Przedawkowanie
Fervex bez cukru (500 mg + 200 mg + 25 mg)/sasz.

Przedawkowanie preparatu Fervex D, zawierającego 500 mg paracetamolu, 200 mg kwasu askorbinowego oraz 25 mg maleinianu feniraminy na saszetkę, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Toksyczność feniraminy objawia się głównie drgawkami, zaburzeniami świadomości oraz śpiączką, szczególnie nasilonymi u dzieci. Największe ryzyko wynika jednak z przedawkowania paracetamolu, które u dorosłych przekraczających dawkę 10 g jednorazowo, a u dzieci powyżej 150 mg/kg masy ciała, może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby. Przebieg zatrucia paracetamolem jest dwufazowy: w pierwszej fazie (do kilkunastu godzin) występują nudności, wymioty, nadmierne pocenie, senność i osłabienie, które mogą ustąpić mimo postępującego uszkodzenia wątroby. W fazie późnej (24-48 godzin) pojawiają się objawy hepatotoksyczności, takie jak ból w nadbrzuszu, powrót nudności oraz żółtaczka. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aminotransferaz, dehydrogenazy mleczanowej, bilirubiny oraz obniżenie stężenia protrombiny.

Przedawkowanie leku Fervex D

Fervex D (500 mg paracetamolu + 200 mg kwasu askorbowego + 25 mg maleinianu feniraminy) w przypadku przedawkowania stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ryzyko zatrucia związane jest głównie z zawartością paracetamolu oraz feniraminy, które w nadmiernych dawkach mogą prowadzić do ciężkich powikłań ogólnoustrojowych.1

Objawy przedawkowania związane z feniraminą

Przedawkowanie składnika przeciwhistaminowego (maleinianu feniraminy) może prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie w populacji pediatrycznej. Charakterystyczne objawy toksyczności wynikające z przedawkowania feniraminy obejmują:2

  • Drgawki – występujące ze szczególnym nasileniem u dzieci
  • Zaburzenia świadomości – od dezorientacji do znacznego ograniczenia przytomności
  • Śpiączka – w najcięższych przypadkach

Objawy przedawkowania związane z paracetamolem

Toksyczność paracetamolu stanowi najpoważniejsze zagrożenie przy przedawkowaniu preparatu Fervex D. Szczególnie narażone grupy to osoby w podeszłym wieku oraz małe dzieci. Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, a w konsekwencji do zgonu.3

Przebieg zatrucia paracetamolem charakteryzuje się dwufazowością. W początkowej fazie (pierwszych kilkanaście godzin) występują objawy niespecyficzne, takie jak:4

  • Nudności
  • Wymioty
  • Nadmierne pocenie
  • Senność
  • Ogólne osłabienie

Charakterystyczną cechą zatrucia paracetamolem jest ustąpienie wyżej wymienionych objawów następnego dnia, pomimo postępującego procesu uszkodzenia wątroby. W drugiej fazie zatrucia (po 24-48 godzinach) pojawiają się objawy wskazujące na hepatotoksyczność:5

  • Rozpieranie w nadbrzuszu
  • Powrót nudności
  • Żółtaczka

Dawki toksyczne paracetamolu

Dawki paracetamolu, które mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby to:6

  • Dorośli: ponad 10 gramów paracetamolu jednorazowo
  • Dzieci: 150 mg/kg masy ciała w dawce jednorazowej

Przyjęcie takich dawek może spowodować całkowitą i nieodwracalną martwicę komórek wątrobowych prowadzącą do:7

  • Niewydolności wątroby
  • Kwasicy metabolicznej
  • Encefalopatii
  • Śpiączki
  • Zgonu

Zmiany w badaniach laboratoryjnych

W badaniach laboratoryjnych u pacjentów z przedawkowaniem paracetamolu obserwuje się:8

  • Zwiększenie aktywności aminotransferaz
  • Zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej
  • Zwiększone stężenie bilirubiny
  • Zmniejszenie stężenia protrombiny

Powyższe zmiany mogą wystąpić w okresie od 12 do 48 godzin po zażyciu paracetamolu.9

Postępowanie przy przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania preparatu Fervex D, szczególnie w odniesieniu do zawartego w nim paracetamolu, należy podjąć następujące działania:10

  1. Prowokacja wymiotów – jeżeli od zażycia nie upłynęła więcej niż godzina, a dawka paracetamolu wynosiła 5 g lub więcej
  2. Podanie węgla aktywowanego – doustnie w dawce 60-100 g, najlepiej rozmieszanego z wodą11
  3. Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi – kluczowy parametr do oceny ciężkości zatrucia i planowania dalszego postępowania12

Jeżeli oznaczenie stężenia paracetamolu nie jest możliwe, a prawdopodobna dawka była duża, należy wdrożyć intensywne leczenie odtrutkami:13

  1. Podanie 2,5 g metioniny
  2. Kontynuacja leczenia w warunkach szpitalnych z użyciem N-acetylocysteiny i/lub metioniny

Antidota są najskuteczniejsze w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, ale mogą być również skuteczne po upływie 24 godzin.14

Należy podkreślić, że leczenie zatrucia paracetamolem musi odbywać się w warunkach szpitalnych, na oddziale intensywnej terapii, pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego.15

Tabela objawów przedawkowania

Składnik leku Objawy przedawkowania Opis Dawka toksyczna
Maleinian feniraminy (25 mg/saszetkę) Drgawki Nasilone szczególnie u dzieci Nie określono dokładnej dawki toksycznej
Zaburzenia świadomości Od lekkiej dezorientacji do głębokich zaburzeń
Śpiączka W najcięższych przypadkach zatrucia
Paracetamol (500 mg/saszetkę) Faza wczesna (pierwsze kilkanaście godzin)
Nudności i wymioty Nasilone, mogą przejściowo ustąpić po 24h Dorośli: > 10 g jednorazowo
Dzieci: > 150 mg/kg m.c. jednorazowo
Nadmierne pocenie Widoczne klinicznie
Senność Różnego stopnia
Ogólne osłabienie Znaczne pogorszenie stanu ogólnego
Faza późna (24-48h)
Rozpieranie w nadbrzuszu Związane z uszkodzeniem wątroby
Powrót nudności Po przejściowym ustąpieniu objawów
Żółtaczka Widoczna klinicznie, potwierdzająca hepatotoksyczność

Przedawkowanie leku Fervex D stanowi poważne zagrożenie zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Główne zagrożenie wynika z uszkodzenia wątroby spowodowanego toksycznym działaniem paracetamolu. Kluczowym elementem postępowania jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia odtruwającego, najlepiej w ciągu pierwszych godzin od zażycia leku.16

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl