Właściwości farmakokinetyczne
Dexamytrex (5 mg + 0,3 mg)/g

Właściwości farmakokinetyczne leku Dexamytrex

Dexamytrex jest produktem leczniczym w postaci maści do oczu, zawierającym w swoim składzie dwie substancje czynne: gentamycynę w postaci siarczanu (5 mg/g) oraz deksametazon (0,3 mg/g). Właściwości farmakokinetyczne obu składników różnią się od siebie, co jest uwarunkowane ich odmienną budową chemiczną oraz mechanizmem działania.¹

Właściwości farmakokinetyczne gentamycyny

Gentamycyna podana miejscowo do oka wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny w leczeniu zakażeń powierzchniowych struktur oka. Po aplikacji maści Dexamytrex gentamycyna osiąga stężenia bakteriobójcze w kluczowych strukturach przedniego odcinka oka:²

• Film łzowy – pierwsza struktura, z którą kontaktuje się lek po podaniu
• Spojówka – błona śluzowa wyściełająca wewnętrzną powierzchnię powiek i przednią część twardówki
• Rogówka – przezroczysta struktura w przedniej części oka

Stężenie terapeutyczne gentamycyny jest również osiągane w cieczy wodnistej przy częstym podawaniu do chorego oka, co zapewnia skuteczność przeciwbakteryjną również w głębszych strukturach przedniego odcinka oka.³

Istotną cechą farmakokinetyczną gentamycyny podawanej miejscowo do oka jest brak wykrywalnego wchłaniania ogólnoustrojowego. Oznacza to, że po zastosowaniu maści Dexamytrex nie należy spodziewać się mierzalnych stężeń gentamycyny w krążeniu ogólnym, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych związanych z ekspozycją ogólnoustrojową.⁴

Właściwości farmakokinetyczne deksametazonu

Deksametazon, będący silnym kortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym, wykazuje bardziej złożoną farmakokinetykę po podaniu miejscowym do oka. Na wchłanianie i dystrybucję deksametazonu w strukturach oka wpływają przede wszystkim dwa kluczowe czynniki:⁵

• Stan nabłonka rogówki – integralność nabłonka wpływa na przepuszczalność dla substancji czynnej
• Występowanie stanu zapalnego – procesy zapalne modyfikują przenikanie deksametazonu do tkanek oka

Badania farmakokinetyczne deksametazonu w modelach zwierzęcych

Badania farmakokinetyczne z zastosowaniem znakowanego radioaktywnie deksametazonu (14C) przeprowadzone na królikach dostarczyły istotnych danych dotyczących jego wchłaniania w różnych warunkach patofizjologicznych oka.⁶

Wyniki badań farmakokinetycznych deksametazonu można usystematyzować w zależności od stanu fizjologicznego oka:

W przypadku oka w stanie fizjologicznym (niepodrażnionego, z nienaruszonym nabłonkiem) wchłanianie deksametazonu jest minimalne, poniżej granicy oznaczalności wynoszącej 1 ng.⁷

W oku z obecnym stanem zapalnym, ale nienaruszonym nabłonkiem rogówki, deksametazon osiąga maksymalne stężenie 31 μg/g w rogówce już po 5 minutach od podania, a w cieczy wodnistej stężenie 1,5 μg/g po 60 minutach.⁸

Najbardziej intensywne wchłanianie deksametazonu obserwuje się w przypadku zniszczenia nabłonka rogówki w wyniku podrażnienia oka. W takich warunkach maksymalne stężenie deksametazonu w rogówce wynosi aż 107 μg/g i jest osiągane bardzo szybko – już po 3 minutach od podania. W cieczy wodnistej maksymalne stężenie 7 μg/g jest osiągane po 30 minutach.⁹

Dystrybucja deksametazonu w strukturach oka

Po podaniu miejscowym deksametazon wykazuje zróżnicowaną dystrybucję w poszczególnych strukturach oka. Najwyższe stężenia osiąga w przednim odcinku oka, w następujących strukturach:¹⁰

• Rogówka – przezroczysta część przedniej ściany gałki ocznej
• Tęczówka – kolorowa, okrągła struktura otaczająca źrenicę
• Ciecz wodnista – płyn wypełniający przednią i tylną komorę oka
• Spojówka – błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną powierzchnię powiek i przednią część twardówki
• Przednia część twardówki – zewnętrzna, biała warstwa oka
• Ciało rzęskowe – struktura produkująca ciecz wodnistą

W tylnym odcinku oka (siatkówka, naczyniówka, nerw wzrokowy) oraz w ciele szklistym deksametazon osiąga jedynie niewielkie stężenia, co ogranicza jego działanie terapeutyczne w tych strukturach.¹¹