Interakcje leku
Coxydyna 90 mg
Etorykoksyb, substancja czynna preparatu Coxydyna, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, które mają istotne znaczenie kliniczne. Podawanie etorykoksybu w dawce 120 mg/dobę u pacjentów stosujących doustne leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, powoduje wzrost INR o około 13%, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Etorykoksyb w dawce 120 mg nie wpływa na działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg/dobę), jednak zwiększa ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych. W przypadku jednoczesnego stosowania z metotreksatem w dawce 120 mg obserwowano wzrost stężenia metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejszenie jego klirensu nerkowego o 13%, co wymaga monitorowania toksyczności. Ponadto, etorykoksyb zwiększa AUC etynyloestradiolu o 37-60% w dawkach 60-120 mg, co może podnosić ryzyko działań niepożądanych doustnych leków antykoncepcyjnych i hormonalnej terapii zastępczej (wzrost stężenia estronu o 41%, ekwiliny o 76% i 17-β-estradiolu o 22%).
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Interakcje farmakokinetyczne
- Wpływ etorykoksybu na parametry farmakokinetyczne innych leków
- Wpływ etorykoksybu na leki metabolizowane z udziałem sulfotransferaz
- Wpływ etorykoksybu na leki metabolizowane z udziałem izoenzymów CYP
- Wpływ innych leków na farmakokinetykę etorykoksybu
- Interakcje etorykoksybu z alkoholem
- Tabela interakcji etorykoksybu z wybranymi lekami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Etorykoksyb (substancja czynna preparatu Coxydyna) może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma lekami poprzez mechanizmy farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę wszystkich istotnych interakcji lekowych. 1
Interakcje farmakodynamiczne
Doustne leki przeciwzakrzepowe: U pacjentów długotrwale przyjmujących warfarynę, podawanie etorykoksybu w dawce 120 mg na dobę wiązało się z istotnym zwiększeniem (o około 13%) międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR) czasu protrombinowego. Z tego powodu konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów krzepnięcia u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe, szczególnie w początkowym okresie leczenia etorykoksybem lub po modyfikacji jego dawki. 2
Leki moczopędne, inhibitory ACE i antagoniści receptora angiotensyny II: NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać efekt terapeutyczny leków moczopędnych i innych leków przeciwnadciśnieniowych. U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek (szczególnie pacjentów odwodnionych oraz osób w podeszłym wieku) jednoczesne stosowanie inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II wraz z lekami hamującymi cyklooksygenazę może prowadzić do pogorszenia funkcji nerek, włącznie z możliwością wystąpienia ostrej niewydolności nerek. Zaburzenia te mają zwykle charakter odwracalny. Zaleca się ostrożność i odpowiednie nawodnienie pacjentów stosujących powyższą kombinację leków, a także rozważenie regularnego monitorowania funkcji nerek, szczególnie w początkowym okresie leczenia skojarzonego. 3
Kwas acetylosalicylowy: Etorykoksyb w dawce 120 mg raz na dobę w stanie równowagi stacjonarnej nie wpływa na działanie przeciwpłytkowe małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg raz na dobę). Lek może być stosowany równolegle z małymi dawkami kwasu acetylosalicylowego stosowanymi profilaktycznie w chorobach sercowo-naczyniowych. Należy jednak pamiętać, że takie połączenie zwiększa ryzyko wystąpienia owrzodzeń przewodu pokarmowego i innych powikłań w porównaniu do monoterapii etorykoksybem. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym w dawkach wyższych niż profilaktyczne w chorobach układu krążenia ani z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi. 4
Cyklosporyna i takrolimus: Pomimo braku bezpośrednich badań interakcji etorykoksybu z tymi lekami, wiadomo, że jednoczesne stosowanie cyklosporyny lub takrolimusu z NLPZ może nasilać nefrotoksyczne działanie cyklosporyny i takrolimusu. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania etorykoksybu z tymi lekami należy ściśle monitorować czynność nerek. 5
Interakcje farmakokinetyczne
Wpływ etorykoksybu na parametry farmakokinetyczne innych leków
Lit: Niesteroidowe leki przeciwzapalne, w tym etorykoksyb, zmniejszają wydalanie litu przez nerki, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu. Podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu z litem należy monitorować stężenie litu we krwi i dostosowywać jego dawkę zarówno w trakcie terapii skojarzonej, jak i po odstawieniu etorykoksybu. 6
