Właściwości farmakokinetyczne
Jodek Potasu TZF 65 mg

Właściwości farmakokinetyczne jodku potasu

Właściwości farmakokinetyczne jodku potasu obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania substancji czynnej w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych procesów dla produktu leczniczego Jodek Potasu TZF (65 mg).¹

Wchłanianie jodku potasu

Po podaniu doustnym jod ulega konwersji do nieorganicznego jodku i jest niemal całkowicie absorbowany z przewodu pokarmowego. Obecność pokarmu w żołądku może opóźnić ten proces o około 10-15 minut. Całkowite wchłanianie jodku następuje w ciągu 2 godzin od przyjęcia preparatu. W przypadku podania radioaktywnego jodu na czczo, aktywność promieniotwórcza w okolicy szyi jest wykrywalna już po około 3 minutach.²

Przy prawidłowym dziennym spożyciu jodu wynoszącym od 150 do 250 μg, fizjologiczne stężenia tego pierwiastka w surowicy krwi wahają się w zakresie od 1 do 5 μg/L.³

Dystrybucja jodku potasu

Jod znajdujący się w krążeniu ogólnoustrojowym podlega szybkiej wymianie między erytrocytami a płynem zewnątrzkomórkowym. Całkowita ilość nieorganicznego jodu w tej puli wynosi około 250 μg. Wychwyt jodu przez tarczycę zależy od kilku czynników, w tym od:⁴

• Objętości tarczycy
• Funkcjonowania gruczołu tarczowego
• Stężenia jodku w osoczu
• Fizjologii związanej z wiekiem pacjenta

Aktywny transport jodku zachodzi również w tkankach pozatarczycowych, choć w mniejszym stopniu niż w tarczycy. Do tkanek tych należą:⁵

• Gruczoły ślinowe
• Gruczoły łzowe
• Splot naczyniówkowy
• Ciało rzęskowe oka
• Skóra
• Łożysko
• Błona śluzowa przewodu pokarmowego
• Gruczoły sutkowe w okresie laktacji

Jodek potasu ma zdolność do przenikania przez barierę łożyskową i jest wychwytywany przez tarczycę płodu. Proces ten rozpoczyna się u płodów w wieku około 3 miesięcy, a najwyższe stężenia jodu obserwuje się u płodów około 6. miesiąca życia płodowego.⁶

Istnieją różnice w wychwycie jodu zależne od wieku:⁷

• U dzieci i młodzieży wychwyt jodu przez tarczycę jest większy niż u osób dorosłych
• U osób w podeszłym wieku obserwuje się znaczące zmniejszenie wychwytu jodu

Gdy jodek potasu podawany jest na czczo, połowa maksymalnego wychwytu w tarczycy jest osiągana zazwyczaj po około 4 godzinach, choć u większości pacjentów czas ten waha się od 2,5 do 6,5 godziny.⁸

Metabolizm jodku potasu

Jod w tarczycy podlega procesowi organifikacji, czyli utlenianiu i wiązaniu przez tyreoglobulinę. Hormony tarczycy – tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3) – są syntetyzowane poprzez oksydatywną kondensację jodowanych pochodnych tyrozyny: monojodotyrozyny (MIT) i dijodotyrozyny (DIT), które znajdują się w kompleksie tyreoglobuliny.⁹

Sekrecja hormonów tarczycy zachodzi w wyniku procesu pinocytozy, po którym następuje proteolityczne uwolnienie T4 i T3 z tyreoglobuliny do krwiobiegu.¹⁰

Wydalanie jodku potasu

Główna droga eliminacji jodu (95% całkowitej ilości) przebiega przez nerki, przy czym klirens nerkowy jodku wynosi około 30-40 mL/minutę. Na współczynnik eliminacji nerkowej nie ma wpływu wychwyt jodu przez tarczycę ani stężenie jodu w surowicy.¹¹

U kobiet ciężarnych obserwuje się zwiększoną eliminację jodków przez nerki, co może prowadzić do niedoboru jodu w organizmie.¹²

Jedynie niewielkie ilości jodu (około 1% całkowitej eliminacji) są wydalane z kałem.¹³

Istotną drogą wydalania jodu jest również mleko kobiece – w ten sposób eliminowane jest około 10-15% przyjętej dawki.¹⁴