Wpływ bisoprololu na płodność, ciążę i laktację

Bisoprolol należy do grupy leków blokujących receptory beta-adrenergiczne (beta-adrenolityków) i charakteryzuje się selektywnym działaniem na receptory beta-1-adrenergiczne. Personel medyczny powinien zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu tego leku kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, ze względu na możliwe konsekwencje farmakologiczne dla matki i dziecka.¹

Stosowanie bisoprololu w okresie ciąży

Działanie farmakologiczne bisoprololu może niekorzystnie wpływać zarówno na przebieg ciąży jak i na rozwój płodu oraz noworodka. Istotnym mechanizmem tego działania jest zmniejszenie przepływu krwi przez łożysko, co jest charakterystyczne dla wszystkich leków z grupy beta-adrenolityków.²

Stosowanie bisoprololu w okresie ciąży wiąże się z ryzykiem wystąpienia następujących powikłań:

• Powikłania dotyczące przebiegu ciąży:
  • Poronienie
  • Przedwczesny poród
• Powikłania dotyczące płodu:
  • Opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego
  • Śmierć wewnątrzmaciczna
• Działania niepożądane u płodu i noworodka:
  • Hipoglikemia
  • Bradykardia

Z uwagi na powyższe ryzyko, nie zaleca się stosowania bisoprololu u kobiet ciężarnych, chyba że jest to bezwzględnie konieczne z medycznego punktu widzenia.³ Jeżeli istnieje konieczność zastosowania leku z grupy beta-adrenolityków w okresie ciąży, zaleca się wybór leku wykazującego selektywność wobec receptorów beta-1-adrenergicznych, do których należy bisoprolol.⁴

Zalecenia dotyczące monitorowania w czasie ciąży

W przypadku podjęcia decyzji o stosowaniu bisoprololu u kobiety ciężarnej, lekarz powinien zapewnić odpowiednie monitorowanie stanu płodu i przebiegu ciąży:⁵

1. Regularne monitorowanie przepływu maciczno-łożyskowego
2. Systematyczna ocena rozwoju płodu
3. W przypadku wykrycia niekorzystnego wpływu na przebieg ciąży lub rozwój płodu należy rozważyć zmianę terapii⁶

Postępowanie z noworodkiem po ekspozycji na bisoprolol

Noworodek matki leczonej bisoprololem w okresie ciąży wymaga szczególnej obserwacji w okresie poporodowym.⁷ Najczęstsze działania niepożądane u noworodka, takie jak hipoglikemia i bradykardia, występują zazwyczaj w ciągu pierwszych 3 dni po urodzeniu.⁸

Zalecenia dotyczące monitorowania noworodka:

• Regularne pomiary częstości akcji serca
• Systematyczna kontrola poziomu glikemii
• Obserwacja w kierunku innych objawów blokady receptorów adrenergicznych

Stosowanie bisoprololu w okresie karmienia piersią

Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania bisoprololu do mleka kobiecego.⁹ Z tego względu nie zaleca się stosowania bisoprololu u kobiet karmiących piersią. Jeżeli leczenie tym lekiem jest konieczne, należy rozważyć przerwanie karmienia piersią na czas terapii.¹⁰

Informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce

Podczas konsultacji z pacjentką w wieku rozrodczym, kobietą ciężarną lub karmiącą piersią, lekarz przepisujący bisoprolol powinien przekazać następujące informacje:

• Omówić potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem bisoprololu w okresie ciąży
• Wyjaśnić konieczność regularnych kontroli lekarskich w przypadku stosowania leku w ciąży
• Poinformować o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii bisoprololem
• Wyjaśnić przeciwwskazania do karmienia piersią podczas terapii bisoprololem
• Omówić alternatywne metody leczenia, jeśli są dostępne

Zarówno podczas przepisywania leku, jak i w trakcie kolejnych wizyt kontrolnych, lekarz powinien dokonać starannej oceny stosunku korzyści do ryzyka związanego z terapią bisoprololem u kobiet w ciąży lub karmiących piersią.