Właściwości farmakokinetyczne
Ibandronic Acid Aurovitas 150 mg

Właściwości farmakokinetyczne kwasu ibandronowego

Kwas ibandronowy (w produkcie Ibandronic Acid Aurovitas, 150 mg, tabletki powlekane) wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny, charakterystyczny dla bisfosfonianów. Warto zaznaczyć, że zasadnicze działanie farmakologiczne kwasu ibandronowego na tkankę kostną nie wykazuje bezpośredniego związku z faktycznym stężeniem leku w surowicy krwi, co potwierdzono w licznych badaniach prowadzonych zarówno na modelach zwierzęcych, jak i u ludzi.¹

Wchłanianie

Wchłanianie kwasu ibandronowego zachodzi szybko w górnym odcinku przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Stężenie leku w osoczu zwiększa się proporcjonalnie do dawki do wysokości 50 mg podanych doustnie. Powyżej tej wartości wzrost stężenia jest większy niż proporcjonalny względem przyjętej dawki. Maksymalne stężenie leku w osoczu uzyskiwane jest w przedziale czasowym od 0 do 2 godzin (mediana wynosząca 1 godzinę) po podaniu na czczo, przy czym całkowita biodostępność osiąga wartość około 0,6%.²

Jednoczesne przyjmowanie posiłków lub napojów (innych niż woda) z kwasem ibandronowym znacząco redukuje jego wchłanianie. Biodostępność leku zmniejsza się do około 90%, gdy jest on przyjmowany podczas standardowego śniadania, w porównaniu z przyjęciem na czczo. Istotne jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego między przyjęciem leku a posiłkiem – jeśli kwas ibandronowy przyjmowany jest na czczo, na 60 minut przed pierwszym posiłkiem w danym dniu, nie obserwuje się istotnego zmniejszenia biodostępności. Należy podkreślić, że zarówno biodostępność, jak i przyrost BMD (gęstości mineralnej kości) ulegają zmniejszeniu, gdy posiłki lub napoje są spożywane w czasie krótszym niż 60 minut po przyjęciu kwasu ibandronowego.³

Dystrybucja

Po początkowym podaniu ogólnoustrojowym, kwas ibandronowy wykazuje szybkie wiązanie z tkanką kostną lub jest wydalany przez nerki. Pozorna końcowa objętość dystrybucji leku u ludzi osiąga wartość co najmniej 90 l, a odsetek krążącej dawki leku docierający do tkanki kostnej szacuje się na 40-50%. Kwas ibandronowy charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 85-87% (ocena na podstawie badań in vitro w stężeniach terapeutycznych), co przekłada się na niskie ryzyko interakcji z innymi produktami leczniczymi na drodze wypierania.⁴

Metabolizm

Nie istnieją dowody potwierdzające występowanie procesów metabolicznych kwasu ibandronowego zarówno u zwierząt, jak i u ludzi.⁵

Eliminacja

Eliminacja kwasu ibandronowego przebiega dwoma głównymi drogami. Frakcja leku, która uległa wchłonięciu, jest usuwana z układu krążenia poprzez wbudowanie do tkanki kostnej (szacunkowo 40-50% u kobiet po menopauzie) oraz wydalanie przez nerki w formie niezmienionej. Część kwasu ibandronowego, która nie została wchłonięta, jest wydalana w stanie niezmienionym z kałem.⁶

Okres półtrwania kwasu ibandronowego charakteryzuje się szerokim zakresem obserwowanych wartości. Pozorny końcowy okres półtrwania mieści się zazwyczaj w przedziale od 10 do 72 godzin. Należy jednak zaznaczyć, że rzeczywisty końcowy okres półtrwania jest prawdopodobnie znacznie dłuższy, podobnie jak w przypadku innych bisfosfonianów, ponieważ obliczane wartości są w dużej mierze zależne od czasu trwania badania, stosowanej dawki oraz czułości zastosowanej metodyki analitycznej. Wczesne wartości stężenia w osoczu szybko spadają do 10% wartości szczytowych – odpowiednio w ciągu 3 godzin po podaniu dożylnym i 8 godzin po podaniu doustnym.⁷

