Właściwości farmakodynamiczne leku Razarxo

Rywaroksaban, substancja czynna zawarta w leku Razarxo, należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwzakrzepowe, bezpośrednie inhibitory czynnika Xa (kod ATC: B01AF01). Każda tabletka powlekana zawiera 10 mg rywaroksabanu, co zapewnia odpowiednią dawkę terapeutyczną dla wskazań przewidzianych dla tego leku.^{1 2}

Mechanizm działania

Rywaroksaban wyróżnia się wysoką wybiórczością działania jako bezpośredni inhibitor czynnika Xa, z dobrą biodostępnością po podaniu doustnym. Jego główny mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności czynnika Xa, co prowadzi do przerwania zarówno wewnątrzpochodnej, jak i zewnątrzpochodnej drogi kaskady krzepnięcia krwi. W konsekwencji następuje hamowanie wytwarzania trombiny oraz powstawania zakrzepu. Istotną cechą farmakologiczną rywaroksabanu jest fakt, że nie hamuje on bezpośrednio trombiny (aktywowanego czynnika II), a badania nie wykazały wpływu tej substancji na płytki krwi.³

Działanie farmakodynamiczne

Badania kliniczne potwierdziły, że hamowanie aktywności czynnika Xa przez rywaroksaban ma charakter zależny od dawki. Istotnym parametrem odzwierciedlającym to działanie jest wpływ na czas protrombinowy (PT), który również wykazuje zależność dawka-efekt. Przy zastosowaniu odczynnika Neoplastin do oznaczenia PT wykazano ścisłą korelację ze stężeniem substancji czynnej w osoczu krwi (współczynnik korelacji r=0,98). Należy jednak zaznaczyć, że użycie innych odczynników może prowadzić do uzyskania odmiennych wyników.⁴

Istotne jest, aby wyniki pomiaru czasu protrombinowego podawane były w sekundach, a nie jako Międzynarodowy Współczynnik Znormalizowany (INR). Wynika to z faktu, że współczynnik INR został skalibrowany i zwalidowany wyłącznie dla pochodnych kumaryny i nie jest odpowiedni do oceny działania innych antykoagulantów, w tym rywaroksabanu.⁵

W badaniach klinicznych prowadzonych u pacjentów poddanych dużym zabiegom ortopedycznym wykazano, że w czasie od 2 do 4 godzin po przyjęciu tabletki rywaroksabanu (czyli w okresie maksymalnego działania leku), wartości PT mierzone odczynnikiem Neoplastin dla 5/95 percentyli wynosiły od 13 do 25 sekund. Dla porównania, wartości wyjściowe przed operacją mieściły się w zakresie od 12 do 15 sekund.⁶

Odwracanie działań antykoagulacyjnych

Przeprowadzono farmakologiczne badanie kliniczne dotyczące możliwości odwracania działania farmakodynamicznego rywaroksabanu u zdrowych osób dorosłych (n=22). W badaniu tym oceniano efekty jednokrotnych dawek (50 j.m./kg) dwóch różnych rodzajów koncentratu czynników zespołu protrombiny (PCC):

• trójczynnikowego PCC (zawierającego czynniki II, IX i X) – skracał średnie wartości PT (Neoplastin) o około 1,0 sekundę w ciągu 30 minut
• czteroczynnikowego PCC (zawierającego czynniki II, VII, IX i X) – powodował skrócenie PT o około 3,5 sekundy

Interesującą obserwacją było to, że 3-czynnikowy PCC, pomimo słabszego wpływu na PT, wykazywał silniejsze i szybsze działanie w zakresie odwracania zmian w endogennym wytwarzaniu trombiny w porównaniu z 4-czynnikowym PCC.⁷

Monitorowanie parametrów krzepnięcia

Rywaroksaban wpływa również na inne parametry układu krzepnięcia, takie jak czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) oraz HepTest. Wykazano, że wartości tych parametrów wydłużają się w sposób zależny od dawki. Jednakże w codziennej praktyce klinicznej nie zaleca się stosowania tych badań do oceny działania farmakodynamicznego rywaroksabanu.⁸

Istotną zaletą terapii rywaroksabanem jest brak konieczności rutynowego monitorowania parametrów układu krzepnięcia podczas leczenia. Jednak w przypadkach klinicznie uzasadnionych istnieje możliwość oceny stężenia rywaroksabanu za pomocą skalibrowanego ilościowego testu anty-Xa.⁹

Postać farmaceutyczna

Razarxo 10 mg występuje w postaci tabletek powlekanych. Są to brązowo-czerwone, okrągłe, lekko obustronnie wypukłe tabletki powlekane z wytłoczonym znakiem „10″ po jednej stronie. Wymiary tabletki to około 6,5 mm średnicy, co zapewnia łatwość przyjmowania.¹⁰