Przeciwwskazania stosowania leku Aknenormin. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Stosowanie izotretynoiny w postaci kapsułek miękkich Aknenormin jest przeciwwskazane w ściśle określonych sytuacjach klinicznych. Właściwa ocena obecności przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii tym lekiem. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania, które powinny być bezwzględnie przestrzegane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie Aknenormin jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną – izotretynoinę. Przeciwwskazanie dotyczy również pacjentów uczulonych na składniki pomocnicze zawarte w preparacie, w szczególności na:²

• Czerwień koszenilową (E124) – barwnik zawarty w otoczce kapsułki
• Olej sojowy (zarówno rafinowany, jak i częściowo uwodorniony)
• Soję i produkty pochodne
• Orzeszki ziemne i produkty pochodne
• Inne substancje pomocnicze zawarte w kapsułkach

Należy zwrócić szczególną uwagę, że Aknenormin 10 mg zawiera 132,8 mg oleju sojowego rafinowanego oraz 7,7 mg oleju sojowego częściowo uwodornionego, zaś Aknenormin 20 mg odpowiednio 265,6 mg oleju sojowego rafinowanego oraz 15,4 mg oleju sojowego częściowo uwodornionego, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie u osób uczulonych na produkty sojowe.³

Przeciwwskazania związane z ciążą i karmieniem piersią

Ze względu na silne działanie teratogenne izotretynoiny, stosowanie leku Aknenormin jest bezwzględnie przeciwwskazane u:⁴

• Kobiet w ciąży – stosowanie izotretynoiny w ciąży jest bezwzględnie zabronione ze względu na wysokie ryzyko ciężkich wad rozwojowych u płodu
• Kobiet karmiących piersią – ze względu na przenikanie leku do mleka matki

Ponadto, izotretynoina jest przeciwwskazana u kobiet w wieku rozrodczym, które mogą zajść w ciążę, chyba że spełnione są wszystkie warunki określone w Programie Zapobiegania Ciąży. Program ten obejmuje m.in. konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji oraz regularne wykonywanie testów ciążowych.⁵

Przeciwwskazania związane ze stanem wątroby

Stosowanie izotretynoiny jest przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością wątroby. Ze względu na metabolizm leku w wątrobie oraz jego potencjalny hepatotoksyczny wpływ, pacjenci z upośledzoną funkcją wątroby nie powinni otrzymywać preparatu Aknenormin. Przed rozpoczęciem terapii należy przeprowadzić ocenę funkcji wątroby i monitorować jej parametry w trakcie leczenia.⁶

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami lipidowymi

Aknenormin nie może być stosowany u pacjentów ze znacznie zwiększonymi stężeniami lipidów we krwi. Izotretynoina może prowadzić do podwyższenia stężenia trójglicerydów i cholesterolu w surowicy, dlatego osoby z istniejącą ciężką hiperlipidemią powinny być wykluczone z terapii tym lekiem. Przed rozpoczęciem leczenia należy oznaczyć profil lipidowy pacjenta i monitorować go regularnie podczas terapii.⁷

Przeciwwskazania związane z hiperwitaminozą A

Pacjenci z hiperwitaminozą A nie powinni otrzymywać izotretynoiny. Aknenormin, będąc pochodną witaminy A, może nasilać objawy hiperwitaminozy A, takie jak suchość skóry, ust, błon śluzowych, bóle głowy, zaburzenia widzenia czy dolegliwości ze strony układu kostno-stawowego.⁸

Przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych

Jednoczesne stosowanie tetracyklin i izotretynoiny jest przeciwwskazane. Połączenie tych leków zwiększa ryzyko rozwoju objawów nadciśnienia śródczaszkowego (pseudotumor cerebri). Pacjenci leczeni tetracyklinami nie powinni rozpoczynać terapii Aknenorminem bez uprzedniego odstawienia antybiotyku. Podobnie, nie należy włączać tetracyklin do leczenia u osób przyjmujących izotretynoinę.⁹

Szczególne populacje pacjentów

Warto uwzględnić, że Aknenormin zawiera sorbitol (5,3 mg w kapsułce 10 mg oraz 17,0 mg w kapsułce 20 mg), co należy wziąć pod uwagę u pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy. W takich przypadkach należy rozważyć inną formę terapii.¹⁰

Należy pamiętać, że kapsułki Aknenormin mają charakterystyczny wygląd, co pozwala na ich identyfikację: kapsułki 10 mg są jasnofioletowe, podłużne, wypełnione żółto-pomarańczowym nieprzezroczystym lepkim płynem, natomiast kapsułki 20 mg mają kasztanowo-brązowy kolor, również podłużny kształt i są wypełnione żółto-pomarańczowym nieprzezroczystym lepkim płynem.¹¹