Metotreksat: W badaniach klinicznych oceniano wpływ etorykoksybu w dawkach 60 mg, 90 mg oraz 120 mg, podawanego raz na dobę przez 7 dni, na farmakokinetykę metotreksatu (7,5-20 mg/tydzień) u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Etorykoksyb w dawkach 60 mg i 90 mg nie wpływał na stężenie metotreksatu w osoczu ani na jego klirens nerkowy. Natomiast etorykoksyb w dawce 120 mg w jednym badaniu nie wywierał wpływu na stężenie metotreksatu, podczas gdy w innym badaniu zwiększał stężenie metotreksatu w osoczu o 28% oraz zmniejszał klirens nerkowy metotreksatu o 13%. Pacjentów otrzymujących jednocześnie etorykoksyb i metotreksat należy monitorować pod kątem potencjalnej toksyczności metotreksatu. 7
Doustne leki antykoncepcyjne: Etorykoksyb w dawce 60 mg, stosowany jednocześnie z doustnym lekiem antykoncepcyjnym zawierającym 35 μg etynyloestradiolu (EE) i 0,5-1 mg noretyndronu przez 21 dni, zwiększał wartość AUC0-24h EE w stanie stacjonarnym o 37%. Natomiast etorykoksyb w dawce 120 mg stosowany z tym samym doustnym lekiem antykoncepcyjnym (jednocześnie lub w odstępie 12 godzin) powodował zwiększenie wartości AUC0-24h EE w stanie stacjonarnym o 50-60%. Przy doborze doustnego leku antykoncepcyjnego do stosowania z etorykoksybem należy uwzględnić to zwiększenie stężenia EE, które może podwyższać ryzyko działań niepożądanych związanych z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi (np. żylnych incydentów zakrzepowych u kobiet z grupy ryzyka). 8
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ): Podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu w dawce 120 mg oraz hormonalnej terapii zastępczej zawierającej skoniugowane estrogeny (np. PREMARIN w dawce 0,625 mg) przez 28 dni, obserwowano zwiększenie średniej wartości AUC0-24h w stanie stacjonarnym niesprzężonych estrogenów: estronu (o 41%), ekwiliny (o 76%) i 17-β-estradiolu (o 22%). Wpływ etorykoksybu w dawkach terapeutycznych (30 mg, 60 mg i 90 mg) na te parametry nie został zbadany, jednak należy zakładać, że jest on mniejszy niż w przypadku dawki 120 mg. Zwiększenie stężenia estrogenów powinno być brane pod uwagę przy doborze hormonalnej terapii zastępczej u pacjentek przyjmujących etorykoksyb, gdyż może się to wiązać z podwyższonym ryzykiem działań niepożądanych związanych z HTZ. 9
Prednizon i prednizolon: W przeprowadzonych badaniach interakcji nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu etorykoksybu na farmakokinetykę prednizonu ani prednizolonu. 10
Digoksyna: Etorykoksyb w dawce 120 mg, podawany raz na dobę przez 10 dni u zdrowych ochotników, nie wpływał w stanie stacjonarnym na wartość AUC0-24h digoksyny ani na jej wydalanie nerkowe. Obserwowano natomiast zwiększenie stężenia maksymalnego (Cmax) digoksyny o około 33%, co u większości pacjentów nie miało znaczenia klinicznego. Niemniej jednak, pacjenci ze zwiększonym ryzykiem toksyczności digoksyny powinni być ściśle monitorowani podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu i digoksyny. 11
Wpływ etorykoksybu na leki metabolizowane z udziałem sulfotransferaz
Etorykoksyb działa jako inhibitor ludzkiej sulfotransferazy, szczególnie izoformy SULT1E1, co może skutkować zwiększeniem stężenia etynyloestradiolu w surowicy. Ze względu na ograniczoną wiedzę na temat roli sulfotransferaz w metabolizmie leków, zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu z lekami metabolizowanymi głównie przy udziale sulfotransferaz (np. salbutamol doustny, minoksydyl). 12
Wpływ etorykoksybu na leki metabolizowane z udziałem izoenzymów CYP
Badania in vitro wskazują, że etorykoksyb nie hamuje izoenzymów cytochromu P450 (CYP) 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 oraz 3A4. Badanie z udziałem zdrowych ochotników, którym podawano etorykoksyb w dawce 120 mg raz na dobę, nie wykazało zmian w aktywności wątrobowego izoenzymu CYP3A4, co oceniano na podstawie testu oddechowego po podaniu erytromycyny. 13
Wpływ innych leków na farmakokinetykę etorykoksybu
Etorykoksyb jest metabolizowany głównie z udziałem enzymów cytochromu P450, przede wszystkim izoenzymu CYP3A4. Badania in vitro sugerują, że CYP2D6, CYP2C9, CYP1A2 i CYP2C19 również mogą katalizować procesy głównego szlaku metabolicznego etorykoksybu, jednak ich znaczenie in vivo nie zostało dokładnie określone. 14
Ketokonazol: Ketokonazol, silny inhibitor CYP3A4, podawany zdrowym ochotnikom w dawce 400 mg raz na dobę przez 11 dni, nie wpływał w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę pojedynczej dawki 60 mg etorykoksybu (zwiększenie AUC o 43%). 15
Worykonazol i mikonazol: Jednoczesne stosowanie worykonazolu (doustnie) lub mikonazolu (miejscowy żel doustny), silnych inhibitorów CYP3A4, z etorykoksybem powoduje niewielki wzrost ekspozycji na etorykoksyb, co według dostępnych danych naukowych nie ma znaczenia klinicznego. 16
