Właściwości farmakokinetyczne leku Fluorouracil medac

Fluorouracil medac zawiera jako substancję czynną fluorouracyl w stężeniu 50 mg/ml, dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań w fiolkach o pojemności 10 ml (500 mg), 20 ml (1000 mg) lub 100 ml (5000 mg). Jest to klarowny, bezbarwny lub prawie bezbarwny roztwór.¹

Dystrybucja w organizmie

Po podaniu dożylnym fluorouracyl ulega szybkiej dystrybucji do wszystkich tkanek organizmu. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki tego leku jest jego eliminacja z krwi krążącej w czasie około 3 godzin. Fluorouracyl po konwersji do odpowiedniego nukleotydu jest wychwytywany preferencyjnie przez komórki o wysokim wskaźniku podziałów, szczególnie przez komórki nowotworowe. Ważną cechą dystrybucji leku jest jego zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg.²

Metabolizm

Szlak metaboliczny fluorouracylu obejmuje kilka etapów. Pierwszym i kluczowym etapem jest katabolizm przez enzym dehydrogenazę dihydropirymidynową (DPD), który przekształca fluorouracyl do znacznie mniej toksycznego metabolitu – dihydro-5-fluorouracylu (FUH2). W kolejnym etapie zachodzi rozszczepianie pierścienia pirymidynowego przez dihydropirymidynazę, co prowadzi do powstania kwasu 5-fluoroureidopropionowego (FUPA).³

W ostatnim etapie metabolizmu β-ureido-propionaza rozszczepia FUPA, prowadząc do powstania końcowego metabolitu – α-fluoro-β-alaniny (FBAL), który następnie zostaje wydalony z moczem. Należy podkreślić, że aktywność enzymu DPD stanowi czynnik ograniczający szybkość całego procesu metabolizmu fluorouracylu. Z klinicznego punktu widzenia istotny jest fakt, że niedobór DPD może prowadzić do znacznego zwiększenia toksyczności 5-fluorouracylu, co stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania leku.⁴

Eliminacja

Fluorouracyl medac charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania w osoczu, wynoszącym około 16 minut po podaniu dożylnym. Parametr ten jest zależny od wielkości zastosowanej dawki. Eliminacja leku odbywa się dwoma głównymi drogami:⁵

• Wydalanie nerkowe – po dożylnym podaniu pojedynczej dawki, około 15% podanego fluorouracylu jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 6 godzin. Warto zauważyć, że ponad 90% tej ilości zostaje wydalone już w pierwszej godzinie po podaniu.⁶
• Metabolizm wątrobowy – pozostała część fluorouracylu (około 85%) podlega metabolizmowi głównie w wątrobie, gdzie jest przekształcana do uracylu.⁷

Czynniki wpływające na farmakokinetykę

Kluczowym czynnikiem determinującym metabolizm i w konsekwencji profil bezpieczeństwa fluorouracylu jest aktywność enzymu dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD). Pacjenci z niedoborem tego enzymu są narażeni na znacznie zwiększone ryzyko toksyczności leku, co wynika z zaburzonego metabolizmu i wydłużonego czasu eliminacji substancji czynnej z organizmu.⁸