Przedawkowanie
Vancomycin-MIP 500 500 mg

Przedawkowanie wankomycyny, choć rzadko opisywane w literaturze, stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, gdzie dochodzi do kumulacji leku i toksycznych stężeń w osoczu. Główne objawy toksyczności obejmują ototoksyczność (zaburzenia słuchu, szumy uszne, utrata słuchu), nefrotoksyczność (oligurię, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika) oraz zaburzenia równowagi (zawroty głowy, ataksję). Mechanizmy tych działań toksycznych są związane z wysokim stężeniem wankomycyny w osoczu, szczególnie nasilonym u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek.

Przedawkowanie leku Vancomycin-MIP

Przedawkowanie wankomycyny stanowi stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej, choć należy zaznaczyć, że w literaturze medycznej nie udokumentowano dotychczas licznych przypadków przedawkowania tego antybiotyku. Szczególną grupę ryzyka stanowią pacjenci z upośledzoną funkcją nerek, u których może dochodzić do kumulacji leku w organizmie, co prowadzi do osiągnięcia toksycznego stężenia w osoczu krwi. 1

Objawy przedawkowania

W sytuacji przedawkowania wankomycyny najistotniejsze zagrożenia związane są z jej działaniem oto- i nefrotoksycznym. Wysokie stężenie antybiotyku w osoczu może prowadzić do poważnego uszkodzenia struktur ucha wewnętrznego oraz nerek, szczególnie u pacjentów z istniejącą wcześniej dysfunkcją tych narządów. 2

Objawy przedawkowania Opis Mechanizm
Ototoksyczność Uszkodzenie struktur ucha wewnętrznego, manifestujące się zaburzeniami słuchu, szumem w uszach, możliwa utrata słuchu Związana z wysokim stężeniem leku w osoczu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek
Nefrotoksyczność Uszkodzenie nerek, objawiające się oligurią, wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy Związana z wysokim stężeniem leku w osoczu, nasilona u pacjentów z istniejącą niewydolnością nerek
Zaburzenia równowagi Zawroty głowy, ataksja, zaburzenia koordynacji ruchowej Wynikające z ototoksycznego wpływu na narząd przedsionkowy

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania wankomycyny nie istnieje specyficzne antidotum, co stanowi wyzwanie terapeutyczne. Postępowanie opiera się przede wszystkim na leczeniu objawowym oraz na technikach eliminacji leku z organizmu. 3

Podstawowe strategie postępowania w przedawkowaniu wankomycyny obejmują:

  • Hemodializę z zastosowaniem membran polisulfonowych – skuteczna metoda eliminacji nadmiaru wankomycyny z organizmu, zalecana szczególnie w przypadkach ciężkiego przedawkowania; pozwala na szybkie obniżenie stężenia leku w osoczu 4
  • Hemofiltrację – alternatywna metoda oczyszczania krwi, stosowana u pacjentów niestabilnych hemodynamicznie, umożliwiająca eliminację wankomycyny z krążenia 5
  • Hemoperfuzję z zastosowaniem żywic polisulfonowych – wysoce efektywna technika eliminacji leku, szczególnie przydatna przy krytycznie wysokich stężeniach wankomycyny 6
  • Leczenie objawowe – ukierunkowane na łagodzenie występujących objawów toksyczności oraz monitorowanie parametrów życiowych pacjenta 7
  • Podtrzymywanie funkcji nerek – kluczowy element postępowania, obejmujący odpowiednią hydratację, monitorowanie bilansu płynów i parametrów nerkowych oraz ewentualne wdrożenie nerkozastępczych technik wspomagających 8

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

W procesie leczenia przedawkowania wankomycyny niezbędne jest ścisłe monitorowanie pacjenta, obejmujące:

  1. Regularne oznaczanie stężenia wankomycyny w surowicy krwi
  2. Systematyczną ocenę parametrów nerkowych (stężenie kreatyniny, mocznika, GFR)
  3. Monitorowanie funkcji słuchu i równowagi
  4. Ocenę bilansu płynów i elektrolitów
  5. Kontrolę parametrów życiowych

Należy podkreślić, że w przypadku pacjentów z istniejącą wcześniej niewydolnością nerek ryzyko przedawkowania jest znacząco zwiększone, nawet przy stosowaniu standardowych dawek terapeutycznych. W tej grupie chorych konieczne jest szczególnie staranne dostosowywanie dawek leku oraz częstsze monitorowanie jego stężenia w surowicy. 9

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl