Leki w grupie
„leki stosowane w onkologii wspomagającej”

Leki stosowane w onkologii wspomagającej to grupa preparatów, których celem jest łagodzenie skutków ubocznych leczenia przeciwnowotworowego oraz poprawa jakości życia pacjentów. Obejmują one szerokie spektrum substancji, które działają na różne objawy towarzyszące terapii onkologicznej lub wynikające z samej choroby nowotworowej. Ich stosowanie pozwala na lepszą tolerancję intensywnego leczenia przeciwnowotworowego i zmniejszenie ryzyka przerwania terapii z powodu działań niepożądanych.

Główne grupy leków w onkologii wspomagającej obejmują: leki przeciwwymiotne (np. ondansetron, aprepitant, metoklopramid), czynniki stymulujące wzrost kolonii komórkowych (G-CSF, jak filgrastim, pegfilgrastim), leki przeciwbólowe (od niesteroidowych leków przeciwzapalnych po opioidy), leki wspomagające układ krwiotwórczy (erytropoetyna, darbepoetyna), bisfosfoniany i denosumab stosowane w zapobieganiu powikłaniom kostnym, oraz leki immunomodulujące.

Wśród najważniejszych leków przeciwwymiotnych znajdują się antagoniści receptora 5-HT3 (ondansetron – Zofran, Ondansetron Accord; granisetron – Granoctil), antagoniści receptora NK1 (aprepitant – Emend), oraz kortykosteroidy (deksametazon – Dexaven, Pabi-Dexamethason). W zapobieganiu neutropenii po chemioterapii stosuje się filgrastim (Neupogen, Accofil) oraz pegfilgrastim (Neulasta, Pelmeg).

Największą zaletą stosowania leków wspomagających w onkologii jest możliwość kontynuowania terapii przeciwnowotworowej w zaplanowanych dawkach i odstępach czasu, co zwiększa jej skuteczność. Ponadto, znacząco poprawiają one jakość życia pacjentów, umożliwiając im normalne funkcjonowanie podczas leczenia poprzez kontrolowanie bólu, nudności, wymiotów czy zmęczenia. Dodatkowo, zapobiegają poważnym powikłaniom, takim jak zakażenia w neutropenii czy niedokrwistość wymagająca transfuzji.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków wspomagających obejmują możliwe interakcje z lekami przeciwnowotworowymi, działania niepożądane specyficzne dla poszczególnych grup leków (np. zaburzenia rytmu serca przy niektórych lekach przeciwwymiotnych, zwiększone ryzyko zakrzepicy przy stosowaniu czynników wzrostu erytrocytów), oraz ryzyko martwicy kości szczęki przy długotrwałym stosowaniu bisfosfonianów lub denosumabu.

Wśród podgrup leków stosowanych w onkologii wspomagającej wyróżniamy: leki przeciwwymiotne (działające na różne receptory odpowiedzialne za odruch wymiotny), leki przeciwbólowe (od nieopioidowych po silne opioidy stosowane w bólu nowotworowym), leki wspomagające układ krwiotwórczy (stymulujące produkcję leukocytów, erytrocytów lub płytek krwi), leki zapobiegające powikłaniom kostnym (bisfosfoniany i inhibitory RANKL), oraz leki stosowane w leczeniu zmęczenia nowotworowego (m.in. metylfenidat, modafinil).