Ryfampicyna: Jednoczesne stosowanie etorykoksybu z ryfampicyną, silnym induktorem enzymów cytochromu P450, prowadzi do zmniejszenia stężenia etorykoksybu w osoczu o 65%. W rezultacie może dojść do nawrotu objawów choroby. Pomimo to nie zaleca się zwiększania dawki etorykoksybu powyżej dawek zalecanych w poszczególnych wskazaniach, gdyż nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania wyższych dawek etorykoksybu w połączeniu z ryfampicyną. 17
Leki zobojętniające: Leki zobojętniające kwas solny nie wpływają w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę etorykoksybu. 18
Interakcje etorykoksybu z alkoholem
Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas leczenia etorykoksybem może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, w tym owrzodzeń i krwawień. Alkohol, podobnie jak etorykoksyb, może wykazywać działanie drażniące na błonę śluzową żołądka i jelit, co w połączeniu z hamowaniem syntezy prostaglandyn przez NLPZ potęguje ryzyko uszkodzenia przewodu pokarmowego. 19
Ponadto, zarówno etorykoksyb jak i alkohol mogą wpływać na czynność wątroby. Etorykoksyb, jako lek metabolizowany głównie w wątrobie z udziałem izoenzymu CYP3A4, w połączeniu z alkoholem, który również jest metabolizowany wątrobowo, może teoretycznie prowadzić do zwiększenia obciążenia metabolicznego wątroby. 20
Alkohol może również nasilać działanie hipotensyjne etorykoksybu poprzez swoje własne działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka epizodów niedociśnienia, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwnadciśnieniowe. 21
Tabela interakcji etorykoksybu z wybranymi lekami
| Lek/Grupa leków | Rodzaj interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Warfaryna i inne doustne leki przeciwzakrzepowe | Farmakodynamiczna | Zwiększenie wartości INR o około 13% | Wysoki | Ścisłe monitorowanie INR, szczególnie w pierwszych dniach terapii i po zmianie dawki etorykoksybu |
| Inhibitory ACE, sartany, leki moczopędne | Farmakodynamiczna | Osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego, zwiększone ryzyko niewydolności nerek | Wysoki | Monitorowanie ciśnienia tętniczego i funkcji nerek, zapewnienie odpowiedniego nawodnienia |
| Kwas acetylosalicylowy (małe dawki) | Farmakodynamiczna | Brak wpływu na działanie przeciwpłytkowe ASA, ale zwiększone ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych | Średni | Można stosować z małymi dawkami ASA, monitorować pod kątem działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego |
| Kwas acetylosalicylowy (duże dawki) i inne NLPZ | Farmakodynamiczna | Znacząco zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Cyklosporyna, takrolimus | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko nefrotoksyczności | Wysoki | Monitorowanie funkcji nerek |
| Lit | Farmakokinetyczna | Zmniejszone wydalanie litu przez nerki, zwiększenie stężenia litu w osoczu | Wysoki | Monitorowanie stężenia litu we krwi, dostosowanie dawki |
| Metotreksat | Farmakokinetyczna | Dawka 120 mg etorykoksybu może zwiększać stężenie metotreksatu o 28% i zmniejszać jego klirens nerkowy o 13% | Średni | Monitorowanie pod kątem toksyczności metotreksatu |
| Doustne leki antykoncepcyjne | Farmakokinetyczna | Zwiększenie AUC etynyloestradiolu o 37-60% (zależnie od dawki etorykoksybu) | Średni | Rozważyć indywidualne dostosowanie doustnej antykoncepcji, monitorować działania niepożądane |
| Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia niesprzężonych estrogenów (estron o 41%, ekwilina o 76%, 17-β-estradiol o 22%) | Średni | Uwzględnić zwiększenie stężenia estrogenów przy doborze HTZ |
| Digoksyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia maksymalnego digoksyny o około 33% | Niski do średniego | Monitorowanie pacjentów ze zwiększonym ryzykiem toksyczności digoksyny |
| Prednizon/prednizolon | Farmakokinetyczna | Brak klinicznie istotnego wpływu | Niski | Szczególne środki ostrożności nie są wymagane |
| Ryfampicyna | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie stężenia etorykoksybu w osoczu o 65% | Wysoki | Możliwy nawrót objawów choroby, nie zwiększać dawki etorykoksybu ponad zalecane |
| Ketokonazol, worykonazol, mikonazol | Farmakokinetyczna | Niewielki wzrost ekspozycji na etorykoksyb | Niski | Szczególne środki ostrożności nie są wymagane |
| Leki metabolizowane przez sulfotransferazy (np. salbutamol doustny, minoksydyl) | Farmakokinetyczna | Potencjalne zwiększenie stężenia tych leków | Niski do średniego | Zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu |
| Leki zobojętniające | Farmakokinetyczna | Brak klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę etorykoksybu | Niski | Można stosować jednocześnie |
| Alkohol | Farmakodynamiczna i farmakokinetyczna | Zwiększone ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, potencjalnie wyższe obciążenie wątroby, możliwe nasilenie działania hipotensyjnego | Średni do wysokiego | Ograniczyć spożycie alkoholu podczas leczenia etorykoksybem |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania