Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Juzimette

Produkt leczniczy Juzimette, zawierający sytagliptynę (50 mg) i metforminę (850 mg), wymaga zachowania określonych środków ostrożności i jest związany z pewnymi zagrożeniami, które lekarze powinni uwzględnić przy zlecaniu terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące stosowania tego preparatu u pacjentów z cukrzycą typu 2.¹

Ogólne przeciwwskazania

Juzimette nie może być stosowany w leczeniu cukrzycy typu 1 ani w terapii kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy. Zastosowanie produktu w tych przypadkach jest ściśle przeciwwskazane.²

Ryzyko ostrego zapalenia trzustki

Stosowanie inhibitorów DPP-4, do których należy sytagliptyna, wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Lekarz powinien poinformować pacjenta o charakterystycznym objawach tego stanu: uporczywym, silnym bólu brzucha. Po odstawieniu sytagliptyny (zarówno z leczeniem wspomagającym, jak i bez) zaobserwowano ustąpienie zapalenia trzustki, jednak odnotowano również bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które mogą prowadzić do zgonu pacjenta.³

W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy:

• Natychmiast odstawić Juzimette oraz inne produkty lecznicze potencjalnie budzące wątpliwości⁴
• Przeprowadzić szczegółową diagnostykę w kierunku zapalenia trzustki
• W przypadku potwierdzenia ostrego zapalenia trzustki nie wznawiać leczenia produktem Juzimette⁵

Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu produktu Juzimette pacjentom z zapaleniem trzustki w wywiadzie.⁶

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa stanowi rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie metaboliczne, które występuje najczęściej w przypadkach ostrego pogorszenia czynności nerek, chorób układu krążenia, chorób układu oddechowego lub posocznicy. Nagłe pogorszenie funkcji nerek prowadzi do kumulacji metforminy w organizmie, co znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej.⁷

W przypadku odwodnienia pacjenta (spowodowanego ciężkimi wymiotami, biegunką, gorączką lub zmniejszoną podażą płynów) należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy i pilnie skonsultować stan pacjenta z lekarzem.⁸

U pacjentów leczonych metforminą należy zachować ostrożność przy rozpoczynaniu terapii lekami mogącymi zaburzyć czynność nerek, takimi jak:⁹

• Leki przeciwnadciśnieniowe
• Leki moczopędne
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)

Dodatkowe czynniki ryzyka kwasicy mleczanowej obejmują:¹⁰

• Nadmierne spożycie alkoholu
• Niewydolność wątroby
• Źle kontrolowana cukrzyca
• Ketozę
• Długotrwałe głodzenie
• Stany związane z niedotlenieniem
• Jednoczesne stosowanie leków mogących wywołać kwasicę mleczanową

Pacjentów oraz ich opiekunów należy dokładnie poinformować o ryzyku wystąpienia kwasicy mleczanowej. Charakterystyczne objawy tego stanu to:¹¹

• Duszność kwasicza – przyspieszony, głęboki oddech spowodowany zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej
• Ból brzucha
• Skurcze mięśni
• Astenia – osłabienie ogólne
• Hipotermia – obniżenie temperatury ciała
• Śpiączka – w zaawansowanym stadium

W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów pacjent powinien natychmiast odstawić metforminę i szukać pomocy medycznej. Odchylenia w wynikach badań laboratoryjnych obejmują:^{Ocena czynności nerek}

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Juzimette należy ocenić wartość przesączania kłębuszkowego (GFR), a następnie monitorować ją w regularnych odstępach czasu podczas terapii.¹³ Produkt Juzimette jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR < 30 mL/min i należy go tymczasowo odstawić w przypadku wystąpienia stanów wpływających na czynność nerek.¹⁴

Ryzyko hipoglikemii

U pacjentów przyjmujących Juzimette w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną występuje zwiększone ryzyko hipoglikemii. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny.¹⁵

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów leczonych sytagliptyną. Reakcje te obejmują:¹⁶

• Anafilaksję – nagłą, ciężką reakcję alergiczną
• Obrzęk naczynioruchowy – nagłe powiększenie tkanek skóry, błon śluzowych lub podskórnych
• Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona

Początek tych reakcji występował zazwyczaj w ciągu pierwszych 3 miesięcy po rozpoczęciu leczenia sytagliptyną, a w kilku przypadkach już po pierwszej dawce.¹⁷ W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie produktu Juzimette, zidentyfikować inne możliwe przyczyny zdarzenia oraz zastosować alternatywną metodę leczenia cukrzycy.¹⁸

Pemfigoid pęcherzowy

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki pemfigoidu pęcherzowego u pacjentów przyjmujących inhibitory DPP-4, w tym sytagliptynę. Jest to autoimmunologiczna choroba skóry charakteryzująca się powstawaniem pęcherzy wypełnionych płynem surowiczym. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy przerwać stosowanie produktu Juzimette.¹⁹

Postępowanie przed zabiegiem chirurgicznym

Podawanie produktu Juzimette musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym.²⁰ Leczenie można wznowić nie wcześniej niż po upływie 48 godzin od zabiegu chirurgicznego lub wznowieniu odżywiania doustnego, i tylko pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.²¹

Stosowanie środków kontrastowych zawierających jod

Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod może doprowadzić do nefropatii kontrastowej, co powoduje kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej.²² W związku z tym należy przerwać stosowanie produktu Juzimette przed badaniem obrazowym z użyciem środków kontrastowych lub podczas takiego badania. Stosowanie produktu można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach od badania, pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.²³

Zmiana stanu klinicznego pacjentów z kontrolowaną cukrzycą typu 2

Pacjenci z cukrzycą typu 2, u których choroba była dotychczas dobrze kontrolowana przy pomocy produktu Juzimette, a u których wystąpiły nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub choroby kliniczne (zwłaszcza niesprecyzowane i słabo określone), powinni zostać niezwłocznie poddani szczegółowej diagnostyce.²⁴

Diagnostyka powinna obejmować:²⁵

• Oznaczenie stężenia elektrolitów w surowicy
• Oznaczenie stężenia ketonów w surowicy
• Oznaczenie stężenia glukozy we krwi
• W razie wskazań – oznaczenie odczynu pH krwi oraz stężenia mleczanów, pirogronianów i metforminy

Jeśli wystąpi kwasica ketonowa lub kwasica mleczanowa, należy natychmiast przerwać leczenie produktem Juzimette i wdrożyć odpowiednie działania terapeutyczne.²⁶

Niedobór witaminy B₁₂

Metformina może powodować zmniejszenie stężenia witaminy B₁₂ w osoczu. Ryzyko niskiego stężenia witaminy B₁₂ wzrasta wraz ze wzrostem dawki metforminy, wydłużeniem czasu trwania leczenia oraz u pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru witaminy B₁₂.²⁷

W przypadku podejrzenia niedoboru witaminy B₁₂ (objawiającego się np. niedokrwistością lub neuropatią) należy monitorować stężenie witaminy B₁₂ w osoczu.²⁸ Okresowe monitorowanie stężenia witaminy B₁₂ może być konieczne u pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru tej witaminy.²⁹

Terapia metforminą powinna być kontynuowana tak długo, jak jest tolerowana i nie jest przeciwwskazana. Jednocześnie należy wdrożyć odpowiednie leczenie korygujące niedobór witaminy B₁₂, zgodnie z aktualnymi wytycznymi klinicznymi.³⁰

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Juzimette zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że produkt ten uznaje się za „wolny od sodu”.³¹