Właściwości farmakokinetyczne
Monural 3 g

Fosfomycyna trometamolowa, podawana doustnie w dawce 3 g (Monural), charakteryzuje się dostępnością biologiczną na poziomie 33-53%. Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym zmniejsza szybkość i stopień wchłaniania, jednak nie wpływa na całkowitą ilość leku wydalaną z moczem. Lek utrzymuje stężenie w moczu powyżej MIC (128 μg/ml) przez co najmniej 24 godziny, zarówno przy podaniu na czczo, jak i po posiłku, choć czas osiągnięcia stężenia maksymalnego po posiłku wydłuża się o około 4 godziny. Fosfomycyna nie ulega metabolizmowi, nie wiąże się z białkami osocza, co zwiększa dostępność wolnej frakcji leku, a jej dystrybucja obejmuje nerki i ścianę pęcherza moczowego, co jest kluczowe w terapii zakażeń układu moczowego.

Właściwości farmakokinetyczne leku Monural 3 g

Fosfomycyna w postaci trometamolu charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jej skuteczność w leczeniu zakażeń układu moczowego. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości w kontekście stosowania leku Monural 3 g.1

Wchłanianie

Po jednokrotnym podaniu doustnym dawki 3 g, całkowita dostępność biologiczna trometamolu fosfomycyny mieści się w zakresie 33-53%. Istotnym czynnikiem wpływającym na parametry wchłaniania jest obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym, który może zmniejszać zarówno szybkość, jak i stopień wchłaniania substancji czynnej. Warto jednak podkreślić, że mimo tych zmian w profilu wchłaniania, całkowita ilość substancji czynnej wydalanej z moczem pozostaje niezmieniona.2

Istotną cechą fosfomycyny jest utrzymywanie się jej średniego stężenia w moczu powyżej minimalnego stężenia hamującego (MIC), wynoszącego 128 μg/ml, przez co najmniej 24 godziny po podaniu doustnym dawki 3 g. Efekt ten obserwuje się zarówno przy podaniu leku na czczo, jak i po posiłku. Należy jednak zaznaczyć, że przyjęcie leku po posiłku wydłuża czas osiągnięcia stężenia maksymalnego w moczu o około cztery godziny. Dodatkowo, trometamol fosfomycyny uczestniczy w procesie krążenia wątrobowo-jelitowego, co ma wpływ na jego biodostępność.3

Dystrybucja

Na podstawie dostępnych danych, fosfomycyna nie podlega procesom metabolicznym w organizmie. Po wchłonięciu substancja czynna jest transportowana do różnych tkanek, ze szczególnym uwzględnieniem nerek i ściany pęcherza moczowego, co ma istotne znaczenie w kontekście leczenia zakażeń układu moczowego.4

Ważną cechą farmakokinetyczną fosfomycyny jest jej brak zdolności do wiązania z białkami osocza, co wpływa na biodostępność wolnej frakcji leku. Ponadto, substancja czynna wykazuje zdolność do przenikania przez barierę łożyskową, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście stosowania leku u kobiet w ciąży.5

Eliminacja

Fosfomycyna jest wydalana z organizmu głównie w postaci niezmienionej. Podstawową drogą eliminacji jest wydalanie przez nerki, gdzie substancja czynna podlega procesowi przesączania kłębuszkowego. Tą drogą eliminowane jest około 40-50% podanej dawki leku. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około czterech godzin po podaniu doustnym.6

Alternatywną, choć mniej znaczącą drogą eliminacji jest wydalanie z kałem, którą to drogą organizm usuwa około 18-28% podanej dawki. Warto ponownie podkreślić, że chociaż pokarm może wydłużać czas wchłaniania fosfomycyny, nie wpływa to na całkowitą ilość leku wydalaną z moczem w czasie.7

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania fosfomycyny w fazie eliminacji. Wydłużenie to jest proporcjonalne do stopnia niewydolności nerek. Istotne z klinicznego punktu widzenia jest to, że stężenia fosfomycyny w moczu pacjentów z zaburzeniami czynności nerek pozostają w zakresie zapewniającym skuteczność działania przez 48 godzin po podaniu standardowej dawki, pod warunkiem, że klirens kreatyniny wynosi powyżej 10 ml/min.8

Pacjenci w podeszłym wieku

U starszych pacjentów obserwuje się zmniejszenie klirensu fosfomycyny, co jest bezpośrednio związane z fizjologicznym, związanym z wiekiem upośledzeniem czynności nerek. Ta zmiana parametrów farmakokinetycznych może wymagać dostosowania dawkowania u pacjentów geriatrycznych.9

Parametr farmakokinetyczny Wartość/Charakterystyka Uwagi kliniczne
Dostępność biologiczna 33-53% Po jednokrotnym podaniu doustnym dawki 3 g
Wpływ pokarmu Zmniejszenie szybkości i stopnia wchłaniania Nie wpływa na całkowitą ilość substancji wydalanej z moczem
Stężenie w moczu Powyżej MIC (128 μg/ml) przez ≥24h Zarówno przy podaniu na czczo, jak i po posiłku
Wiązanie z białkami osocza Brak Zwiększa frakcję wolnego leku dostępnego do działania
Metabolizm Brak istotnego metabolizmu Lek wydalany głównie w postaci niezmienionej
Eliminacja z moczem 40-50% dawki Głównie poprzez przesączanie kłębuszkowe
Eliminacja z kałem 18-28% dawki Alternatywna droga eliminacji
Okres półtrwania (t₁/₂) Około 4 godziny Po podaniu doustnym, wydłuża się w niewydolności nerek
Dystrybucja tkankowa Nerki, ściana pęcherza moczowego Korzystny profil w kontekście zakażeń układu moczowego
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl