Specjalne ostrzeżenia
Klabax

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Klabax 500 mg

Podczas leczenia klarytromycyną (Klabax 500 mg) należy mieć na uwadze szereg istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane na temat potencjalnych zagrożeń oraz środków ostrożności, które należy uwzględnić przy zalecaniu tego antybiotyku pacjentom.¹

Lekooporność bakterii i nadkażenia

Stosowanie klarytromycyny w leczeniu zakażenia Helicobacter pylori może prowadzić do wyodrębnienia się lekoopornych mikroorganizmów. Bakterie oporne na klarytromycynę mogą wykazywać również oporność na inne antybiotyki makrolidowe, linkomycynę i klindamycynę (tzw. oporność krzyżowa).²

Długotrwałe stosowanie może, podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, spowodować rozwój niewrażliwych bakterii i grzybów. W razie wystąpienia nadkażenia należy rozpocząć odpowiednie leczenie.³

Stosowanie w zapaleniu płuc

Ze względu na pojawiającą się oporność Streptococcus pneumoniae na antybiotyki makrolidowe, przepisując klarytromycynę w przypadku pozaszpitalnego zapalenia płuc, istotne jest przeprowadzenie badania wrażliwości patogenu na ten antybiotyk. W przypadku szpitalnego zapalenia płuc, klarytromycynę należy stosować w skojarzeniu z innymi odpowiednimi antybiotykami.⁴

Zakażenia skóry i tkanki podskórnej

W przypadku zakażeń skóry i tkanki podskórnej o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, należy pamiętać, że najczęstszymi patogenami są Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes, które mogą być oporne na antybiotyki makrolidowe. Dlatego konieczne jest przeprowadzenie badania wrażliwości. Jeśli nie można stosować antybiotyków beta-laktamowych (np. z powodu alergii), lekami pierwszego wyboru mogą być inne antybiotyki, takie jak klindamycyna. Antybiotyki makrolidowe zaleca się obecnie jedynie w leczeniu niektórych zakażeń skóry i tkanek miękkich, np. wywołanych przez Corynebacterium minutissimum, w trądziku i róży oraz gdy nie można zastosować penicyliny.⁵

Zaburzenia czynności wątroby

Klarytromycyna jest metabolizowana głównie w wątrobie, dlatego należy zachować ostrożność przy stosowaniu tego antybiotyku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Podczas stosowania klarytromycyny notowano zaburzenia czynności wątroby, w tym:

• zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
• miąższowe i/lub cholestatyczne zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez

Zaburzenia czynności wątroby mogą być ciężkie, ale są na ogół przemijające. W niektórych przypadkach odnotowano niewydolność wątroby prowadzącą do zgonu. Na ogół było to związane z poważnymi chorobami podstawowymi i/lub równoczesnym stosowaniem innych leków.⁶

Pacjentów należy poinstruować, aby natychmiast przerwali terapię i skontaktowali się z lekarzem, jeżeli wystąpią u nich objawy choroby wątroby, takie jak:

• jadłowstręt
• żółtaczka
• ciemne zabarwienie moczu
• świąd
• tkliwość brzucha

⁷

Zaburzenia czynności nerek

Należy zachować ostrożność podczas podawania klarytromycyny pacjentom z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek.⁸

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

Odnotowano przypadki rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego przy stosowaniu prawie wszystkich środków przeciwbakteryjnych, w tym antybiotyków makrolidowych. Nasilenie tego zapalenia może wahać się od łagodnego do zagrażającego życiu. Biegunka wywołana przez Clostridium difficile (ang. Clostridium difficile-associated diarrhea, CDAD) może wystąpić po przyjęciu prawie wszystkich środków przeciwbakteryjnych, w tym klarytromycyny, a jej nasilenie może wahać się od łagodnej biegunki do zapalenia jelita grubego zakończonego zgonem.⁹

Podanie antybiotyków zmienia prawidłową florę jelita grubego, co może prowadzić do nadmiernego wzrostu C. difficile. CDAD należy brać pod uwagę u wszystkich pacjentów, u których po zastosowaniu antybiotyku wystąpiła biegunka. Konieczne jest przeprowadzenie starannego wywiadu, ponieważ przypadki CDAD odnotowano nawet po ponad dwóch miesiącach po podawaniu antybiotyków.¹⁰

Zdarzenia sercowo-naczyniowe

U pacjentów leczonych makrolidami, w tym klarytromycyną, obserwowano wydłużenie odstępu QT, mające wpływ na repolaryzację serca, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca i zaburzeń typu torsade de pointes.¹¹

W związku ze zwiększonym ryzykiem wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych (w tym zaburzeń typu torsade de pointes), stosowanie klarytromycyny jest przeciwwskazane u następujących pacjentów:

