyka choroby wieńcowej:¹⁷

• Uprzedni zawał serca lub udar (ponad 6 miesięcy przed włączeniem do badania) albo wywiad dotyczący innego epizodu związanego z miażdżycą naczyń (ogółem 51,5%)¹⁸
• Cukrzyca typu 2 (36,1%)¹⁹
• Stężenie cholesterolu HDL <35 mg/dl (11,6%)<sup data-drug="Vilpin" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="stężenie cholesterolu HDL 20
• Przerost lewej komory stwierdzony elektro- lub echokardiograficznie (20,9%)²¹
• Palenie papierosów (21,9%)²²

Pierwotnym punktem końcowym była łączna liczba zgonów z powodu choroby wieńcowej oraz zawałów mięśnia sercowego niezakończonych zgonem. Nie stwierdzono istotnej różnicy w częstości występowania tego punktu końcowego między pacjentami leczonymi amlodypiną a pacjentami otrzymującymi chlorotalidon (wskaźnik ryzyka 0,98; 95% przedział ufności 0,90-1,07; p=0,65).²³

W zakresie wtórnych punktów końcowych częstość występowania niewydolności serca (element złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była istotnie większa w grupie pacjentów leczonych amlodypiną w porównaniu do grupy otrzymującej chlorotalidon (10,2% vs 7,7%; wskaźnik ryzyka 1,38; 95% przedział ufności 1,25-1,52; p<0,001). Nie zaobserwowano jednak różnic w śmiertelności ogólnej między obiema grupami (wskaźnik ryzyka 0,96; 95% przedział ufności 0,89-1,02; p=0,20).<sup data-drug="Vilpin" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W obrębie wtórnego punktu końcowego, częstość występowania niewydolności serca (element złożonego sercowo-naczyniowego punktu końcowego) była znacznie większa w grupie pacjentów otrzymujących amlodypinę w porównaniu do chlorotalidonu (10,2% wobec 7,7%, RR 1,38, 95% CI [1,25-1,52], p24

Stosowanie u dzieci (w wieku 6 lat i starszych)

W badaniu przeprowadzonym z udziałem 268 dzieci w wieku 6-17 lat, u których występowało przeważnie wtórne nadciśnienie tętnicze, porównano skuteczność amlodypiny w dawkach 2,5 mg i 5,0 mg z placebo. Wyniki wykazały, że obie dawki amlodypiny istotnie skuteczniej obniżały ciśnienie skurczowe w porównaniu z placebo. Nie zaobserwowano statystycznie istotnych różnic w efektywności pomiędzy dawkami 2,5 mg i 5,0 mg.²⁵

Należy podkreślić, że dotychczas nie przeprowadzono kompleksowych badań oceniających długoterminowy wpływ stosowania amlodypiny u dzieci na:²⁶

• Wzrost
• Dojrzewanie
• Rozwój ogólny
• Zmniejszenie chorobowości i śmiertelności po osiągnięciu dorosłości