Działania niepożądane
Ubistesin Forte (40 mg + 0,012 mg)/ml
Lek Ubistesin Forte zawiera artykainę (40 mg/ml) oraz epinefrynę (0,012 mg/ml) i wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla amidowych środków znieczulających miejscowo oraz substancji obkurczających naczynia. Działania niepożądane są najczęściej zależne od dawki, ale mogą wynikać także z nadwrażliwości lub indywidualnej nietolerancji pacjenta. Najczęściej obserwowane reakcje obejmują zaburzenia układu nerwowego (np. neuropatia, parestezje), miejscowe reakcje w miejscu iniekcji, reakcje alergiczne, zaburzenia serca (bradykardia, tachykardia) oraz naczyniowe (niedociśnienie tętnicze, nadciśnienie). Poważne działania niepożądane, takie jak reakcje anafilaktyczne czy zaburzenia przewodzenia serca, wymagają natychmiastowej interwencji. U dzieci w wieku 4-18 lat profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, jednak u najmłodszych (3-7 lat) częściej obserwuje się urazy tkanek miękkich związane z przedłużonym znieczuleniem.
- Działania niepożądane leku Ubistesin Forte
- Najczęstsze działania niepożądane
- Specyficzne reakcje niepożądane
- Parestezje i zaburzenia neurologiczne
- Objawy ostrzegawcze depresji ośrodkowego układu nerwowego
- Reakcje anafilaktyczne
- Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Ubistesin Forte
- Informacje szczególne dla personelu medycznego
Działania niepożądane leku Ubistesin Forte
Profil bezpieczeństwa leku Ubistesin Forte, zawierającego artykainę (40 mg/ml) i epinefrynę (0,012 mg/ml), charakteryzuje się działaniami niepożądanymi typowymi dla miejscowo działających amidowych środków znieczulających i substancji obkurczających naczynia. Większość obserwowanych reakcji jest zależna od dawki, jednak mogą one również wynikać z nadwrażliwości, idiosynkrazji lub obniżonej tolerancji indywidualnej pacjenta.1
Najczęstsze działania niepożądane
Do najczęściej występujących działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Ubistesin Forte należą:2
- Zaburzenia układu nerwowego
- Miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia
- Reakcje nadwrażliwości
- Zaburzenia serca
- Zaburzenia naczyń
Poważne działania niepożądane mają zwykle charakter ogólnoustrojowy i wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej.3
Specyficzne reakcje niepożądane
Ważne jest rozróżnienie między reakcjami alergicznymi a incydentami omdlenia wynikającymi z kołatania serca spowodowanego epinefryną. Termin „reakcje alergiczne” obejmuje również nadwrażliwość, w tym reakcje nadwrażliwości typu IV oraz dodatnie wyniki testów alergicznych.4
W literaturze opisano przypadki opóźnionego o 2 tygodnie wystąpienia porażenia twarzy po podaniu artykainy w skojarzeniu z epinefryną, gdzie po upływie 6 miesięcy stan pacjenta nie uległ poprawie.5
Parestezje i zaburzenia neurologiczne
Po podaniu leku Ubistesin Forte mogą wystąpić różnorodne objawy neurologiczne, w tym parestezje definiowane jako samoistne, nieprawidłowe, zazwyczaj niebolesne odczucia (np. pieczenie, uczucie kłucia, mrowienia lub swędzenia), które znacznie przekraczają spodziewany czas trwania znieczulenia. Większość przypadków parestezji zgłaszanych po leczeniu stomatologicznym ma charakter przejściowy i ustępuje w ciągu dni, tygodni lub miesięcy. Natomiast uporczywe parestezje, występujące głównie po blokadzie nerwu w obrębie żuchwy, charakteryzują się powolnym i niepełnym ustępowaniem lub jego brakiem.6
Objawy ostrzegawcze depresji ośrodkowego układu nerwowego
Niektóre działania niepożądane, takie jak pobudzenie, lęk/nerwowość, drżenie i zaburzenia mowy, mogą stanowić objawy ostrzegawcze przed depresją ośrodkowego układu nerwowego. W przypadku wystąpienia tych objawów należy poprosić pacjenta o hiperwentylację oraz wdrożyć odpowiedni nadzór medyczny.7
Reakcje anafilaktyczne