• przyjmujących astemizol, cyzapryd, domperydon, pimozyd i terfenadynę
• z hipokaliemią
• z wydłużeniem odstępu QT i arytmią komorową w wywiadzie

¹²

Należy zachować szczególną ostrożność stosując klarytromycynę u pacjentów:

• z chorobą tętnic wieńcowych
• z ciężką niewydolnością serca
• z zaburzeniami przewodzenia serca
• z klinicznie istotną bradykardią
• przyjmujących równocześnie inne produkty lecznicze wydłużające odstęp QT (poza tymi, które są przeciwwskazane)

¹³

Wyniki badań oceniających ryzyko działania niepożądanego makrolidów na układ sercowo-naczyniowy są zmienne. W niektórych badaniach obserwacyjnych stwierdzono rzadkie, krótkoterminowe ryzyko zaburzeń rytmu serca, zawału mięśnia sercowego lub zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, związane ze stosowaniem makrolidów, w tym klarytromycyny. Przepisując klarytromycynę, należy brać pod uwagę zarówno te obserwacje, jak i korzyści terapeutyczne z zastosowania leku.¹⁴

Ciąża

Lekarz nie powinien przepisywać klarytromycyny kobietom w ciąży bez dokładnego rozważenia stosunku korzyści do ryzyka, w szczególności w pierwszych trzech miesiącach ciąży.¹⁵

Reakcje nadwrażliwości

Jeżeli wystąpią ciężkie, ostre reakcje nadwrażliwości, należy niezwłocznie przerwać podawanie klarytromycyny i natychmiast wdrożyć odpowiednie leczenie. Do takich reakcji należą:

• anafilaksja
• ciężkie skórne działania niepożądane (ang. SCAR, severe cutaneous adverse reactions), jak:
  • ostra uogólniona osutka krostkowa (ang. AGEP, acute generalised exanthematous pustulosis)
  • zespół Stevensa-Johnsona
  • toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
  • wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (ang. DRESS, drug rash with eosinophilia and systemic symptoms)

¹⁶

Interakcje z innymi lekami

Kolchicyna

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki toksyczności kolchicyny stosowanej w skojarzeniu z klarytromycyną, w szczególności u pacjentów w podeszłym wieku, przy czym niektóre z nich wystąpiły u pacjentów z niewydolnością nerek. U niektórych z tych pacjentów działanie to prowadziło do zgonu. Jednoczesne podawanie klarytromycyny i kolchicyny jest przeciwwskazane.¹⁷

Triazolowe benzodiazepiny

Zaleca się zachować ostrożność podczas jednoczesnego podawania klarytromycyny i triazolobenzodiazepin, takich jak triazolam i midazolam podawany dożylnie i na błony śluzowe jamy ustnej.¹⁸

Inhibitory reduktazy HMG-CoA (statyny)

Jednoczesne stosowanie klarytromycyny z lowastatyną lub symwastatyną jest przeciwwskazane. Należy zachować ostrożność przepisując klarytromycynę z innymi statynami. U pacjentów przyjmujących jednocześnie klarytromycynę i statyny odnotowano przypadki rabdomiolizy. Pacjentów należy obserwować pod kątem występowania objawów podmiotowych i przedmiotowych miopatii.¹⁹

Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego zastosowania klarytromycyny i statyn, zaleca się przepisywanie najniższej zarejestrowanej dawki statyny. Można rozważyć zastosowanie statyny niezależnej od metabolizmu CYP3A (np. fluwastatyny).²⁰

Doustne leki przeciwcukrzycowe i/lub insulina

Jednoczesne stosowanie klarytromycyny i doustnych leków przeciwcukrzycowych (takich jak sulfonylomoczniki) i/lub insuliny może prowadzić do ciężkiej hipoglikemii. Zaleca się staranne kontrolowanie stężenia glukozy.²¹

Doustne leki przeciwzakrzepowe

Istnieje ryzyko ciężkiego krwotoku i znacznego wzrostu wartości międzynarodowego współczynnika znormalizowanego (ang. International Normalized Ratio, INR) i wydłużenia czasu protrombinowego, gdy klarytromycyna jest podawana w skojarzeniu z warfaryną. Należy często kontrolować wartość INR i czas protrombinowy u pacjentów, którzy otrzymują jednocześnie klarytromycynę i doustne leki przeciwzakrzepowe.²²

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych o działaniu bezpośrednim, takich jak dabigatran, rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, szczególnie u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia krwawienia.²³

Leki indukujące CYP3A4

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego podawania klarytromycyny z lekami indukującymi enzym CYP3A4.²⁴

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Klabax 500 mg zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.²⁵