Właściwości farmakodynamiczne
TADALAFIL MAXON 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Tadalafil, substancja czynna produktu leczniczego TADALAFIL MAXON, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków urologicznych stosowanych w zaburzeniach erekcji (kod ATC: G04BE08). Charakteryzuje się specyficznym mechanizmem działania oraz określonym profilem farmakodynamicznym, co zostało potwierdzone w licznych badaniach klinicznych.¹

Mechanizm działania

Tadalafil jest selektywnym, odwracalnym inhibitorem specyficznej fosfodiesterazy cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP) typu 5 (PDE5). Jego działanie opiera się na fizjologicznym mechanizmie erekcji. W przypadku stymulacji seksualnej dochodzi do miejscowego uwolnienia tlenku azotu, co przy jednoczesnym zahamowaniu aktywności PDE5 przez tadalafil prowadzi do zwiększenia stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia. Proces ten skutkuje relaksacją mięśni gładkich i napływem krwi do tkanek członka, co finalnie doprowadza do erekcji. Istotne jest, że tadalafil nie wywołuje erekcji przy braku stymulacji seksualnej.²

Selektywność wobec fosfodiesteraz

Badania in vitro potwierdziły wysoką selektywność tadalafilu wobec PDE5. Substancja ta wykazuje zróżnicowane powinowactwo do różnych typów fosfodiesteraz występujących w organizmie człowieka:

• Tadalafil działa >10 000 razy silniej na PDE5 niż na PDE1, PDE2 i PDE4 – enzymy obecne w sercu, mózgu, naczyniach krwionośnych, wątrobie i innych narządach^{10 000 razy silniej na PDE5 niż PDE1, PDE2 i PDE4, enzymy występujące w sercu, mózgu, naczyniach krwionośnych, wątrobie i w innych organach.”>3}
• W porównaniu z PDE3 (enzym wpływający na kurczliwość mięśnia sercowego), tadalafil jest >10 000 razy bardziej selektywny wobec PDE5, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa kardiologicznego^{10 000 razy silniej na PDE5 niż na PDE3, enzym występujący w sercu i naczyniach krwionośnych. Ta wybiórczość względem PDE5, a nie PDE3 jest bardzo istotna, ponieważ PDE3 jest enzymem wpływającym na kurczliwość serca.”>4}
• W stosunku do PDE6, enzymu występującego w siatkówce oka i odpowiedzialnego za przetwarzanie bodźców świetlnych, tadalafil wykazuje około 700-krotnie silniejsze działanie na PDE5⁵
• Wobec enzymów PDE7 do PDE10, tadalafil jest >10 000 razy bardziej selektywny dla PDE5^{10 000 razy silniej na PDE5 niż na enzymy od PDE7 do PDE10.”>6}

PDE5 jest enzymem obecnym w mięśniach gładkich ciał jamistych, naczyniach, narządach trzewnych, mięśniach szkieletowych, płytkach krwi, nerkach, płucach oraz móżdżku.⁷

Badania skuteczności klinicznej

Czas działania

Przeprowadzone badania kliniczne z udziałem 1054 niehospitalizowanych pacjentów potwierdziły, że tadalafil istotnie statystycznie wpływa na poprawę funkcji erekcyjnej oraz zdolność do odbycia udanego stosunku seksualnego przez okres do 36 godzin od przyjęcia dawki. Warto podkreślić, że w porównaniu z placebo, zdolność do uzyskania i utrzymania erekcji wystarczającej do odbycia udanego stosunku seksualnego pojawia się już po 16 minutach od zażycia tadalafilu.⁸

Wpływ na układ krążenia

W badaniach z udziałem zdrowych ochotników tadalafil, w porównaniu z placebo, nie wykazywał istotnego klinicznie wpływu na parametry hemodynamiczne:

• W pozycji leżącej: średnie maksymalne zmniejszenie ciśnienia skurczowego o 1,6 mm Hg i rozkurczowego o 0,8 mm Hg⁹
• W pozycji stojącej: średnie maksymalne zmniejszenie ciśnienia skurczowego o 0,2 mm Hg i rozkurczowego o 4,6 mm Hg¹⁰
• Brak istotnego wpływu na częstość akcji serca¹¹

Wpływ na wzrok

W specjalistycznych badaniach oceniających wpływ tadalafilu na narząd wzroku nie stwierdzono zaburzeń rozróżniania kolorów (niebieski i zielony) przy zastosowaniu 100-kolorowego testu Farnswortha-Munsella. Wyniki te potwierdzają niskie powinowactwo tadalafilu do PDE6 w porównaniu z PDE5. W wszystkich przeprowadzonych badaniach klinicznych doniesienia o zmianach widzenia barw występowały rzadko (< 0,1%).<sup data-drug="TADALAFIL MAXON" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniach oceniających wpływ tadalafilu na wzrok, nie stwierdzono zaburzeń rozróżniania kolorów (niebieski i zielony) korzystając ze 100-kolorowego testu Farnswortha-Munsella. Wyniki te potwierdzają niskie powinowactwo tadalafilu do PDE6 w porównaniu z PDE5. We wszystkich badaniach klinicznych doniesienia o zmianach widzenia barw były rzadkie (12

