Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE), w tym benazeprylu chlorowodorku (Lotensin), wymaga szczególnej uwagi u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Personel medyczny ma obowiązek przekazać szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń związanych z terapią oraz alternatywnych metod leczenia w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Stosowanie w ciąży

Stosowanie preparatu Lotensin nie jest zalecane w pierwszym trymestrze ciąży, natomiast jest bezwzględnie przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze.² Dotychczasowe dane epidemiologiczne nie dostarczyły jednoznacznych dowodów potwierdzających działanie teratogenne inhibitorów ACE w pierwszych trzech miesiącach ciąży, jednak nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu tego ryzyka.³

Planowanie ciąży

Kobietom planującym ciążę należy zalecić zmianę leczenia przeciwnadciśnieniowego na alternatywne, które posiada potwierdzony profil bezpieczeństwa w ciąży. Kontynuacja terapii inhibitorami ACE jest dopuszczalna wyłącznie w sytuacjach, gdy jest to bezwzględnie konieczne dla zdrowia pacjentki.⁴

Postępowanie po rozpoznaniu ciąży

W momencie rozpoznania ciąży u pacjentki przyjmującej Lotensin, leczenie tym preparatem należy natychmiast przerwać i wdrożyć terapię alternatywną, jeśli kontrola ciśnienia tętniczego jest nadal konieczna.⁵

Ryzyko fetotoksyczności

Ekspozycja płodu na inhibitory ACE w drugim i trzecim trymestrze ciąży wiąże się z istotnym ryzykiem wystąpienia następujących powikłań:⁶

• Pogorszenie czynności nerek płodu
• Małowodzie (oligohydramnion)
• Opóźnienie kostnienia czaszki

Toksyczny wpływ na noworodka

U noworodków, których matki przyjmowały inhibitory ACE w ciąży, istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia:⁷

• Niewydolności nerek – zaburzenia funkcji nerek mogą być trwałe i wymagać długoterminowego monitorowania funkcji nerkowych
• Niedociśnienia tętniczego – może prowadzić do zaburzeń perfuzji narządowej
• Hiperkaliemii – podwyższone stężenie potasu w surowicy krwi noworodka

Stosowanie inhibitorów ACE u kobiet ciężarnych może również prowadzić do poważnych konsekwencji, włącznie z obumarciem płodu i zgonem noworodka.⁸

Monitorowanie ciąży

W przypadku ekspozycji płodu na inhibitory ACE od drugiego trymestru ciąży, zaleca się przeprowadzenie następujących badań:⁹

• Ultrasonograficzne badanie czynności nerek płodu – ocena wielkości nerek, echogeniczności miąższu, obecności i nasilenia wodonercza, ilości płynu owodniowego
• Ultrasonograficzne badanie czaszki płodu – ocena stopnia kostnienia, wykluczenie hipoplazji kości czaszki

Monitorowanie noworodka

Noworodki, których matki stosowały inhibitory ACE w czasie ciąży, wymagają ścisłej obserwacji medycznej po urodzeniu ze szczególnym uwzględnieniem:¹⁰

• Parametrów hemodynamicznych – ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, perfuzja obwodowa
• Funkcji nerek – diureza, parametry biochemiczne (mocznik, kreatynina, elektrolity)
• Ogólnego stanu klinicznego

Karmienie piersią

Dostępne dane farmakokinetyczne wskazują na bardzo małe stężenia benazeprylu w mleku kobiecym.¹¹ Mimo że stężenia te wydają się być klinicznie nieistotne, stosowanie Lotensinu nie jest zalecane w następujących przypadkach:¹²

• Karmienie piersią wcześniaków – ze względu na niedojrzałość mechanizmów metabolicznych i wydalniczych
• Pierwsze kilka tygodni po urodzeniu – okres zwiększonej wrażliwości na działanie inhibitorów ACE

Przeciwwskazania wynikają z potencjalnego ryzyka wpływu na:¹³

• Układ sercowo-naczyniowy niemowlęcia – ryzyko niedociśnienia
• Funkcję nerek niemowlęcia – możliwe zaburzenia filtracji kłębuszkowej

Stosowanie podczas karmienia u starszych niemowląt

W przypadku starszych niemowląt (powyżej kilku tygodni życia) można rozważyć stosowanie Lotensinu u matki karmiącej piersią, ale wyłącznie gdy:¹⁴

• Leczenie jest bezwzględnie konieczne dla zdrowia matki
• Niemowlę jest regularnie obserwowane pod kątem potencjalnych działań niepożądanych
• Monitorowane są parametry kliniczne dziecka (ciśnienie tętnicze, czynność nerek)

Lekarz powinien każdorazowo indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka wynikający z kontynuacji leczenia matki karmiącej piersią preparatem Lotensin, biorąc pod uwagę wiek dziecka i ryzyko potencjalnych powikłań.¹⁵