Właściwości farmakodynamiczne bilastyny

Bilastyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, podgrupy: inne leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego, sklasyfikowanej według kodu ATC: RO6AX29. ¹

Mechanizm działania

Bilastyna jest niesedatywnym, długo działającym antagonistą histaminy, charakteryzującym się selektywnym powinowactwem do obwodowych receptorów H1, bez wykazywania powinowactwa do receptorów muskarynowych. W badaniach wykazano, że bilastyna efektywnie hamuje wywołane histaminą reakcje skórne typu bąbel i zaczerwienienie, a działanie to utrzymuje się przez 24 godziny po zastosowaniu pojedynczej dawki leku. ²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Wyniki badań w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa i spojówek

Badania kliniczne z udziałem pacjentów dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek (zarówno sezonowym, jak i całorocznym) wykazały, że bilastyna w dawce 20 mg, stosowana raz na dobę przez okres 14-28 dni, skutecznie łagodziła objawy takie jak:

• kichanie
• wydzielina z nosa
• uczucie świądu lub zatkanego nosa
• świąd oczu
• łzawienie
• zaczerwienienie oczu

Co istotne, bilastyna zapewniała skuteczną kontrolę wszystkich powyższych objawów przez pełne 24 godziny. ³

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

W dwóch badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, bilastyna w dawce 20 mg podawana raz na dobę przez 28 dni wykazała istotną skuteczność terapeutyczną, objawiającą się:

• zmniejszeniem nasilenia świądu
• redukcją liczby i rozmiaru bąbli pokrzywkowych
• zmniejszeniem dyskomfortu wynikającego z objawów pokrzywki

U pacjentów przyjmujących bilastynę zaobserwowano również wyraźną poprawę jakości snu oraz ogólnej jakości życia. ⁴

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

W badaniach klinicznych nad bilastyną nie zaobserwowano klinicznie znaczącego wydłużenia odstępu QTc ani innych niekorzystnych działań na układ sercowo-naczyniowy, nawet:

• przy dawkach 200 mg na dobę (10-krotność dawki klinicznej) podawanych 9 pacjentom przez 7 dni
• przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami P-gp, takimi jak ketokonazol (24 pacjentów) i erytromycyna (24 pacjentów)

Dodatkowo przeprowadzono szczegółowe badanie odstępu QT z udziałem 30 ochotników, które potwierdziło bezpieczeństwo kardiologiczne bilastyny. ⁵

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

W badaniach klinicznych z grupą kontrolną, przy zalecanej dawce 20 mg raz na dobę, profil bezpieczeństwa bilastyny w odniesieniu do ośrodkowego układu nerwowego był porównywalny z placebo – częstość występowania senności nie różniła się statystycznie istotnie od placebo. Co więcej, bilastyna w dawkach do 40 mg raz na dobę nie wykazywała negatywnego wpływu na:

• sprawność psychomotoryczną w badaniach klinicznych
• zdolność prowadzenia pojazdów podczas standardowego egzaminu na prawo jazdy

Potwierdza to bezpieczeństwo stosowania bilastyny w aspekcie funkcji poznawczych i zdolności prowadzenia pojazdów. ⁶

Bezpieczeństwo u pacjentów w podeszłym wieku

W badaniach klinicznych II i III fazy nie wykazano istotnych różnic w zakresie skuteczności i bezpieczeństwa stosowania bilastyny u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) w porównaniu z młodszymi pacjentami. Dodatkowo, badanie porejestracyjne, które objęło 146 pacjentów w podeszłym wieku, potwierdziło brak różnic w profilu bezpieczeństwa w stosunku do populacji osób dorosłych. ⁷

Stosowanie bilastyny u dzieci i młodzieży

Badania u młodzieży

Program badań klinicznych bilastyny obejmował również grupę młodzieży (w wieku od 12 do 17 lat):

• 128 pacjentów w wieku nastoletnim otrzymało bilastynę w trakcie badań klinicznych
• 81 osób uczestniczyło w badaniach prowadzonych metodą podwójnie ślepej próby nad alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek
• 116 dodatkowych pacjentów zostało zrandomizowanych do grup aktywnego leczenia porównawczego lub placebo

Wyniki badań nie wykazały żadnych znaczących różnic pod względem skuteczności i bezpieczeństwa stosowania bilastyny między pacjentami dorosłymi a młodzieżą. ⁸

Ekstrapolacja danych na grupę dzieci

Zgodnie z wytycznymi, potwierdzoną skuteczność bilastyny u dorosłych i młodzieży można ekstrapolować na dzieci, ponieważ wykazano, że ekspozycja ogólnoustrojowa po podaniu bilastyny w dawce 10 mg u dzieci w wieku od 6 do 11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg odpowiada ekspozycji u osób dorosłych po podaniu bilastyny w dawce 20 mg. Ekstrapolacja danych jest uzasadniona także faktem, że patofizjologia alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek oraz pokrzywki jest zasadniczo taka sama we wszystkich grupach wiekowych. ⁹

Badania kliniczne u dzieci

Przeprowadzono 12-tygodniowe badanie z grupą kontrolną z udziałem dzieci w wieku 2–11 lat, obejmujące łącznie 509 uczestników, podzielonych na następujące grupy:

• 260 dzieci leczonych bilastyną w dawce 10 mg, w tym:
  • 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat
  • 105 dzieci w wieku od 6 do <9 lat
  • 97 dzieci w wieku od 9 do <12 lat
• 249 dzieci otrzymujących placebo, w tym:
  • 58 dzieci w wieku od 2 do <6 lat
  • 95 dzieci w wieku od 6 do <9 lat
  • 96 dzieci w wieku od 9 do <12 lat

Wyniki badania wykazały, że profil bezpieczeństwa bilastyny (n = 260) był porównywalny z placebo (n = 249), przy czym działania niepożądane obserwowano u 5,8% pacjentów przyjmujących bilastynę w dawce 10 mg oraz u 8,0% pacjentów otrzymujących placebo. Zarówno stosowanie bilastyny w dawce 10 mg, jak i placebo wiązało się z niewielkim zmniejszeniem wyniku dotyczącego senności i uspokojenia w kwestionariuszu oceny snu u dzieci i młodzieży, ale bez statystycznie istotnych różnic między grupami leczenia. ¹⁰

Wpływ na odstęp QTc i jakość życia u dzieci

W grupie dzieci w wieku od 2 do 11 lat nie zaobserwowano istotnych różnic pod względem odstępu QTc po zastosowaniu bilastyny w dawce 10 mg na dobę w porównaniu z placebo. Kwestionariusze oceny jakości życia przeznaczone dla dzieci z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek lub z przewlekłą pokrzywką wykazały ogólny wzrost wyników w okresie 12 tygodni, jednak bez statystycznie istotnej różnicy między grupami leczenia bilastyną i placebo. ¹¹

Charakterystyka populacji badanej

Populacja badana obejmująca 509 dzieci dzieliła się na następujące grupy:

• 479 dzieci z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek
• 30 dzieci z rozpoznaniem przewlekłej pokrzywki

Wśród 260 dzieci otrzymujących bilastynę:

• 252 dzieci (96,9%) leczono z powodu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek
• 8 dzieci (3,1%) leczono z powodu przewlekłej pokrzywki

Natomiast wśród 249 dzieci otrzymujących placebo:

• 227 dzieci (91,2%) otrzymywało je w związku z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek
• 22 dzieci (8,8%) otrzymywało je w związku z przewlekłą pokrzywką

¹²

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań bilastyny we wszystkich podgrupach populacji dzieci w wieku poniżej 2 lat. ¹³