Przedawkowanie
Fervex bez cukru (500 mg + 200 mg + 25 mg)/sasz.
Przedawkowanie preparatu Fervex D, zawierającego 500 mg paracetamolu, 200 mg kwasu askorbinowego oraz 25 mg maleinianu feniraminy na saszetkę, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Toksyczność feniraminy objawia się głównie drgawkami, zaburzeniami świadomości oraz śpiączką, szczególnie nasilonymi u dzieci. Największe ryzyko wynika jednak z przedawkowania paracetamolu, które u dorosłych przekraczających dawkę 10 g jednorazowo, a u dzieci powyżej 150 mg/kg masy ciała, może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby. Przebieg zatrucia paracetamolem jest dwufazowy: w pierwszej fazie (do kilkunastu godzin) występują nudności, wymioty, nadmierne pocenie, senność i osłabienie, które mogą ustąpić mimo postępującego uszkodzenia wątroby. W fazie późnej (24-48 godzin) pojawiają się objawy hepatotoksyczności, takie jak ból w nadbrzuszu, powrót nudności oraz żółtaczka. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aminotransferaz, dehydrogenazy mleczanowej, bilirubiny oraz obniżenie stężenia protrombiny.
Przedawkowanie leku Fervex D
Fervex D (500 mg paracetamolu + 200 mg kwasu askorbowego + 25 mg maleinianu feniraminy) w przypadku przedawkowania stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ryzyko zatrucia związane jest głównie z zawartością paracetamolu oraz feniraminy, które w nadmiernych dawkach mogą prowadzić do ciężkich powikłań ogólnoustrojowych.1
Objawy przedawkowania związane z feniraminą
Przedawkowanie składnika przeciwhistaminowego (maleinianu feniraminy) może prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie w populacji pediatrycznej. Charakterystyczne objawy toksyczności wynikające z przedawkowania feniraminy obejmują:2
- Drgawki – występujące ze szczególnym nasileniem u dzieci
- Zaburzenia świadomości – od dezorientacji do znacznego ograniczenia przytomności
- Śpiączka – w najcięższych przypadkach
Objawy przedawkowania związane z paracetamolem
Toksyczność paracetamolu stanowi najpoważniejsze zagrożenie przy przedawkowaniu preparatu Fervex D. Szczególnie narażone grupy to osoby w podeszłym wieku oraz małe dzieci. Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, a w konsekwencji do zgonu.3
Przebieg zatrucia paracetamolem charakteryzuje się dwufazowością. W początkowej fazie (pierwszych kilkanaście godzin) występują objawy niespecyficzne, takie jak:4
- Nudności
- Wymioty
- Nadmierne pocenie
- Senność
- Ogólne osłabienie
Charakterystyczną cechą zatrucia paracetamolem jest ustąpienie wyżej wymienionych objawów następnego dnia, pomimo postępującego procesu uszkodzenia wątroby. W drugiej fazie zatrucia (po 24-48 godzinach) pojawiają się objawy wskazujące na hepatotoksyczność:5
- Rozpieranie w nadbrzuszu
- Powrót nudności
- Żółtaczka
Dawki toksyczne paracetamolu
Dawki paracetamolu, które mogą prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby to:6
- Dorośli: ponad 10 gramów paracetamolu jednorazowo
- Dzieci: 150 mg/kg masy ciała w dawce jednorazowej
Przyjęcie takich dawek może spowodować całkowitą i nieodwracalną martwicę komórek wątrobowych prowadzącą do:7
- Niewydolności wątroby
- Kwasicy metabolicznej
- Encefalopatii
- Śpiączki
- Zgonu
Zmiany w badaniach laboratoryjnych
W badaniach laboratoryjnych u pacjentów z przedawkowaniem paracetamolu obserwuje się:8
- Zwiększenie aktywności aminotransferaz
- Zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej
- Zwiększone stężenie bilirubiny
- Zmniejszenie stężenia protrombiny
Powyższe zmiany mogą wystąpić w okresie od 12 do 48 godzin po zażyciu paracetamolu.9
Postępowanie przy przedawkowaniu
W przypadku przedawkowania preparatu Fervex D, szczególnie w odniesieniu do zawartego w nim paracetamolu, należy podjąć następujące działania:10
- Prowokacja wymiotów – jeżeli od zażycia nie upłynęła więcej niż godzina, a dawka paracetamolu wynosiła 5 g lub więcej
- Podanie węgla aktywowanego – doustnie w dawce 60-100 g, najlepiej rozmieszanego z wodą11
- Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi – kluczowy parametr do oceny ciężkości zatrucia i planowania dalszego postępowania12
Jeżeli oznaczenie stężenia paracetamolu nie jest możliwe, a prawdopodobna dawka była duża, należy wdrożyć intensywne leczenie odtrutkami:13
- Podanie 2,5 g metioniny
- Kontynuacja leczenia w warunkach szpitalnych z użyciem N-acetylocysteiny i/lub metioniny
Antidota są najskuteczniejsze w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, ale mogą być również skuteczne po upływie 24 godzin.14
Należy podkreślić, że leczenie zatrucia paracetamolem musi odbywać się w warunkach szpitalnych, na oddziale intensywnej terapii, pod nadzorem wykwalifikowanego personelu medycznego.15
Tabela objawów przedawkowania
| Składnik leku | Objawy przedawkowania | Opis | Dawka toksyczna |
|---|---|---|---|
| Maleinian feniraminy (25 mg/saszetkę) | Drgawki | Nasilone szczególnie u dzieci | Nie określono dokładnej dawki toksycznej |
| Zaburzenia świadomości | Od lekkiej dezorientacji do głębokich zaburzeń | ||
| Śpiączka | W najcięższych przypadkach zatrucia | ||
| Paracetamol (500 mg/saszetkę) | Faza wczesna (pierwsze kilkanaście godzin) | ||
| Nudności i wymioty | Nasilone, mogą przejściowo ustąpić po 24h | Dorośli: > 10 g jednorazowo Dzieci: > 150 mg/kg m.c. jednorazowo |
|
| Nadmierne pocenie | Widoczne klinicznie | ||
| Senność | Różnego stopnia | ||
| Ogólne osłabienie | Znaczne pogorszenie stanu ogólnego | ||
| Faza późna (24-48h) | |||
| Rozpieranie w nadbrzuszu | Związane z uszkodzeniem wątroby | ||
| Powrót nudności | Po przejściowym ustąpieniu objawów | ||
| Żółtaczka | Widoczna klinicznie, potwierdzająca hepatotoksyczność | ||
Przedawkowanie leku Fervex D stanowi poważne zagrożenie zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Główne zagrożenie wynika z uszkodzenia wątroby spowodowanego toksycznym działaniem paracetamolu. Kluczowym elementem postępowania jest szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia odtruwającego, najlepiej w ciągu pierwszych godzin od zażycia leku.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania