Właściwości farmakodynamiczne lerkanidypiny

Lerkanidypina należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym, będąc pochodną dihydropirydyny (kod ATC: C08CA13). Substancja ta występuje w produkcie leczniczym Primacor w dawkach 10 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych, gdzie każda tabletka zawiera odpowiednio 10 mg lub 20 mg lerkanidypiny chlorowodorku (co odpowiada 9,4 mg lub 18,8 mg lerkanidypiny).¹

Mechanizm działania

Lerkanidypina działa jako antagonista wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny, którego głównym mechanizmem działania jest hamowanie przezbłonowego napływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz mięśni gładkich naczyń. Działanie przeciwnadciśnieniowe substancji wynika bezpośrednio z efektu rozkurczającego na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, co prowadzi do redukcji całkowitego obwodowego oporu naczyniowego.²

Charakterystyka farmakodynamiczna

Istotną cechą lerkanidypiny jest jej przedłużone działanie przeciwnadciśnieniowe, które utrzymuje się mimo krótkiego farmakokinetycznego okresu półtrwania w osoczu. Ta właściwość wynika z wysokiego współczynnika podziału błonowego. Dodatkowo, lerkanidypina wykazuje dużą selektywność naczyniową, dzięki czemu nie wywołuje ujemnego działania inotropowego na mięsień sercowy.³

Charakterystyczne dla lerkanidypiny jest stopniowe rozszerzanie naczyń krwionośnych, co znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia ostrego niedociśnienia tętniczego z towarzyszącą odruchową tachykardią u pacjentów z nadciśnieniem.⁴

Warto podkreślić, że działanie przeciwnadciśnieniowe lerkanidypiny, podobnie jak innych asymetrycznych pochodnych 1,4-dihydropirydyny, jest głównie związane z aktywnością farmakologiczną jej (S)-enancjomeru.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Efektywność terapeutyczna i profil bezpieczeństwa lerkanidypiny w dawkach 10-20 mg podawanych raz na dobę zostały potwierdzone w szeroko zakrojonych badaniach klinicznych. Przeprowadzono podwójnie zaślepione badania kontrolowane placebo obejmujące 1200 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę oraz 603 pacjentów przyjmujących placebo. Ponadto, wykonano długoterminowe badania kliniczne z grupą kontrolną otrzymującą substancję czynną oraz badania bez grupy kontrolnej z udziałem łącznie 3676 pacjentów.⁶

Większość badań klinicznych przeprowadzono z udziałem pacjentów z łagodnym do umiarkowanego nadciśnieniem tętniczym pierwotnym, obejmując zróżnicowane grupy chorych, w tym osoby w podeszłym wieku oraz pacjentów z cukrzycą. W tych badaniach lerkanidypina była stosowana zarówno w monoterapii, jak i w schematach leczenia skojarzonego z inhibitorami ACE, lekami moczopędnymi lub beta-adrenolitykami.⁷

Badania w specjalnych populacjach pacjentów

Poza badaniami potwierdzającymi podstawowe wskazania terapeutyczne, przeprowadzono również niewielkie, niekontrolowane, randomizowane badanie kliniczne oceniające skuteczność lerkanidypiny u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym (średnia wartość ± SD rozkurczowego ciśnienia tętniczego 114,5 ± 3,7 mmHg). Wyniki wykazały normalizację ciśnienia tętniczego u 40% z 25 pacjentów przyjmujących Primacor w dawce 20 mg raz na dobę oraz u 56% z 25 pacjentów otrzymujących lek w dawce 10 mg dwa razy na dobę.⁸

W innym, podwójnie zaślepionym, randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo, przeprowadzonym z udziałem pacjentów z izolowanym nadciśnieniem skurczowym, Primacor wykazał znaczącą skuteczność terapeutyczną, obniżając skurczowe ciśnienie tętnicze z początkowych średnich wartości 172,6 ± 5,6 mmHg do wartości 140,2 ± 8,7 mmHg.⁹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Należy podkreślić, że do tej pory nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lerkanidypiny w populacji pediatrycznej.¹⁰

Postać farmaceutyczna

Primacor 10 mg występuje w postaci żółtych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek powlekanych o średnicy 6,5 mm, z rowkiem dzielącym po jednej stronie. Linia podziału ułatwia jedynie przełamanie tabletki w celu łatwiejszego połknięcia, a nie podział na równe dawki.¹¹

Primacor 20 mg ma postać różowych, okrągłych, obustronnie wypukłych tabletek powlekanych o średnicy 8,5 mm, z rowkiem dzielącym po jednej stronie. W przeciwieństwie do dawki 10 mg, tabletkę 20 mg można podzielić na równe dawki.¹²