Przeciwwskazania
Symkinet MR 40 mg

Przeciwwskazania stosowania leku Symkinet MR

Metylofenidat w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu (Symkinet MR) jest przeciwwskazany w wielu stanach klinicznych, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla pacjenta. Znajomość pełnego spektrum przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania tego leku u pacjentów.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Nie należy zalecać stosowania leku Symkinet MR pacjentom z rozpoznaną nadwrażliwością na metylofenidat chlorowodorek lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w kapsułkach. Szczególną uwagę należy zwrócić na zawartość sacharozy w poszczególnych dawkach leku (od 59,7 mg w kapsułce 10 mg do 238,9 mg w kapsułce 40 mg), co może być istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru.²

Przeciwwskazania oftalmologiczne

Symkinet MR jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów cierpiących na jaskrę ze względu na ryzyko pogorszenia stanu chorobowego i potencjalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego.³

Przeciwwskazania endokrynologiczne

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi zaburzeniami endokrynologicznymi:

• Guz chromochłonny nadnerczy (phaeochromocytoma) – z uwagi na ryzyko nasilenia wydzielania katecholamin i wywołania przełomu nadciśnieniowego⁴
• Nadczynność tarczycy lub tyreotoksykoza – ze względu na możliwość nasilenia objawów tyreotoksycznych i zwiększenia ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych⁵

Przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych

Stosowanie Symkinet MR jest przeciwwskazane w czasie leczenia nieselektywnymi i nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) lub w okresie co najmniej 14 dni od ich odstawienia. Jednoczesne stosowanie tych leków niesie za sobą ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego, który może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.⁶

Przeciwwskazania psychiatryczne

Ze względu na działanie pobudzające ośrodkowy układ nerwowy, Symkinet MR nie powinien być stosowany u pacjentów z następującymi zaburzeniami psychicznymi:

• Ciężka depresja – obecna lub występująca w przeszłości, ze względu na ryzyko nasilenia objawów depresyjnych⁷
• Jadłowstręt psychiczny lub inne zaburzenia łaknienia – metylofenidat może nasilać problemy z odżywianiem⁸
• Skłonności samobójcze – lek może nasilać myśli i tendencje samobójcze⁹
• Objawy psychotyczne – metylofenidat może pogorszyć objawy psychotyczne lub wywołać nowe¹⁰
• Ciężkie zaburzenia nastroju – ze względu na potencjalne nasilenie objawów¹¹
• Mania – lek może wywołać lub nasilić epizod maniakalny¹²
• Schizofrenia – metylofenidat może nasilać objawy i zakłócać skuteczność leczenia przeciwpsychotycznego¹³
• Zaburzenia psychopatyczne lub osobowość typu borderline – lek może destabilizować stan pacjentów z tymi zaburzeniami¹⁴
• Ciężka i epizodyczna (typ I) choroba afektywna dwubiegunowa, która nie jest skutecznie kontrolowana – metylofenidat może przyspieszać przejście z fazy depresyjnej w maniakalną lub zaostrzać objawy¹⁵

Przeciwwskazania kardiologiczne

Ze względu na działanie sympatykomimetyczne metylofenidatu, które może powodować zwiększenie częstości akcji serca i podwyższenie ciśnienia tętniczego, Symkinet MR jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi:

• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – metylofenidat może znacząco podwyższyć ciśnienie tętnicze¹⁶
• Niewydolność serca – lek może zwiększać obciążenie serca i nasilać objawy niewydolności¹⁷
• Zarostowa choroba tętnic – metylofenidat może nasilać niedokrwienie tkanek¹⁸
• Choroba niedokrwienna serca – lek może nasilać objawy niedokrwienia mięśnia sercowego¹⁹
• Wrodzone wady serca powodujące znaczące zaburzenia hemodynamiczne – metylofenidat może pogorszyć istniejące zaburzenia przepływu krwi²⁰
• Kardiomiopatie – lek może nasilać dysfunkcję mięśnia sercowego²¹
• Zawał mięśnia sercowego (przebyty) – metylofenidat może zwiększać ryzyko ponownego incydentu wieńcowego²²
• Potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca – lek może nasilać arytmię²³
• Kanałopatie (zaburzenia spowodowane dysfunkcją kanałów jonowych) – metylofenidat może destabilizować funkcjonowanie zmienionych kanałów jonowych²⁴

Przeciwwskazania neurologiczne

Stosowanie Symkinet MR jest przeciwwskazane u pacjentów z obciążeniami neurologicznymi związanymi z układem naczyniowym mózgu, takimi jak:

• Wcześniejsze zaburzenia naczyń mózgowych – metylofenidat może zwiększać ryzyko powikłań naczyniowych²⁵
• Tętniak mózgu – lek może zwiększać ryzyko pęknięcia tętniaka poprzez podwyższenie ciśnienia tętniczego²⁶
• Anomalie naczyniowe, w tym zapalenie naczyń – metylofenidat może nasilać zaburzenia przepływu krwi²⁷
• Udar mózgu (przebyty) – lek może zwiększać ryzyko ponownego incydentu naczyniowego mózgu²⁸

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku Symkinet MR

W praktyce klinicznej, oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania metylofenidatu również w innych sytuacjach, które mogą zwiększać ryzyko występowania działań niepożądanych lub obniżać skuteczność terapii:

Sytuacje wymagające szczególnej uwagi

Należy odradzić stosowanie leku Symkinet MR pacjentom z niewystarczająco kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, nawet jeśli nie osiąga ono wartości określanych jako „ciężkie nadciśnienie”. Każdorazowo przed zaleceniem tego leku konieczna jest ocena stanu układu sercowo-naczyniowego, w tym pomiar ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca.²⁹

Pacjenci z zaburzeniami nastroju, nawet jeśli aktualnie nie spełniają kryteriów ciężkiej depresji, powinni być dokładnie ocenieni przed rozpoczęciem terapii metylofenidatem, gdyż lek może pogorszyć stan emocjonalny i prowadzić do myśli samobójczych.³⁰

Należy zachować ostrożność u pacjentów z cukrzycą, ponieważ metylofenidat może wpływać na metabolizm glukozy, oraz u pacjentów z epilepsją, gdyż lek może obniżać próg drgawkowy.

Ponadto, należy odradzić stosowanie leku Symkinet MR u pacjentów, u których występuje ryzyko nadużywania substancji psychoaktywnych, ze względu na potencjał uzależniający metylofenidatu jako substancji z grupy stymulantów.

Pacjenci ze schorzeniami gastroenterologicznymi

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją sacharozy, gdyż kapsułki Symkinet MR zawierają znaczące ilości tej substancji:³¹

U pacjentów z zaburzeniami trawienia disacharydów, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy należy rozważyć alternatywne preparaty metylofenidatu niezawierające sacharozy.