Właściwości farmakodynamiczne leku TAPTIQOM Multi

TAPTIQOM Multi (15 mikrogramów/ml + 5 mg/ml) to preparat łączący dwie substancje czynne o uzupełniających się mechanizmach działania, które wspólnie skutecznie obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP). Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej beta-adrenolityków stosowanych w leczeniu jaskry i zwężających źrenicę (kod ATC: S01ED51).¹

Mechanizm działania

TAPTIQOM Multi jest stałym połączeniem tafluprostu i tymololu, które poprzez komplementarne mechanizmy działania skuteczniej obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe niż każda z tych substancji stosowana osobno.²

Tafluprost działa jako fluorowany analog prostaglandyny F2α. Jego aktywny biologicznie metabolit – kwas tafluprostowy – funkcjonuje jako wysoce selektywny agonista ludzkiego receptora prostaglandynowego FP. Zgodnie z badaniami farmakodynamicznymi przeprowadzonymi na małpach, tafluprost redukuje ciśnienie śródgałkowe poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej drogą naczyniówkowo-twardówkową.³

Tymololu maleinian jest nieselektywnym blokerem receptorów adrenergicznych beta. Dokładny mechanizm jego działania prowadzący do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego nie został jeszcze w pełni wyjaśniony, jednak badania z wykorzystaniem fluoresceiny i tonografii wskazują, że działa on głównie poprzez zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej. W niektórych badaniach zaobserwowano również nieznaczne zwiększenie odpływu cieczy wodnistej.⁴

Skuteczność kliniczna

Skuteczność TAPTIQOM została potwierdzona w dwóch kluczowych badaniach klinicznych trwających 6 miesięcy. Pierwsze badanie (n=400) objęło pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania lub nadciśnieniem ocznym, u których średnie IOP bez leczenia wynosiło 24-26 mmHg. Badanie porównywało efekt obniżający IOP produktu TAPTIQOM w pojemniku jednodawkowym (stosowanego raz na dobę rano) z równoczesnym podawaniem 0,0015% roztworu tafluprostu (raz na dobę rano) i 0,5% roztworu tymololu (dwa razy na dobę).⁵

Wyniki wykazały, że TAPTIQOM był równoważny (non-inferior) w stosunku do schematu z równoczesnym podawaniem obu substancji czynnych, przy zastosowaniu marginesu równoważności wynoszącego 1,5 mmHg. Średnie zmniejszenie IOP w ciągu dnia w porównaniu do wartości wyjściowych wyniosło 8 mmHg w obu badanych grupach po 6 miesiącach. Zakres redukcji IOP wahał się od 7 do 9 mmHg w różnych punktach pomiarowych podczas wizyt kontrolnych.⁶

Drugie badanie (n=564) porównywało TAPTIQOM w pojemniku jednodawkowym z monoterapiami jego składnikami u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania lub nadciśnieniem ocznym, z wyjściowym IOP bez leczenia wynoszącym 24-27 mmHg. Do badania włączono pacjentów z niewystarczającą kontrolą IOP podczas monoterapii: przy stosowaniu tafluprostu 0,0015% (IOP ≥20 mmHg) lub tymololu 0,5% (IOP ≥22 mmHg).⁷

Średnie zmniejszenie IOP w ciągu dnia przy leczeniu produktem TAPTIQOM było statystycznie istotnie większe od efektu uzyskanego przy monoterapii tafluprostem (raz na dobę rano) lub tymololem (dwa razy na dobę). Obserwację tę potwierdzono podczas wszystkich wizyt kontrolnych: po 6 tygodniach, 3 miesiącach (główny punkt końcowy skuteczności) oraz 6 miesiącach. Średnia redukcja IOP w ciągu dnia w porównaniu do wartości wyjściowych wyniosła dla TAPTIQOM 9 mmHg po 3 miesiącach, podczas gdy w grupach monoterapii osiągnięto wartość 7 mmHg.⁸

W trakcie całego okresu obserwacji zmniejszenie IOP podczas stosowania TAPTIQOM wahało się od 8 do 9 mmHg w grupie porównawczej monoterapii tafluprostem oraz od 7 do 9 mmHg w grupie porównawczej monoterapii tymololem.⁹

Terapia pacjentów z wysokim IOP

Analiza zbiorczych danych z obu kluczowych badań klinicznych dotyczących pacjentów leczonych produktem TAPTIQOM, u których wyjściowe IOP wynosiło 26 mmHg lub więcej (n=168), wykazała szczególnie dobry efekt terapeutyczny. W tej podgrupie średnie zmniejszenie IOP w ciągu dnia osiągnęło 10 mmHg w głównych punktach oceny (po 3 lub 6 miesiącach). W różnych punktach czasowych w ciągu dnia redukcja IOP wahała się od 9 do 12 mmHg.¹⁰

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktu leczniczego TAPTIQOM we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży.¹¹