Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg)/g

Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku Bepanthen Plus, zawierającego dekspantenol i chlorheksydynę chlorowodorku, wskazują na niską toksyczność ostrą obu składników. Dekspantenol wykazał LD50 doustne u myszy na poziomie 15 g/kg masy ciała, natomiast chlorheksydyna charakteryzowała się LD50 doustnym powyżej 2 g/kg masy ciała u myszy i szczurów oraz LD50 naskórnym odpowiednio 637 mg/kg (samce myszy) i 632 mg/kg (samice myszy). Badania przewlekłe dekspantenolu (20 mg/dzień u szczurów, 500 mg/dzień u psów) nie wykazały toksyczności ani zmian histopatologicznych, podobnie jak badania 6-miesięczne. Chlorheksydyna w dawce 0,5 mg/kg mc./dzień u psów była najwyższą dawką nie wywołującą efektów toksycznych (NOEL), choć przy wyższych dawkach (40 mg/kg mc.) obserwowano uszkodzenia wątroby i podwyższenie poziomu ALT. Nie stwierdzono jednoznacznej korelacji między podawaniem chlorheksydyny a zaostrzeniem bronchopneumonii u psów.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Bepanthen Plus

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku Bepanthen Plus obejmują badania oceniające toksyczność ostrą i przewlekłą zarówno poszczególnych składników aktywnych (dekspantenolu i chlorheksydyny chlorowodorku), jak i produktu złożonego. Przedstawione dane obejmują również informacje dotyczące wpływu na reprodukcję oraz potencjału mutagennego.1

Toksyczność ostra

W badaniach przedklinicznych dekspantenol wykazał niską toksyczność ostrą. Wartość LD50 dla dekspantenolu podanego doustnie myszom określono na poziomie 15 g/kg masy ciała. Obserwowano, że podanie dawki 20 g/kg masy ciała powodowało śmierć zwierząt doświadczalnych, natomiast dawka 10 g/kg masy ciała nie wywoływała skutków letalnych.2

W przypadku chlorheksydyny, wartość LD50 po podaniu doustnym u myszy i szczurów przekraczała 2 g/kg masy ciała. Przy podaniu naskórnym LD50 dla myszy wynosiła 637 mg/kg masy ciała u samców oraz 632 mg/kg masy ciała u samic, natomiast u szczurów wartość ta przekraczała 1 g/kg masy ciała.3

Toksyczność powtórnej dawki i toksyczność przewlekła

Badania toksyczności przewlekłej dla dekspantenolu

Badania toksyczności przewlekłej dekspantenolu nie wykazały patologicznych zmian u badanych zwierząt. W trwających 3 miesiące badaniach na szczurach i psach, którym podawano odpowiednio 20 mg oraz 500 mg dekspantenolu na dobę, nie stwierdzono objawów toksyczności ani zmian histopatologicznych.4

Dłuższe, 6-miesięczne badania na 24 szczurach, którym podawano doustnie 2 mg dekspantenolu dziennie, również nie wykazały żadnych zmian histopatologicznych. Podobnie u psów i małp, którym podawano doustnie pantotenian wapnia w dawkach 50 mg/kg masy ciała (psy) i 1 g (małpy) przez 6 miesięcy, nie zaobserwowano objawów toksyczności ani zmian w badaniach histopatologicznych.5

Badania toksyczności przewlekłej dla chlorheksydyny

Badania na szczurach, które otrzymywały 0,05% octanu chlorheksydyny w wodzie pitnej przez okres roku, nie wykazały działania toksycznego. Natomiast u psów, którym podawano dawkę doustną 0,5 mg/kg masy ciała na dobę przez 12 miesięcy, w części populacji z bronchopneumonią stwierdzono zaostrzenie przebiegu tej choroby.6

Przy wyższych dawkach chlorheksydyny (40 mg/kg masy ciała) obserwowano wyraźne włóknienia, ogniskowe lub nieregularne obszary martwicze wątroby wraz z odczynami zapalnymi, rozrost przewodów żółciowych oraz występowanie hemosyderozy, a także podwyższony poziom ALT. Najwyższa dawka nie wywołująca efektów toksycznych (NOEL) została określona na poziomie 0,5 mg/kg masy ciała na dobę. Należy jednak podkreślić, że nie istnieją jednoznaczne dowody literaturowe wykluczające korelację pomiędzy bronchopneumonią czy uszkodzeniami wątroby u badanych zwierząt a podawaniem chlorheksydyny.7

Toksyczność reprodukcyjna

Dostępne dane przedkliniczne nie dostarczają dowodów na zaburzenia płodności ani na toksyczność rozwojową wywołaną przez dekspantenol.8

W przypadku chlorheksydyny, nie zgłoszono dowodów na embriotoksyczność. Dane literaturowe wskazują na brak toksyczności reprodukcyjnej przy dawkach poniżej 450 mg/kg masy ciała u szczurów oraz przy 175 mg/kg masy ciała u królików. Nie odnotowano również toksyczności matczynej u szczurów przy dawkach poniżej 10 mg/kg masy ciała.9

Potencjał mutagenny

Badania genotoksyczności wykazały, że zarówno dekspantenol, jak i chlorheksydyna nie wykazują działania mutagennego.10

Tolerancja miejscowa i ogólna toksyczność produktu złożonego

Preparat złożony zawierający pantenol i chlorheksydynę (Bepanthen Plus) charakteryzuje się dobrą tolerancją miejscową.11

Wyniki pięciodniowego testu toksyczności po podaniu doustnym Bepanthenu Plus przeprowadzone na myszach i szczurach wykazały, że produkt leczniczy charakteryzuje się niskim stopniem toksyczności ogólnoustrojowej.12

Substancja aktywna Parametr toksyczności Gatunek Droga podania Wartość
Dekspantenol LD50 Mysz Doustna 15 g/kg mc.
NOEL (badania 3-miesięczne) Szczur/Pies Doustna 20 mg/dzień (szczur)
500 mg/dzień (pies)
Chlorheksydyna LD50 Mysz/Szczur Doustna > 2 g/kg mc.
Mysz Naskórna 637 mg/kg mc. (samce)
632 mg/kg mc. (samice)
LD50 Szczur Naskórna > 1 g/kg mc.
NOEL (badania długoterminowe) Pies Doustna 0,5 mg/kg mc./dzień
Bepanthen Plus
(produkt złożony)
Toksyczność ostra (5-dniowy test) Mysz/Szczur Doustna Niski stopień toksyczności
  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl