Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Uromitexan 100 mg/ml

Produkt leczniczy Uromitexan zawierający mesnę wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u pacjentów z określonymi schorzeniami lub w przypadku występowania określonych czynników ryzyka. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić podczas leczenia tym preparatem.¹

Stosowanie u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi

U pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi leczonych cyklofosfamidem i produktem Uromitexan częściej obserwuje się reakcje nadwrażliwości. Z tego względu ochronne działanie mesny na układ moczowy u tych pacjentów należy wdrażać wyłącznie po starannej analizie stosunku korzyści do ryzyka oraz pod ścisłym nadzorem lekarskim.²

Reakcje nadwrażliwości

Po podaniu mesny w celu ochrony dróg moczowych zaobserwowano reakcje nadwrażliwości, które mogą obejmować:³

• Zmiany skórne i błony śluzowej o różnym stopniu nasilenia i rozległości (wysypka, świąd, zaczerwienienie, wysypka pęcherzykowa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona)⁴
• Miejscowy obrzęk tkanek (obrzęk z pokrzywką)⁵
• Zapalenie spojówek⁶
• Objawy krążeniowe, takie jak niedociśnienie, tachykardia (tętno powyżej 100 uderzeń/min), nadciśnienie, uniesienie odcinka ST⁷
• Zwiększona szybkość oddechowa z powodu ciężkich ostrych reakcji nadwrażliwości (reakcji rzekomoanafilaktycznych)⁸
• Bóle mięśni⁹
• Przejściowy wzrost wartości pewnych prób czynnościowych wątroby (np. transaminaz)¹⁰

W niektórych przypadkach reakcjom skórnym mogą towarzyszyć dodatkowe objawy, w tym:¹¹

• Gorączka¹²
• Objawy sercowo-naczyniowe (niedociśnienie tętnicze, w niektórych przypadkach oporne na leczenie płynami, tachykardia, zapis w badaniu EKG wskazujący na zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia)¹³
• Objawy wskazujące na ostrą niewydolność nerek¹⁴
• Objawy płucne (niedotlenienie, niewydolność oddechowa, skurcz oskrzeli, przyspieszenie częstości oddechów, kaszel, krwawa plwocina)¹⁵
• Zaburzenia hematologiczne (objawy rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego w badaniach laboratoryjnych, leukopenia, eozynofilia, limfopenia, trombocytopenia, pancytopenia)¹⁶
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych¹⁷
• Nudności, wymioty¹⁸
• Bóle kończyn, bóle stawów, bóle mięśni, złe samopoczucie¹⁹
• Zapalenie żołądka²⁰
• Zapalenie spojówek²¹

Charakterystyka i przebieg reakcji nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości na mesnę mogą przebiegać z różnym nasileniem – od łagodnych do ciężkich, w tym z przebiegiem anafilaktycznym. Szczególnie narażeni są pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi oraz nowotworami.²²

W większości przypadków reakcje występują podczas pierwszej ekspozycji na lek lub po niej, albo po kilku tygodniach od ekspozycji na mesnę. W niektórych przypadkach pierwsza reakcja może wystąpić dopiero po kilku miesiącach od ekspozycji. Objawy często pojawiają się w dniu podania leku, a czas do ich wystąpienia może się skracać przy kolejnych podaniach.²³

Należy zwrócić uwagę, że u niektórych pacjentów występowanie i/lub nasilenie reakcji nadwrażliwości może być zależne od podanej dawki leku. Po ponownym podaniu mesny u pacjentów, u których wystąpiły wcześniej reakcje nadwrażliwości, może dojść do nawrotu reakcji, niekiedy o większym nasileniu. Jednakże, w niektórych przypadkach reakcja może się nie powtórzyć.²⁴

Testy skórne w diagnostyce nadwrażliwości

Pacjenci z reakcją nadwrażliwości na mesnę w wywiadzie mogą mieć pozytywne wyniki opóźnionych testów skórnych. Należy jednak pamiętać, że ujemny wynik opóźnionej reakcji nie wyklucza nadwrażliwości na mesnę. Dodatnie, natychmiastowe reakcje skórne mogą wystąpić niezależnie od wcześniejszej ekspozycji na lek lub reakcji nadwrażliwości w wywiadzie, co może być związane ze stężeniem roztworu mesny użytym do badania.²⁵