Określenie „reakcja anafilaktyczna” w kontekście stosowania leku Ubistesin Forte obejmuje wstrząs anafilaktyczny oraz nadwrażliwość typu I. Są to potencjalnie zagrażające życiu stany wymagające natychmiastowej interwencji.8
Bezpieczeństwo u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa leku Ubistesin Forte u dzieci i młodzieży w wieku 4-18 lat jest zasadniczo podobny do obserwowanego u dorosłych. Warto jednak zwrócić uwagę, że u dzieci, szczególnie w wieku 3-7 lat, częściej obserwowano obrażenia tkanek miękkich spowodowane przedłużającym się znieczuleniem tych tkanek.9
Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku Ubistesin Forte
Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Ubistesin Forte, sklasyfikowanych według układów i narządów oraz częstości występowania.<sup data-drug="Ubistesin Forte" data-section="Działania niepożądane" title="Przedstawione działania niepożądane pochodzą ze spontanicznych zgłoszeń, badań klinicznych oraz piśmiennictwa. Klasyfikacja częstości odpowiada następującej konwencji: Bardzo często (≥1/10), Często (od ≥1/100 do <1/10), Niezbyt często (od ≥1/1 000 do <1/100), Rzadko (od ≥1/10 000 do <1/1 000), Bardzo rzadko (10
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Często | Zapalenie dziąseł | Stan zapalny tkanki dziąsłowej, mogący prowadzić do obrzęku, zaczerwienienia i bolesności |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcje alergiczne | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, mogące prowadzić do reakcji ogólnoustrojowych |
| Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne | |||
| Zaburzenia psychiczne | Rzadko | Nerwowość (niepokój)/lęk | Uczucie niepokoju, napięcia, obawa przed niebezpieczeństwem |
| Częstość nieznana | Euforia | Nadmierne poczucie dobrostanu, nieadekwatne do sytuacji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Neuropatia: neuralgia (ból neuropatyczny), niedoczulica/zdrętwienie (ust i okolic ust, twarzy) | Zaburzenia funkcji nerwów objawiające się bólem lub zmniejszeniem czucia |
| Niezbyt często | Uczucie pieczenia | Nieprzyjemne wrażenie ciepła i bólu | |
| Rzadko | Zaburzenia nerwu twarzowego (porażenie, paraliż, niedowład) | Dysfunkcja nerwu VII, prowadząca do zaburzeń ruchowych twarzy | |
| Zespół Hornera (opadanie powieki, enoftalmia, zwężenie źrenicy) | Zespół objawów wynikający z dysfunkcji współczulnego unerwienia oka | ||
| Senność, oczopląs | Nadmierna ospałość, mimowolne ruchy gałek ocznych | ||
| Bardzo rzadko | Parestezje (uporczywa niedoczulica i utrata smaku, przemijające parastezje) po znieczuleniach nerwu żuchwowego i zębodołowego dolnego | Nieprawidłowe odczucia, często opisywane jako mrowienie, drętwienie, które utrzymują się znacznie dłużej niż przewidywany czas znieczulenia | |
| Częstość nieznana | Stan przedomdleniowy/omdlenie (osłabienie lub utrata przytomności, zawroty głowy), drgawki/drgawki grand mal | Zaburzenia świadomości, napady drgawkowe typu grand mal (uogólnione) | |
| Zaburzenia oka | Rzadko | Podwójne widzenie (porażenie mięśni okoruchowych) | Diplopia wynikająca z zaburzenia funkcji mięśni okoruchowych |
| Upośledzenie widzenia (czasowa ślepota, zmniejszenie ostrości wzroku) | Przejściowe zaburzenia funkcji wzrokowych | ||
| Opadanie powieki | Ptoza powieki górnej | ||
| Zwężenie źrenicy, enoftalmia | Mioza, zapadnięcie gałki ocznej | ||
| Rozszerzenie źrenicy, ból oka | Mydriaza, dolegliwości bólowe w obrębie oka | ||
| Zaburzenia ucha i błędnika | Rzadko | Przeczulica słuchowa | Nadmierna wrażliwość na bodźce dźwiękowe |
| Szum w uszach | Subiektywne wrażenie dźwięku przy braku bodźca zewnętrznego | ||
| Zaburzenia serca | Często | Bradykardia | Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń/min |
| Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca powyżej 100 uderzeń/min | ||
| Rzadko | Kołatania serca | Subiektywne odczucie nieprawidłowej pracy serca | |