Całkowity klirens kwasu ibandronowego jest stosunkowo niski, osiągając średnie wartości w zakresie 84-160 ml/min. Klirens nerkowy (około 60 ml/min u zdrowych kobiet po menopauzie) stanowi 50-60% klirensu całkowitego i wykazuje zależność od klirensu kreatyniny. Różnica między pozornym klirensem całkowitym a nerkowym jest prawdopodobnie związana z wychwytem leku przez układ kostny.⁸

Co ważne, sposób wydalania kwasu ibandronowego nie obejmuje żadnego ze znanych kwasowych lub zasadowych systemów transportowych, uczestniczących w eliminacji innych leków. Dodatkowo kwas ibandronowy nie wykazuje działania hamującego na większość wątrobowych izoenzymów P-450 u ludzi, a także nie indukuje wątrobowego układu cytochromu P-450 u szczurów.⁹

Farmakokinetyka w wybranych sytuacjach klinicznych

Różnice płciowe

Biodostępność i ogólny profil farmakokinetyczny kwasu ibandronowego są porównywalne u mężczyzn i kobiet, nie obserwuje się istotnych różnic związanych z płcią.¹⁰

Różnice rasowe

Nie wykazano istotnych klinicznie różnic w odpowiedzi na kwas ibandronowy pomiędzy populacjami rasy azjatyckiej i kaukaskiej. Dane dotyczące pacjentów rasy czarnej są bardzo ograniczone, co utrudnia formułowanie jednoznacznych wniosków w tym zakresie.¹¹

Pacjenci z zaburzeniem czynności nerek

Klirens nerkowy kwasu ibandronowego wykazuje liniową zależność od klirensu kreatyniny u pacjentów z różnym stopniem zaburzenia czynności nerek. U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny równy lub większy niż 30 ml/min) nie ma konieczności modyfikacji dawkowania, co zostało potwierdzone w badaniu BM16549, w którym większość pacjentów charakteryzowała się zaburzeniem czynności nerek o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego.¹²

U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min), które otrzymywały doustnie 10 mg kwasu ibandronowego przez 21 dni, stwierdzono 2-3-krotny wzrost stężenia leku w osoczu w porównaniu z osobami z prawidłową funkcją nerek. Całkowity klirens kwasu ibandronowego u tych pacjentów wynosił 44 ml/min. Po dożylnym podaniu 0,5 mg kwasu ibandronowego u chorych z ciężką niewydolnością nerek obserwowano zmniejszenie klirensu całkowitego, nerkowego i pozanerkowego odpowiednio o 67%, 77% i 50%, jednak nie stwierdzono zmniejszenia tolerancji leku związanej ze zwiększoną ekspozycją na substancję czynną.¹³

Z uwagi na ograniczoną ilość danych klinicznych, nie zaleca się stosowania kwasu ibandronowego u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. Farmakokinetyka kwasu ibandronowego nie była oceniana u osób w schyłkowym stadium chorób nerek, leczonych inaczej niż hemodializą. W związku z brakiem danych dotyczących farmakokinetyki leku w tej grupie pacjentów, nie zaleca się stosowania kwasu ibandronowego u tych chorych.¹⁴

Pacjenci z zaburzeniem czynności wątroby

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki kwasu ibandronowego u chorych z zaburzeniem czynności wątroby. Wątroba nie pełni istotnej roli w eliminacji kwasu ibandronowego, który nie podlega procesom metabolicznym, a jest wydalany przez nerki oraz podlega wychwytowi przez tkankę kostną. Z tego względu nie jest konieczna modyfikacja dawkowania kwasu ibandronowego u pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby.¹⁵

Osoby w podeszłym wieku

W analizach wieloczynnikowych wiek nie został zidentyfikowany jako niezależny czynnik wpływający na parametry farmakokinetyczne kwasu ibandronowego. Czynnik wieku należy uwzględniać jedynie w kontekście postępującego z wiekiem pogorszenia funkcji nerek, co może wpływać na farmakokinetykę leku.¹⁶

Dzieci i młodzież

Brak jest danych dotyczących farmakokinetyki produktu leczniczego Ibandronic Acid Aurovitas w populacji pediatrycznej.¹⁷