Przedawkowanie leku MST Continus (siarczan morfiny)

Przedawkowanie siarczanu morfiny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. MST Continus, dostępny w dawkach 10 mg, 30 mg, 60 mg, 100 mg i 200 mg w postaci tabletek powlekanych o zmodyfikowanym uwalnianiu, przy nieprawidłowym stosowaniu może prowadzić do ostrego zatrucia z potencjalnie śmiertelnymi konsekwencjami.¹

Mechanizm ostrego przedawkowania

Szczególnie niebezpieczne jest przyjmowanie rozkruszonej zawartości tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, co prowadzi do natychmiastowego uwolnienia całej dawki morfiny i może spowodować stan ostrego przedawkowania. W normalnych warunkach tabletki MST Continus uwalniają substancję czynną stopniowo, co zapewnia bezpieczne stężenie leku w organizmie. Naruszenie integralności tabletki omija ten mechanizm bezpieczeństwa.²

Objawy kliniczne przedawkowania

Depresja oddechowa jest jednym z najpoważniejszych objawów, mogącym prowadzić do niewydolności oddechowej i śmierci pacjenta. Manifestuje się ona jako płytki oddech, mogący ostatecznie prowadzić do zatrzymania oddechu.³

Zaburzenia świadomości w przebiegu przedawkowania morfiny charakteryzują się stopniowym nasileniem – od senności, przez stupor, aż do śpiączki. Głębokość zaburzeń świadomości często koreluje z ciężkością zatrucia.⁴

W obrazie klinicznym przedawkowania obserwuje się również zwężenie źrenic (miozę), zwiotczenie mięśni szkieletowych, bradykardię oraz niedociśnienie tętnicze. Powikłaniami przedawkowania mogą być zachłystowe zapalenie płuc oraz rabdomioliza prowadząca do niewydolności nerek.⁵

Postępowanie terapeutyczne w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania MST Continus wymaga natychmiastowego działania i obejmuje następujące kroki:⁶

1. Udrożnienie dróg oddechowych i zapewnienie oddechu kontrolowanego
2. Podanie antagonisty receptorów opioidowych – naloksonu, który jest specyficznym antidotum
3. W uzasadnionych przypadkach – płukanie żołądka

Nalokson należy podawać we wstrzyknięciu dożylnym w dawce 0,4 mg, którą można powtarzać w odstępach 2-3 minut, lub w infuzji dożylnej (2 mg naloksonu w 500 ml 0,9% roztworu NaCl lub 5% dekstrozy, uzyskując stężenie 0,004 mg/ml).⁷

W przypadku dzieci jednorazowa dawka naloksonu wynosi 0,01 mg/kg masy ciała. Szybkość infuzji należy dostosować do reakcji pacjenta, uwzględniając wcześniej podaną jednorazową dawkę.⁸

Szczególne uwagi dotyczące leczenia naloksonem

Należy zachować ostrożność przy podawaniu naloksonu w następujących sytuacjach:⁹

• Nie należy podawać naloksonu, jeśli nie występuje klinicznie istotna depresja krążeniowa lub oddechowa wtórna do przedawkowania morfiny
• Szczególną ostrożność należy zachować u osób z fizycznym uzależnieniem od morfiny lub z podejrzeniem takiego uzależnienia, gdyż nagłe przerwanie działania opioidu może wywołać ostry zespół odstawienia

Tabela objawów przedawkowania MST Continus