Przedawkowanie
Nasic (0,1 mg + 5 mg)/dawkę
Przedawkowanie leku Nasic, zawierającego chlorowodorek ksylometazoliny (0,1 mg/dawka) oraz deksopantenol (5,0 mg/dawka), wiąże się głównie z toksycznym działaniem ksylometazoliny, będącej pochodną imidazolu o właściwościach obkurczających naczynia krwionośne. Kliniczny obraz zatrucia charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego: fazą pobudzenia (niepokój, halucynacje, drgawki) oraz fazą hamowania (senność, śpiączka, obniżenie temperatury ciała). U dzieci dominują objawy neurologiczne, takie jak skurcze, bradykardia i bezdech, które mogą prowadzić do poważnych powikłań. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia rytmu serca (tachykardia, bradykardia, zatrzymanie akcji serca), zmiany ciśnienia tętniczego (nadciśnienie lub niedociśnienie przypominające wstrząs), zaburzenia oddychania, obrzęk płuc oraz objawy ze strony narządu wzroku (zwężenie lub rozszerzenie źrenic). Deksopantenol wykazuje niską toksyczność i nie wymaga specjalistycznego leczenia w przypadku przedawkowania.
Przedawkowanie leku Nasic (0,1 mg + 5 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór
Przedawkowanie leku Nasic, zawierającego jako substancje czynne chlorowodorek ksylometazoliny (0,1 mg) oraz deksopantenol (5,0 mg) w jednej dawce, wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenia zdrowotne. Zagrożenia te związane są głównie z przedawkowaniem składnika obkurczającego naczynia krwionośne – ksylometazoliny, należącej do pochodnych imidazolu.1
Obraz kliniczny zatrucia
Obraz kliniczny zatrucia ksylometazoliną może być mylący, ponieważ charakteryzuje się on naprzemiennymi fazami pobudzenia i hamowania ośrodkowego układu nerwowego, serca oraz układu krążenia. Jest to szczególnie istotne w diagnostyce różnicowej zatruć.2
Predyspozycje wiekowe
Warto zwrócić uwagę, że w przypadku dzieci często po zatruciu pojawiają się dominujące objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak skurcze, śpiączka, bradykardia i bezdech. Może wystąpić również wzmożone napięcie mięśniowe, po którym może nastąpić niedociśnienie.3
Objawy przedawkowania
Przedawkowanie ksylometazoliny charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W fazie pobudzenia występują: niepokój, pobudzenie, halucynacje i drgawki. Natomiast w fazie hamowania: obniżenie temperatury ciała, zmęczenie, senność i śpiączka.4
Dodatkowo mogą pojawić się różnorodne objawy, obejmujące zaburzenia ze strony narządu wzroku, układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego: zwężenie lub rozszerzenie źrenic, pocenie się, gorączka, bladość, sinica, nudności, tachykardia, bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, nadciśnienie, podciśnienie podobne do wstrząsu, obrzęk płuc, zaburzenia oddychania i bezdech.5
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku ciężkiego zatrucia ksylometazoliną wskazane jest intensywne leczenie w warunkach szpitalnych. Ze względu na szybkie wchłanianie ksylometazoliny, należy natychmiast zastosować węgiel aktywowany (jako absorbent), siarczan sodu (środek przeczyszczający) lub wykonać płukanie żołądka, zwłaszcza gdy podejrzewa się spożycie dużych ilości preparatu.6
W terapii nadciśnienia związanego z przedawkowaniem można zastosować nieselektywne alfa-blokery. Należy pamiętać, że środki wazopresyjne są przeciwwskazane w tej sytuacji. W razie konieczności należy wdrożyć leczenie przeciwgorączkowe, przeciwdrgawkowe oraz tlenoterapię.7
Bezpieczeństwo deksopantenolu
Warto zwrócić uwagę, że druga substancja czynna leku Nasic – deksopantenol, podobnie jak kwas pantotenowy i jego pochodne, wykazuje bardzo niską toksyczność. W przypadku przedawkowania samego deksopantenolu nie jest wymagane specjalne postępowanie terapeutyczne.8
Tabela objawów przedawkowania leku Nasic
| Układ/narząd | Objawy przedawkowania | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Ośrodkowy układ nerwowy | Objawy pobudzenia | Niepokój, pobudzenie psychoruchowe, halucynacje, drgawki |
| Objawy hamowania | Obniżenie temperatury ciała, zmęczenie, senność, śpiączka | |
| Zaburzenia napięcia mięśniowego | Wzmożone napięcie mięśniowe, zwłaszcza u dzieci | |
| Skurcze | Szczególnie częste u dzieci | |
| Układ sercowo-naczyniowy | Zaburzenia rytmu serca | Tachykardia, bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca |
| Zaburzenia ciśnienia tętniczego | Nadciśnienie, niedociśnienie podobne do wstrząsu | |
| Zaburzenia krążenia obwodowego | Bladość, sinica | |
| Bezdech | Szczególnie niebezpieczny u dzieci | |
| Obrzęk płuc | Jako powikłanie zaburzeń krążeniowo-oddechowych | |
| Zaburzenia oddychania | Od duszności do bezdechu włącznie | |
| Narząd wzroku | Zaburzenia źreniczne | Zwężenie źrenic lub rozszerzenie źrenic (zależnie od fazy zatrucia) |
| Zaburzenia widzenia | Możliwe jako skutek działania ośrodkowego | |
| Objawy ogólnoustrojowe | Zaburzenia termoregulacji | Gorączka lub hipotermia |
| Pocenie się | Jako objaw pobudzenia układu współczulnego | |
| Nudności | Często towarzyszące zatruciu |
Należy zaznaczyć, że ciężkość objawów przedawkowania jest zależna od przyjętej dawki leku, a w przypadku dzieci nawet stosunkowo niewielkie przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań zdrowotnych. Objawy mogą wystąpić w różnej kolejności i nasileniu, co utrudnia diagnostykę i wymaga szczególnej czujności klinicznej.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania