Właściwości farmakodynamiczne
Desloratadine Sopharma 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne desloratadyny

Desloratadyna należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego (kod ATC: R06AX27). Jest to długo działający antagonista histaminy pozbawiony działania uspokajającego, wykazujący selektywną antagonistyczną aktywność w stosunku do obwodowych receptorów H1.¹

Mechanizm działania

Po podaniu doustnym desloratadyna selektywnie hamuje obwodowe receptory histaminowe H1, nie przenikając do ośrodkowego układu nerwowego. Ta szczególna właściwość jest kluczowa dla profilu bezpieczeństwa leku.²

Badania in vitro potwierdziły przeciwalergiczne właściwości desloratadyny, które obejmują:

• Hamowanie uwalniania z ludzkich komórek tucznych i bazofilów cytokin indukujących reakcję zapalną, takich jak IL-4, IL-6, IL-8 i IL-13 – cytokiny te odpowiadają za rozwój i podtrzymywanie reakcji zapalnej w przebiegu alergii³
• Hamowanie ekspresji białka adhezyjnego P-selektyny na powierzchni komórek śródbłonka – białko to odgrywa istotną rolę w procesie migracji komórek zapalnych do tkanek⁴

Należy jednak zaznaczyć, że kliniczne znaczenie powyższych obserwacji z badań in vitro nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.⁵

Działanie farmakodynamiczne

Istotną cechą desloratadyny jest to, że nie przenika ona łatwo do ośrodkowego układu nerwowego. Ta właściwość przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa, szczególnie w aspekcie braku działania sedatywnego. W kontrolowanych badaniach klinicznych po podaniu zalecanej dawki 5 mg na dobę częstość występowania senności nie różniła się istotnie w porównaniu z grupą placebo.⁶

Przeprowadzone badania kliniczne potwierdziły, że desloratadyna:

• W dawce 7,5 mg raz na dobę nie wpływa na aktywność psychoruchową⁷
• W dawce 5 mg (pojedyncza dawka) nie wpływa na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na nasilenie subiektywnie odczuwanej senności ani na wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem – co wskazuje na brak istotnego wpływu na złożone czynności psychomotoryczne⁸

Szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia są obserwacje dotyczące interakcji z alkoholem. W badaniach farmakologicznych wykazano, że jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem:

• Nie nasila szkodliwego działania alkoholu⁹
• Nie zwiększa senności¹⁰
• Nie wpływa istotnie na wyniki testów aktywności psychoruchowej w porównaniu z grupą otrzymującą placebo – niezależnie od tego, czy lek był podawany z alkoholem, czy bez alkoholu¹¹

Bezpieczeństwo kardiologiczne

Przeprowadzone badania kliniczne potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego desloratadyny:

• W badaniu z zastosowaniem wielokrotnej dawki do 20 mg desloratadyny na dobę (czterokrotność dawki terapeutycznej) przez 14 dni nie obserwowano istotnego statystycznie ani klinicznie wpływu na układ sercowo-naczyniowy¹²
• W badaniu farmakologicznym przy podawaniu desloratadyny w dawce 45 mg na dobę (dziewięciokrotność dawki leczniczej) przez 10 dni nie zaobserwowano wydłużenia odstępu QTc, co potwierdza bezpieczeństwo leku w aspekcie potencjalnych zaburzeń rytmu serca¹³

Warto również podkreślić, że w badaniach interakcji po wielokrotnym podaniu ketokonazolu i erytromycyny nie obserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu, co jest istotną informacją dotyczącą bezpieczeństwa u pacjentów stosujących jednocześnie te leki.¹⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Alergiczny nieżyt nosa

W badaniach klinicznych u pacjentów z alergicznym nieżytem nosa desloratadyna wykazała skuteczne działanie w łagodzeniu następujących objawów:

• Objawy nosowe: kichanie, wydzielina z nosa, świąd nosa¹⁵
• Objawy oczne: świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu¹⁶
• Inne objawy: świąd podniebienia¹⁷

Istotną cechą desloratadyny jest utrzymywanie się efektu terapeutycznego przez 24 godziny, co umożliwia stosowanie leku w wygodnym schemacie dawkowania raz na dobę.¹⁸

W kontekście klasyfikacji alergicznego nieżytu nosa, oprócz standardowego podziału na sezonowy i całoroczny, wprowadzono podział w zależności od czasu trwania objawów na:

• Okresowy alergiczny nieżyt nosa – gdy objawy występują przez mniej niż cztery dni w tygodniu lub krócej niż przez cztery tygodnie¹⁹
• Przewlekły alergiczny nieżyt nosa – gdy objawy występują przez cztery lub więcej dni w tygodniu i dłużej niż przez cztery tygodnie²⁰

Desloratadyna wykazała szczególną skuteczność w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego nieżytu nosa, co udokumentowano przy użyciu kwestionariusza oceniającego jakość życia pacjentów z zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę zaobserwowano w zakresie problemów praktycznych i codziennych czynności ograniczanych przez objawy choroby, co przekłada się na znaczącą poprawę funkcjonowania pacjentów w życiu codziennym.²¹

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna stanowi w badaniach klinicznych model chorób pokrzywkowych ze względu na:

• Podobny patomechanizm niezależnie od etiologii²²
• Możliwość łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej przewlekle chorych pacjentów²³

Uwzględniając fakt, że uwalnianie histaminy jest kluczowym czynnikiem patogenetycznym we wszystkich chorobach pokrzywkowych, można oczekiwać, że desloratadyna będzie skuteczna w łagodzeniu objawów również innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, co jest zgodne z klinicznymi zaleceniami.²⁴

Skuteczność desloratadyny w leczeniu przewlekłej pokrzywki idiopatycznej została potwierdzona w dwóch sześciotygodniowych badaniach klinicznych z zastosowaniem placebo w grupie kontrolnej, w których wykazano, że desloratadyna:

• Skutecznie łagodzi świąd²⁵
• Zmniejsza rozmiar i liczbę zmian pokrzywkowych²⁶

Co istotne, działanie terapeutyczne leku utrzymywało się przez pełne 24 godziny, czyli do podania kolejnej dawki, co potwierdza skuteczność schematu dawkowania raz na dobę.²⁷

Należy zaznaczyć, że podobnie jak w przypadku innych badań leków przeciwhistaminowych u pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, z badań wykluczono niewielką grupę pacjentów, którzy nie reagują na leczenie przeciwhistaminowe.²⁸

Analiza wyników badań klinicznych wykazała znaczącą skuteczność desloratadyny w porównaniu z placebo:

• Poprawę o ponad 50% w odniesieniu do występującego świądu obserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu z jedynie 19% pacjentów otrzymujących placebo²⁹
• Leczenie desloratadyną istotnie zmniejszyło wpływ choroby na sen i funkcjonowanie w ciągu dnia, oceniane w czteropunktowej skali³⁰

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W odniesieniu do populacji pediatrycznej należy podkreślić, że skuteczność desloratadyny w postaci tabletek nie została wyraźnie wykazana w badaniach z udziałem młodzieży w wieku od 12 do 17 lat. Ta informacja jest szczególnie istotna przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych w tej grupie wiekowej.³¹