Właściwości farmakodynamiczne

Melatonina LEK-AM należy do grupy farmakoterapeutycznej leków nasennych i uspokajających, będąc agonistą receptora melatoninowego (kod ATC: N 05C H01). Melatonina stanowi naturalnie występujący w organizmie człowieka neurohormon, którego produkcja zachodzi przede wszystkim w szyszynce będącej częścią ośrodkowego układu nerwowego. Warto zaznaczyć, że synteza melatoniny z aminokwasu tryptofanu ma miejsce również w innych strukturach organizmu, takich jak siatkówka oka, gruczoły łzowe, przewód pokarmowy, skóra oraz limfocyty. Badania wykazały również wysokie stężenia tego hormonu w komórkach szpiku kostnego oraz w żółci ssaków.¹

Rola fizjologiczna melatoniny

Rytm dobowy jest jedną z kluczowych funkcji regulowanych przez melatoninę. Hormon ten odgrywa istotną rolę w kontrolowaniu biologicznego rytmu okołodobowego, regulując godziny snu i czuwania w ciągu doby. Charakterystyczną cechą endogennej melatoniny jest jej dobowy rytm syntezy i wydzielania – w ciągu dnia stężenia tego hormonu utrzymują się na niskim poziomie, osiągając wartości maksymalne w nocy. Poza cyklem dobowym, obserwuje się również rytm sezonowy wydzielania melatoniny, który wynika ze zmian długości oświetlenia w poszczególnych porach roku.²

Mechanizm działania w zaburzeniach snu

W terapii zaburzeń snu melatonina wykazuje dwa główne kierunki działania:

• Działanie nasenne bezpośrednie – powoduje natychmiastowy efekt nasenny, który najprawdopodobniej wynika z interakcji z ośrodkowym układem GABA-ergicznym. Efekt ten przyczynia się do szybszego zasypiania i poprawy jakości snu.³
• Działanie chronobiologiczne – dostosowuje zmiany w zakresie rytmu snu i czuwania do zmian oświetlenia oraz długości trwania dnia i nocy. Ten efekt realizowany jest głównie poprzez specyficzne ośrodkowe receptory melatoninowe MT1 i MT2.⁴

Dodatkowe efekty farmakodynamiczne

Oprócz pozytywnego wpływu na procesy związane ze snem, melatonina wykazuje szereg dodatkowych właściwości farmakodynamicznych:

• Działanie przeciwzapalne – melatonina może hamować procesy zapalne w organizmie
• Właściwości antyoksydacyjne – neutralizuje wolne rodniki, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym
• Działanie immunostymulujące – wspomaga funkcjonowanie układu odpornościowego
• Efekt przeciwnowotworowy – badania wskazują na potencjalne działanie hamujące rozwój niektórych nowotworów
• Działanie hipotensyjne – może przyczyniać się do obniżenia ciśnienia tętniczego krwi
• Właściwości termoregulacyjne – uczestniczy w regulacji temperatury ciała
• Efekt cytoprotekcyjny – wykazuje działanie ochronne wobec komórek organizmu

Należy podkreślić, że wszystkie wymienione wyżej efekty farmakodynamiczne, zaobserwowane w badaniach eksperymentalnych, mogą być wywołane nie tylko przez endogenną melatoninę, ale również przez jej egzogenne podanie w postaci preparatu leczniczego.⁵

Produkt Melatonina LEK-AM dostępny jest w trzech dawkach: 1 mg, 3 mg oraz 5 mg w postaci tabletek, co umożliwia indywidualny dobór optymalnej dawki w zależności od specyfiki zaburzeń snu u poszczególnych pacjentów.⁶