Ważne informacje dla lekarzy przepisujących mesnę

Lekarze przepisujący mesnę powinni być świadomi:²⁶

• Możliwości wystąpienia reakcji nadwrażliwości, które mogą ulec pogorszeniu przy ponownej ekspozycji na lek i w niektórych przypadkach stanowić zagrożenie dla życia²⁷
• Faktu, że reakcje nadwrażliwości na mesnę mogą przypominać obraz kliniczny posocznicy, a u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi – zaostrzenie choroby podstawowej²⁸

Związki tiolowe – uwagi dotyczące nadwrażliwości krzyżowej

Mesna należy do grupy związków tiolowych, czyli związków organicznych zawierających grupę sulfhydrylową (-SH). Związki te wykazują pewne podobieństwo w profilu działań niepożądanych, w tym w wywoływaniu ciężkich reakcji skórnych. Do innych związków tiolowych należą na przykład amifostyna, penicylamina i kaptopryl.²⁹

Nie jest jednoznacznie określone, czy pacjenci, u których wystąpiły działania niepożądane po zastosowaniu mesny, są narażeni na zwiększone ryzyko podobnych reakcji na inne związki tiolowe. Jednakże, przy rozważaniu zastosowania innego związku tiolowego u pacjentów z reakcją na mesnę w wywiadzie, należy uwzględnić potencjalne zwiększenie ryzyka.³⁰

Ograniczenia skuteczności

Mesna nie zapobiega krwotocznemu zapaleniu pęcherza moczowego u wszystkich pacjentów. Z tego względu konieczne jest odpowiednie monitorowanie pacjentów podczas terapii.³¹

Podczas leczenia oksazafosforyną należy utrzymać odpowiednią diurezę, zgodnie z wymaganiami terapeutycznymi.³²

Zawartość sodu

Uromitexan roztwór do wstrzykiwań zawiera około 59 mg sodu na 400 mg mesny, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu.³³

Zaburzenia w badaniach laboratoryjnych

Terapia mesną może powodować szereg interferencji w badaniach laboratoryjnych:³⁴

• Fałszywie dodatnie wyniki w badaniu moczu na obecność ciał ketonowych opartym na nitroprusydku sodu (dotyczy to również testów paskowych). W celu odróżnienia fałszywie dodatniego wyniku (wiśniowo-czerwony kolor, który blednie) od prawdziwego wyniku dodatniego (czerwono-fioletowy kolor, który nasila się) można zastosować lodowaty kwas octowy.³⁵
• Fałszywie dodatnie wyniki w badaniu przesiewowym moczu na obecność kwasu askorbinowego, opartym na odczynnikach Tillmansa.³⁶
• Zmniejszenie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK) w surowicy krwi – w badaniach farmakokinetycznych przeprowadzonych u zdrowych ochotników zaobserwowano mniejszą aktywność CPK w próbkach pobranych 24 godziny po podaniu mesny w porównaniu z próbkami pobranymi przed jej podaniem. Może to być związane z interferencją mesny (jako związku tiolowego) z testami enzymatycznymi CPK.³⁷

Stosowanie u szczególnych grup pacjentów

Dzieci i młodzież

Bezpieczeństwo i skuteczność produktu leczniczego Uromitexan u dzieci i młodzieży poniżej 16 roku życia nie zostały jednoznacznie potwierdzone w badaniach klinicznych. W literaturze medycznej istnieją jednak doniesienia o stosowaniu mesny w tej grupie wiekowej.³⁸

Pacjenci w podeszłym wieku

Przy doborze dawki dla pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność, uwzględniając częstsze występowanie w tej grupie zaburzeń czynności wątroby, nerek i serca, chorób współistniejących oraz równocześnie stosowanych innych leków. Stosunek ilościowy oksazafosforyn do mesny powinien pozostać niezmieniony.³⁹