| Częstość nieznana | Zaburzenia przewodzenia (blok przedsionkowo-komorowy, zatrzymanie akcji serca) | Poważne zaburzenia układu przewodzącego serca, mogące prowadzić do zatrzymania krążenia | |
| Zaburzenia naczyń | Często | Niedociśnienie tętnicze (z możliwą zapaścią krążeniową) | Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, mogące prowadzić do niewydolności krążenia |
| Niezbyt często | Nadciśnienie tętnicze | Podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi | |
| Rzadko | Uderzenia gorąca | Nagłe uczucie ciepła, zwykle w obrębie twarzy i szyi | |
| Bladość | Odbarwienie skóry wskutek zmniejszonego przepływu krwi | ||
| Częstość nieznana | Miejscowe/regionalne przekrwienie | Zwiększone ukrwienie określonego obszaru | |
| Rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwężenie naczyń krwionośnych | Wazodilatacja lub wazokonstrykcja naczyń | ||
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Rzadko | Skurcz oskrzeli/astma | Zwężenie dróg oddechowych prowadzące do duszności |
| Duszność | Subiektywne uczucie braku powietrza | ||
| Częstość nieznana | Dysfonia (chrypka) | Zaburzenie emisji głosu | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Często | Obrzęk języka, warg, dziąseł | Miejscowe powiększenie objętości tkanek miękkich jamy ustnej |
| Niezbyt często | Zapalenie jamy ustnej | Stan zapalny błony śluzowej jamy ustnej | |
| Zapalenie języka | Stan zapalny błony śluzowej języka | ||
| Nudności, wymioty, biegunka | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe związane z działaniem ogólnoustrojowym | ||
| Rzadko | Złuszczanie/owrzodzenia błony śluzowej dziąseł i jamy ustnej | Uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej | |
| Częstość nieznana | Dysfagia | Trudności w połykaniu | |
| Obrzęk policzków | Powiększenie objętości tkanek miękkich policzków | ||
| Bolesność języka | Dolegliwości bólowe w obrębie języka | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Wysypka | Zmiany skórne różnego typu |
| Świąd | Uczucie swędzenia skóry | ||
| Rzadko | Obrzęk naczynioruchowy (twarz/język/warga/gardło/krtań/obrzęk okołooczny), pokrzywka | Obrzęk tkanek miękkich spowodowany reakcją alergiczną, bąble pokrzywkowe | |
| Częstość nieznana | Rumień | Zaczerwienienie skóry | |
| Nadmierna potliwość | Wzmożone wydzielanie potu | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Niezbyt często | Ból szyi | Dolegliwości bólowe w okolicy szyi |
| Rzadko | Drobne skurcze mięśni | Fascykulacje mięśniowe | |
| Częstość nieznana | Nasilenie nerwowo-mięśniowych objawów zespołu Kearns-Sayre | Pogorszenie objawów rzadkiego zespołu mitochondrialnego | |
| Szczękościsk | Skurcz mięśni żwaczy utrudniający otwieranie ust | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Niezbyt często | Reakcje w miejscu iniekcji | Miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia leku |
| Rzadko | Złuszczanie/martwica w miejscu wstrzyknięcia | Uszkodzenie tkanek w miejscu podania leku | |
| Zmęczenie, osłabienie, dreszcze | Objawy ogólnoustrojowe | ||
| Częstość nieznana | Miejscowy obrzęk | Powiększenie objętości tkanek w miejscu wstrzyknięcia | |
| Uczucie gorąca, uczucie zimna | Zaburzenia termoregulacji |
Informacje szczególne dla personelu medycznego
Należy zwrócić uwagę, że lek Ubistesin Forte zawiera siarczyn sodu (E 221) w ilości 0,6 mg na 1 ml roztworu (1,02 mg/1,7 ml), co może powodować reakcje alergiczne u osób wrażliwych.11
Monitorowanie działań niepożądanych
Po podaniu produktu leczniczego Ubistesin Forte należy obserwować pacjenta pod kątem wystąpienia potencjalnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pierwsze objawy reakcji alergicznych, zaburzenia układu nerwowego oraz reakcje ogólnoustrojowe.
Zgodnie z wytycznymi, po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:12
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49-21-301
- Faks: + 48 22 49-21-309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania