Właściwości farmakokinetyczne latanoprostu

Latanoprost, substancja czynna leku Rozaprost Mono (50 mikrogramów/ml, krople do oczu, roztwór), to nieaktywny ester izopropylowy kwasu latanoprostowego o masie cząsteczkowej 432,58. Aby uzyskać aktywność biologiczną, latanoprost wymaga hydrolizy do kwasu latanoprostowego, co jest kluczowym etapem w jego mechanizmie działania.¹

Wchłanianie

Po podaniu kropli do oczu, ester latanoprostu wykazuje doskonałe właściwości penetracyjne przez rogówkę. Podczas przenikania przez tę strukturę oka, związek ulega całkowitej hydrolizie, co jest niezbędne do uwolnienia aktywnej formy leku.²

Dystrybucja

Badania kliniczne u ludzi potwierdziły, że maksymalne stężenie latanoprostu w cieczy wodnistej osiągane jest po około dwóch godzinach od miejscowej aplikacji preparatu do worka spojówkowego.³

Badania dystrybucji tkankowej przeprowadzone na modelu małpim wykazały, że po miejscowym podaniu, latanoprost dystrybuowany jest głównie w strukturach przedniego odcinka oka: komorze przedniej, spojówkach oraz powiekach. Istotne jest, że tylko minimalne ilości substancji czynnej docierają do komory tylnej oka.⁴

Biotransformacja

W obrębie struktur oka kwas latanoprostowy praktycznie nie podlega procesom metabolicznym. Głównym miejscem biotransformacji jest wątroba. U ludzi okres półtrwania latanoprostu w osoczu jest stosunkowo krótki i wynosi 17 minut, co ogranicza możliwość kumulacji leku w ustroju przy długotrwałym stosowaniu.⁵

Eliminacja

Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podstawowe metabolity latanoprostu to 1,2-dinor i 1,2,3,4-tetranor, które wykazują minimalną aktywność biologiczną lub są całkowicie nieaktywne. Te metabolity są wydalane z organizmu głównie z moczem.⁶

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Przeprowadzono specjalistyczne badanie o charakterze otwartym, którego celem była ocena parametrów farmakokinetycznych kwasu latanoprostowego w osoczu zarówno u pacjentów dorosłych (22 osoby), jak i w populacji pediatrycznej (25 pacjentów) w wieku od urodzenia do 18 lat z rozpoznanym nadciśnieniem śródgałkowym lub jaskrą.⁷

We wszystkich grupach wiekowych stosowano latanoprost w stężeniu 0,005%, aplikując jedną kroplę na dobę do każdego oka przez minimum 2 tygodnie. Wyniki badania wykazały istotne różnice w ekspozycji ogólnoustrojowej na kwas latanoprostowy w zależności od wieku pacjentów:⁸

• U dzieci w wieku 3 do <12 lat – ekspozycja była przeciętnie 2 razy większa niż u dorosłych
• U dzieci poniżej 3 lat – ekspozycja była około 6 razy większa w porównaniu z pacjentami dorosłymi

Pomimo wyższej ekspozycji ogólnoustrojowej u pacjentów pediatrycznych, zachowany został szeroki margines bezpieczeństwa w odniesieniu do działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym.<sup data-drug="Rozaprost Mono" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Ekspozycja ogólnoustrojowa na kwas latanoprostowy była przeciętnie 2 razy większa u dzieci w wieku od 3 do 9

W badaniu określono również inne istotne parametry farmakokinetyczne:¹⁰

• Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) – mediana wynosiła 5 minut po aplikacji leku, niezależnie od grupy wiekowej
• Okres półtrwania w fazie eliminacji z osocza – mediana była krótka (poniżej 20 minut) i porównywalna zarówno u dzieci i młodzieży, jak i u pacjentów dorosłych

Krótki okres półtrwania eliminacji zapobiega kumulacji kwasu latanoprostowego w krążeniu ogólnym nawet przy długotrwałej terapii i osiągnięciu stanu stacjonarnego.¹¹

Kluczowe parametry farmakologiczne latanoprostu