Właściwości farmakodynamiczne leku

Doksazosyna, substancja czynna produktu leczniczego Cardura, wykazuje złożone działanie farmakodynamiczne, które przekłada się na jej skuteczność terapeutyczną w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Właściwości te wynikają z selektywnego oddziaływania na określone receptory w organizmie, co prowadzi do korzystnych efektów klinicznych.¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania doksazosyny polega na selektywnym i kompetencyjnym blokowaniu postsynaptycznych alfa1-adrenoreceptorów. Ten mechanizm odpowiada za rozszerzenie naczyń krwionośnych, co stanowi podstawę działania przeciwnadciśnieniowego leku. W przypadku łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, działanie terapeutyczne wynika z blokowania receptorów alfa1-adrenergicznych zlokalizowanych w zrębie mięśniowym i torebce gruczołu krokowego oraz w szyjce pęcherza moczowego.²

Warto podkreślić, że doksazosyna skutecznie blokuje podtyp 1A adrenoreceptora alfa1, który stanowi ponad 70% ogółu podtypów występujących w gruczole krokowym. Ta selektywność działania wyjaśnia skuteczność leku u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego.³

Właściwości w leczeniu nadciśnienia tętniczego

Podanie doksazosyny pacjentom z nadciśnieniem tętniczym powoduje klinicznie istotne obniżenie ciśnienia tętniczego poprzez zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego. Charakterystyczną cechą farmakodynamiki leku jest jego długotrwałe działanie – po podaniu jednorazowej dawki dobowej efekt terapeutyczny utrzymuje się przez pełne 24 godziny. Rozpoczęcie leczenia wiąże się ze stopniowym obniżaniem ciśnienia tętniczego, przy czym maksymalne działanie produktu następuje po 2–6 godzinach od podania.⁴

Istotną cechą leku jest fakt, że u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wartość ciśnienia krwi podczas podawania doksazosyny jest podobna zarówno w pozycji stojącej, jak i leżącej. W przeciwieństwie do nieselektywnych leków blokujących alfa-adrenoreceptory, podczas długotrwałego leczenia produktem Cardura nie obserwuje się rozwoju tolerancji. W terapii podtrzymującej rzadko obserwowano zwiększenie aktywności reninowej osocza i tachykardię.⁵

Wpływ na profil lipidowy

Badania kliniczne wykazały, że doksazosyna wywiera korzystny wpływ na stężenie lipidów we krwi. Obserwuje się istotne obniżenie:

• całkowitego stężenia triglicerydów
• cholesterolu całkowitego
• frakcji LDL w osoczu

Dodatkowo, stwierdzono istotne zwiększenie stosunku cholesterolu HDL do cholesterolu całkowitego, wynoszące około 4% do 13% wartości pierwotnej.⁶

Ta właściwość daje doksazosynie przewagę nad lekami moczopędnymi i beta-adrenolitykami, które wywierają niekorzystny wpływ na parametry lipidowe. Dzięki korzystnemu oddziaływaniu zarówno na nadciśnienie tętnicze, jak i stężenie lipidów, leczenie doksazosyną przyczynia się do zmniejszenia ryzyka rozwoju choroby wieńcowej.⁷

Dodatkowe właściwości kardioprotekcyjne

Wykazano, że leczenie doksazosyną prowadzi do szeregu dodatkowych korzystnych efektów:

• zahamowania przerostu lewej komory serca
• hamowania agregacji płytek krwi
• zwiększenia aktywności tkankowego aktywatora plazminogenu
• zwiększenia wrażliwości na insulinę u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej

⁸

Dodatkowo, doksazosyna posiada właściwości antyoksydacyjne. Badania in vitro wskazują na antyoksydacyjne właściwości 6′- i 7′-hydroksylowych form metabolitów doksazosyny przy stężeniu 5 µM.⁹

Wpływ na funkcje seksualne

W kontrolowanym badaniu klinicznym u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wykazano związek między podawaniem doksazosyny a poprawą dysfunkcji seksualnych. Co więcej, pacjenci otrzymujący doksazosynę zgłaszali mniej nowych przypadków zaburzeń erekcji w porównaniu do pacjentów leczonych innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi.¹⁰

Szeroki profil bezpieczeństwa

Doksazosyna wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa, co pozwala na jej stosowanie u pacjentów z różnymi współistniejącymi schorzeniami. Nie wywiera ona niekorzystnych skutków metabolicznych i może być bezpiecznie stosowana u pacjentów z:

• astmą
• cukrzycą
• dysfunkcją lewokomorową
• skazą moczanową

¹¹

Właściwości w łagodnym rozroście gruczołu krokowego

U pacjentów z objawowym łagodnym rozrostem gruczołu krokowego doksazosyna wywiera korzystny efekt terapeutyczny, prowadząc do poprawy wyników badań urodynamicznych oraz łagodzenia objawów choroby.¹²

Długoterminowe badania kliniczne potwierdziły stałą skuteczność i bezpieczeństwo doksazosyny podczas długookresowej terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, trwającej nawet do 48 miesięcy.¹³

Wyniki badania ALLHAT

Wstępna ocena wyników badania ALLHAT (ang. Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial) wykazała, że zmniejszenie ryzyka wystąpienia ciężkiej niewydolności serca u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym oraz co najmniej z jeszcze jednym czynnikiem ryzyka CHC, przyjmujących doksazosynę, jest około dwukrotnie niższe niż u pacjentów leczonych chlortalidonem. Jednocześnie zaobserwowano, że ryzyko wystąpienia ciężkich komplikacji sercowo-naczyniowych było u tych pacjentów o 25% wyższe niż w grupie otrzymującej chlortalidon.¹⁴

Z uwagi na powyższe wyniki ramię badania ALLHAT obejmujące doksazosynę zostało zakończone. W chwili zakończenia badania nie zaobserwowano różnic dotyczących przyczyn śmiertelności. Należy podkreślić, że powyższe wyniki nie zostały jeszcze poddane ostatecznej ocenie.¹⁵