Przeciwwskazania stosowania leku Bibloc. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Lek Bibloc (bisoprololu fumaran) dostępny w postaci tabletek powlekanych w dawkach 1,25 mg, 2,5 mg, 3,75 mg oraz 7,5 mg, posiada szereg przeciwwskazań, które należy rygorystycznie przestrzegać ze względu na bezpieczeństwo pacjenta. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa przy kwalifikacji pacjenta do leczenia tym preparatem.¹

Nadwrażliwość i nietolerancja

Stosowanie bisoprololu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną (bisoprololu fumaran) lub którykolwiek ze składników pomocniczych preparatu. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z nietolerancją laktozy, gdyż lek zawiera laktozę jednowodną (w ilości 1,2 mg w tabletkach 1,25 mg, 2,5 mg i 3,75 mg oraz 1,7 mg w tabletkach 7,5 mg).²³

Przeciwwskazania kardiologiczne

Bisoprolol jest bezwzględnie przeciwwskazany w następujących stanach kardiologicznych:

• Ostra niewydolność serca – nie należy rozpoczynać leczenia bisoprololem u pacjentów z ostrą niewydolnością serca.⁴
• Dekompensacja niewydolności serca – epizody zaostrzenia niewydolności serca wymagające dożylnego podawania leków inotropowych stanowią przeciwwskazanie do stosowania bisoprololu.⁵
• Wstrząs kardiogenny – stan krytyczny charakteryzujący się znacznym spadkiem ciśnienia tętniczego i hipoperfuzją tkanek spowodowany pierwotną dysfunkcją mięśnia sercowego.⁶
• Zaburzenia przewodnictwa – blok przedsionkowo-komorowy II° lub III° (bez stymulatora), blok zatokowo-przedsionkowy oraz zespół chorego węzła zatokowego stanowią bezwzględne przeciwwskazania do stosowania bisoprololu.⁷
• Objawowa bradykardia – zwolnienie czynności serca poniżej 60 uderzeń na minutę, wywołujące objawy kliniczne takie jak zawroty głowy, zmęczenie czy omdlenia.⁸
• Objawowe niedociśnienie tętnicze – obniżenie ciśnienia tętniczego przebiegające z objawami klinicznymi, takimi jak zawroty głowy, zaburzenia widzenia czy utrata przytomności.⁹

Przeciwwskazania pulmonologiczne

Ze względu na potencjalne działanie bronchospastyczne beta-adrenolityków, bisoprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Ciężką astmą oskrzelową – niekontrolowana astma z częstymi zaostrzeniami, utrzymującymi się objawami nocnymi i koniecznością częstego stosowania leków ratunkowych.¹⁰
• Ciężką przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) – zaawansowana obturacja dróg oddechowych z wartościami FEV1 poniżej 50% wartości należnej, częste zaostrzenia i znaczne upośledzenie jakości życia.¹¹

Przeciwwskazania naczyniowe

Bisoprolol nie powinien być stosowany u pacjentów z:

• Ciężkimi postaciami zarostowej choroby tętnic obwodowych – zaawansowana miażdżyca tętnic kończyn z bólem spoczynkowym, owrzodzeniami lub martwicą tkanek.¹²
• Ciężkimi postaciami zespołu Raynauda – napadowe niedokrwienie kończyn z wyraźnym zblednięciem, a następnie zasinieniem i zaczerwienieniem, któremu towarzyszą ból i parestezje o znacznym nasileniu.¹³

Przeciwwskazania endokrynologiczne i metaboliczne

Stosowanie bisoprololu jest przeciwwskazane w przypadku:

• Nieleczonego guza chromochłonnego (pheochromocytoma) – guz nadnercza lub zwojów współczulnych wydzielający katecholaminy. Blokada receptorów beta bez uprzedniej blokady receptorów alfa może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego.¹⁴
• Kwasicy metabolicznej – zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej charakteryzujące się nadmiernym stężeniem jonów wodorowych w organizmie, co może być wywołane różnymi przyczynami (cukrzycowa, mleczanowa, nerkowa).¹⁵

Szczególne uwagi przy kwalifikacji pacjenta do leczenia

Przy kwalifikacji pacjenta do leczenia bisoprololem należy zwrócić szczególną uwagę na dokonanie dokładnej oceny stanu klinicznego ze szczególnym uwzględnieniem układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. U pacjentów z łagodniejszymi postaciami astmy oskrzelowej, POChP czy choroby naczyń obwodowych należy rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne lub stosować lek z zachowaniem szczególnej ostrożności i pod ścisłą kontrolą.¹⁶

W przypadku guza chromochłonnego, bisoprolol można stosować wyłącznie po uprzednim skutecznym zablokowaniu receptorów alfa-adrenergicznych. Bez odpowiedniej blokady alfa, podanie beta-adrenolityku może wywołać gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego z potencjalnie zagrażającymi życiu konsekwencjami.¹⁷

Przed rozpoczęciem terapii bisoprololem konieczne jest ustabilizowanie stanu pacjenta z niewydolnością serca. U pacjentów z niewydolnością serca leczenie bisoprololem należy rozpoczynać wyłącznie po uzyskaniu stabilizacji hemodynamicznej, poza fazą ostrej dekompensacji.¹⁸