Wpływ na spermatogenezę

Przeprowadzono trzy badania kliniczne oceniające potencjalny wpływ tadalafilu na spermatogenezę przy codziennym stosowaniu leku:

• Jedno badanie trwające 6 miesięcy z dawką 10 mg¹³
• Dwa badania z dawką 20 mg: jedno trwające 6 miesięcy i jedno trwające 9 miesięcy¹⁴

W dwóch z tych badań zaobserwowano zmniejszenie ilości i stężenia plemników, jednak uznano, że zmiany te nie mają istotnego znaczenia klinicznego. Ponadto, nie stwierdzono wpływu tadalafilu na inne ważne parametry nasienia, takie jak ruchliwość i morfologia plemników oraz stężenie hormonu folikulotropowego (FSH).¹⁵

Badania skuteczności w różnych grupach pacjentów

Ogólna populacja pacjentów z zaburzeniami erekcji

Tadalafil w dawkach od 2 do 100 mg oceniano w 16 różnych badaniach klinicznych z udziałem 3250 pacjentów z zaburzeniami erekcji o zróżnicowanych charakterystykach:

• Różny stopień nasilenia zaburzeń (łagodny, umiarkowany, ciężki)¹⁶
• Różna etiologia zaburzeń¹⁷
• Szeroki zakres wieku (21-85 lat)¹⁸
• Zróżnicowanie etniczne¹⁹

Większość badanych pacjentów zgłaszała zaburzenia erekcji trwające przez co najmniej 1 rok.²⁰

Wyniki podstawowych badań skuteczności wykazały, że poprawę erekcji zgłosiło 81% pacjentów przyjmujących tadalafil, w porównaniu z 35% w grupie placebo. Co istotne, skuteczność terapii została potwierdzona niezależnie od wyjściowego nasilenia zaburzeń erekcji:²¹

W podstawowych badaniach skuteczności, 75% stosunków płciowych w grupie pacjentów leczonych tadalafilem zakończyło się sukcesem, w porównaniu z 32% w grupie placebo.²²

Pacjenci z uszkodzeniem rdzenia kręgowego

W 12-tygodniowym badaniu klinicznym z udziałem 186 pacjentów z zaburzeniami erekcji spowodowanymi uszkodzeniami rdzenia kręgowego (142 otrzymywało tadalafil, 44 otrzymywało placebo) wykazano, że tadalafil istotnie statystycznie poprawiał funkcję erekcyjną. Średni odsetek udanych prób zbliżenia seksualnego na pacjenta w przypadku stosowania tadalafilu w dawce 10 mg lub 20 mg (dawka dostosowywana wg potrzeb pacjenta) wynosił 48% w porównaniu z zaledwie 17% w przypadku placebo.²³

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Badanie u pacjentów z dystrofią Duchenne’a

Przeprowadzono pojedyncze badanie u dzieci i młodzieży z dystrofią mięśniową Duchenne’a (DMD), w którym nie wykazano skuteczności tadalafilu. Było to badanie z randomizacją, kontrolowane placebo, prowadzone metodą podwójnie ślepej próby w trzech grupach równoległych.²⁴

W badaniu wzięło udział 331 chłopców w wieku od 7 do 14 lat z DMD, którzy jednocześnie otrzymywali kortykosteroidy. Badanie składało się z 48-tygodniowego okresu podwójnie ślepej próby, w którym pacjenci byli losowo przydzielani do jednej z trzech grup:

• Grupa otrzymująca tadalafil w dawce 0,3 mg/kg mc. codziennie²⁵
• Grupa otrzymująca tadalafil w dawce 0,6 mg/kg mc. codziennie²⁶
• Grupa otrzymująca placebo²⁷

Pierwszorzędowym punktem końcowym badania była zmiana wyniku uzyskanego w teście 6-minutowego marszu (6MWD). Nie wykazano skuteczności tadalafilu w spowolnieniu utraty zdolności motorycznej, co obrazują następujące wyniki:

Ponadto, nie znaleziono dowodów na skuteczność tadalafilu w żadnej z przeprowadzonych analiz wtórnych. Całościowe wyniki oceny bezpieczeństwa stosowania uzyskane w tym badaniu były zasadniczo zgodne z profilem bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u dorosłych oraz z profilem działań niepożądanych przewidywanych u dzieci i młodzieży z DMD otrzymujących kortykosteroidy.²⁸

Należy podkreślić, że Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w leczeniu zaburzeń erekcji.²⁹