Właściwości farmakokinetyczne morfiny w postaci tabletek MST Continus o zmodyfikowanym uwalnianiu

Morfina w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu MST Continus charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Dzięki specjalnej konstrukcji tabletki (system zmodyfikowanego uwalniania substancji czynnej), lek może być stosowany co 12 godzin. System ten zmniejsza szybkość wchłaniania substancji czynnej, nie zmniejszając przy tym dostępności biologicznej leku.¹

Wchłanianie

Po uwolnieniu z produktu, morfina jest wchłaniana z przewodu pokarmowego, przy czym jej biodostępność wykazuje znaczne różnice osobnicze i mieści się w zakresie od 20% do 75%. W przypadku jednorazowego przyjęcia leku, maksymalne stężenie w surowicy pojawia się po 10-30 minutach, a biologiczna dostępność nie przekracza 25%. Maksymalne stężenie morfiny w osoczu po podaniu tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu występuje zwykle po 1-6 godzinach od momentu przyjęcia leku.²

Morfina podana doustnie w znacznym stopniu podlega efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę, co jest przyczyną niższej biodostępności leku w porównaniu z dożylnym lub domięśniowym podaniem analogicznej dawki.³

Dystrybucja

Morfina wiąże się z białkami krwi w około 40%, dobrze przenika do tkanek, natomiast stosunkowo słabo do ośrodkowego układu nerwowego (współczynnik rozdziału około 0,4). Lek nie wykazuje tendencji do kumulacji w organizmie. Warto podkreślić, że u dzieci penetracja morfiny do ośrodkowego układu nerwowego jest znacznie bardziej nasilona niż u pacjentów dorosłych.⁴

Farmakokinetyka morfiny ma charakter liniowy w szerokim zakresie dawek, co oznacza proporcjonalny wzrost stężenia leku w osoczu wraz ze wzrostem podawanej dawki.⁵

Metabolizm

Morfina podlega procesowi glukuronidacji, w wyniku którego powstają dwa główne metabolity:

• Morfino-6-monoglukuronid (M6G) – metabolit aktywny farmakologicznie, kumulujący się przy wielokrotnych podaniach
• Morfino-3-monoglukuronid (M3G)

Oprócz wątroby, która jest głównym miejscem biotransformacji, morfina metabolizowana jest również w nerkach i w błonie śluzowej jelita. Metabolizm u dzieci powyżej 3. roku życia nie różni się istotnie od metabolizmu obserwowanego u osób dorosłych.⁶

Eliminacja

Okres półtrwania morfiny w surowicy wynosi około 2,5-3 godzin. Obydwa metabolity morfiny są usuwane z organizmu głównie przez nerki (85%), natomiast 9-12% leku wydalane jest w niezmienionej postaci. Około 7-10% morfiny wydalane jest z żółcią.⁷

Czas działania

Czas działania morfiny (u pacjentów, u których nie wystąpiła tolerancja) po zastosowaniu produktu MST Continus wynosi około 12 godzin. W przypadku podań wielokrotnych ogólny efekt działania produktu jest w znacznej mierze uzależniony od stężenia kumulującego się metabolitu (M6G).⁸