Działania niepożądane leku Sitagliptin Reddy – Profil bezpieczeństwa

Lek Sitagliptin Reddy (zawierający sytagliptynę) stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2 charakteryzuje się określonym profilem bezpieczeństwa. W trakcie stosowania tego leku obserwowano szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Wśród najpoważniejszych działań niepożądanych raportowanych w związku ze stosowaniem sytagliptyny należy wymienić zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Istotnym ryzykiem jest również możliwość wystąpienia hipoglikemii, szczególnie podczas stosowania leku w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) lub insuliną (9,6%).¹

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Sitagliptin Reddy zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Stosowana klasyfikacja częstości obejmuje następujące kategorie: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Sitagliptin Reddy" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane podano poniżej (Tabela 1) według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania. Częstości występowania określono jako występujące: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (2

Tabela działań niepożądanych z określeniem częstości występowania

Szczegółowy opis istotnych działań niepożądanych

Zaburzenia żołądka i jelit – ryzyko zapalenia trzustki

Jednym z najbardziej poważnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem sytagliptyny jest zapalenie trzustki. Może ono wystąpić w postaci ostrej, a nawet przejść w formę martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które niesie ze sobą ryzyko zgonu. W badaniu TECOS, oceniającym bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe sytagliptyny, częstość występowania obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki u pacjentów leczonych sytagliptyną wynosiła 0,3%, a w grupie placebo 0,2%.³

Reakcje nadwrażliwości

Podczas leczenia sytagliptyną mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym poważne reakcje anafilaktyczne. Ponadto, obserwowano różnorodne manifestacje skórne nadwrażliwości, takie jak:⁴

• Obrzęk naczynioruchowy – potencjalnie niebezpieczny stan polegający na obrzęku tkanek miękkich, mogący prowadzić do zamknięcia dróg oddechowych
• Wysypka – różnorodne zmiany skórne o charakterze rumieniowym
• Pokrzywka – swędzące, uniesione zmiany skórne
• Zapalenie naczyń skóry – zapalenie małych naczyń krwionośnych w skórze
• Złuszczające choroby skóry, włączając potencjalnie zagrażający życiu zespół Stevensa-Johnsona
• Pemfigoid pęcherzowy – autoimmunologiczna choroba skóry charakteryzująca się powstawaniem pęcherzy

Hipoglikemia

Hipoglikemia (zbyt niski poziom glukozy we krwi) to częste działanie niepożądane sytagliptyny, szczególnie gdy lek stosowany jest w terapii skojarzonej. Ryzyko hipoglikemii znacząco wzrasta podczas jednoczesnego stosowania z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. W badaniu TECOS u pacjentów stosujących insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika, częstość występowania ciężkiej hipoglikemii wynosiła 2,7% w grupie sytagliptyny i 2,5% w grupie placebo. Natomiast u pacjentów niestosujących tych leków, odsetek ten wynosił odpowiednio 1,0% dla sytagliptyny i 0,7% dla placebo.⁵

Zaburzenia nerek

Stosowanie sytagliptyny wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń czynności nerek, a nawet ostrej niewydolności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z już istniejącymi chorobami nerek lub czynnikami ryzyka rozwoju niewydolności nerek.⁶

Działania niepożądane w leczeniu skojarzonym

W badaniach klinicznych zaobserwowano zwiększoną częstość występowania niektórych działań niepożądanych, gdy sytagliptyna była stosowana w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Charakterystyczne dla poszczególnych schematów terapii skojarzonej były następujące działania niepożądane:⁷

• Sytagliptyna + pochodne sulfonylomocznika + metformina: hipoglikemia (bardzo często), zaparcia (często)
• Sytagliptyna + insulina (z metforminą lub bez): hipoglikemia (często), grypa (często), suchość w jamie ustnej (niezbyt często)
• Sytagliptyna + metformina: nudności i wymioty (często), wzdęcia (często), senność (niezbyt często), biegunka (niezbyt często)
• Sytagliptyna + pioglitazon: wzdęcia (często), obrzęki obwodowe (często)
• Sytagliptyna + pioglitazon + metformina: obrzęki obwodowe (często)

Te dodatkowe działania niepożądane pojawiają się częściej w leczeniu skojarzonym niż podczas monoterapii sytagliptyną, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii.⁸

Inne obserwowane działania niepożądane

Niezależnie od bezpośredniego związku przyczynowego z lekiem, u pacjentów leczonych sytagliptyną obserwowano działania niepożądane występujące z częstością co najmniej 5%, takie jak:⁹

• Zakażenia górnych dróg oddechowych
• Zapalenie błony śluzowej nosogardła

Ponadto, zgłaszano działania niepożądane występujące częściej u pacjentów leczonych sytagliptyną (chociaż poniżej progu 5%, ale z częstością o 0,5% większą niż w grupie kontrolnej):¹⁰

• Zapalenia kości i stawów
• Ból kończyn

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne prowadzone u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku od 10 do 17 lat wykazały, że profil działań niepożądanych sytagliptyny w tej grupie wiekowej jest porównywalny do profilu obserwowanego u pacjentów dorosłych. Oznacza to, że nie zaobserwowano specyficznych dla wieku dziecięcego działań niepożądanych, które nie występowałyby u dorosłych.¹¹

Monitorowanie działań niepożądanych po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Sitagliptin Reddy do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹²

Podsumowanie ryzyka i minimalizacja zagrożeń

Najpoważniejsze zagrożenia związane ze stosowaniem sytagliptyny to zapalenie trzustki (włącznie z ciężką martwiczą lub krwotoczną postacią), reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja) oraz hipoglikemia (szczególnie w terapii skojarzonej). Zagrożenie działaniami niepożądanymi można zminimalizować poprzez:¹³

• Dokładną ocenę korzyści i ryzyka przed rozpoczęciem leczenia
• Właściwy dobór pacjentów – unikanie stosowania leku u osób z przeciwwskazaniami
• Odpowiednie dostosowanie dawki u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek
• Regularne monitorowanie pacjentów pod kątem objawów zapalenia trzustki
• Edukację pacjentów odnośnie objawów hipoglikemii i postępowania w przypadku jej wystąpienia
• Szczególną ostrożność przy stosowaniu leku w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną