Wpływ leku ketoprofen (Fastum) na płodność, ciążę i laktację

Ketoprofen w postaci żelu do stosowania miejscowego (Fastum, 25 mg/g) wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w ciąży lub karmiących piersią. Jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), nawet w formie miejscowej, może wykazywać pewne działanie ogólnoustrojowe, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa stosowania w tych grupach pacjentek. Personel medyczny powinien przekazać pacjentkom szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń i zaleceń podczas konsultacji.¹

Stosowanie w ciąży

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania ketoprofenu w żelu podczas ciąży są ograniczone. Choć badania na zwierzętach nie wykazały ryzyka teratogennego, należy podkreślić, że nie przeprowadzono odpowiednio licznych i dobrze kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych.²

Brak jest jednoznacznych danych klinicznych dotyczących stosowania miejscowego preparatu Fastum w okresie ciąży. Mimo że ekspozycja ogólnoustrojowa po aplikacji miejscowej jest mniejsza niż po podaniu doustnym, nie można jednoznacznie wykluczyć potencjalnego szkodliwego wpływu na zarodek lub płód.³

Zalecenia według trymestrów ciąży

Pierwszy i drugi trymestr ciąży: Stosowanie produktu Fastum w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie jest zalecane. Lek można zastosować wyłącznie w sytuacjach, gdy jest to bezwzględnie konieczne. W takich przypadkach lekarz powinien zalecić pacjentce stosowanie możliwie najmniejszej dawki przez jak najkrótszy okres leczenia, aby zminimalizować potencjalne ryzyko.⁴

Trzeci trymestr ciąży: Stosowanie ketoprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane. Ketoprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, nawet w postaci do stosowania miejscowego, może wywierać niekorzystny wpływ na układ krążenia, nerki i płuca płodu. Szczególnie istotnym zagrożeniem jest możliwość przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego.⁵

Dodatkowo, pod koniec ciąży stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia zarówno u matki, jak i u noworodka, a także opóźniać poród.⁶

Stosowanie podczas karmienia piersią

Informacja dla lekarza dotycząca stosowania ketoprofenu w formie żelu podczas laktacji jest jednoznaczna: nie zaleca się stosowania produktu Fastum u kobiet karmiących piersią.⁷ Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności wyboru pomiędzy kontynuacją karmienia piersią a leczeniem ketoprofenem w postaci żelu.

Informacje praktyczne dla lekarzy

Podczas konsultacji z pacjentką w ciąży lub karmiącą piersią, lekarz powinien:

• Dokładnie wyjaśnić mechanizm działania ketoprofenu i potencjalne ryzyko związane z jego stosowaniem
• Podkreślić bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku w III trymestrze ciąży
• W przypadku konieczności zastosowania leku w I lub II trymestrze – zalecić minimalną skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas
• Poinformować o alternatywnych metodach leczenia, szczególnie u kobiet karmiących piersią
• Omówić objawy mogące świadczyć o wystąpieniu działań niepożądanych zarówno u matki, jak i płodu

Należy podkreślić, że miejscowa aplikacja ketoprofenu w postaci żelu powoduje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż preparaty doustne, jednak nie eliminuje całkowicie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.⁸